'Eigen weg voor Stedelijk'

Vanaf 1 januari is Gijs van Tuyl (63) de nieuwe directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. De oprichter van het Kunstmuseum in Wolfsburg werkte er ooit als conservator....

U bent nu een paar dagen bezig. Wat is uw eerste indruk?

'Ik spring op een rijdende trein. Er ligt aardig wat werk: nieuwbouw, reorganisatie, verzelfstandiging. En er is natuurlijk anderhalf jaar geen artistiek directeur geweest. Dus het belangrijkste is nu tentoonstellingen maken.'

Wanneer kunnen we uw eerste tentoonstelling verwachten?

'In de herfst. Dat is betrekkelijk snel, hoor. In de zomer ga ik eerst nog iets met de collectie doen. Maar verder kan ik er nog niets over zeggen. Voor nu ben ik vooral bezig met het bepalen van de koers.'

In welke richting denkt u?

'We zitten nu vanwege de verbouwing van het Stedelijk in een prachtig postkantoor bij het Centraal Station, niet in een klassiek museum. Het accent moet komen te liggen op actualiteit. Veel experiment. Aan de slag. Experimenteren met collectie-tentoonstellingen en met kunstenaars...'

Die ter plekke werk gaan maken?

'Nee, het Stedelijk is een museum, geen atelier. Maar we willen wel jonge kunstenaars uitnodigen. Jong en fris. Maar meer kan ik nog niet zeggen.'

Gaat u net als Sjarel Ex in het Boijmans na honderd dagen een heel boze brief schrijven?

'Nee, waarom zou ik? Ik schrijf een nota. Een strategische visie die je meteen kunt vertalen naar nieuw beleid. Voor de Raad van Toezicht. En we hebben natuurlijk al het rapport Sanders over de toekomst van het museum en de kansen. Daar staat veel interessants in. En dan is er nog het manifest van de museummedewerkers zelf. De toon daarin bevalt me wel. Het ademt dezelfde openheid en energie van toen ik hier in 1976 wegging als conservator. Erop uit! Enorm dynamisch.'

Maar de kritiek is toch steeds dat het Stedelijk internationaal niet meer meetelt. Bent u dan niet geschrokken van hoe u het museum aantrof?

'Nee hoor, ik ben twaalf jaar weg geweest uit Nederland. Maar ik vind de situatie van nu geweldig. In het postkantoor zitten allemaal architecten, grafische ontwerpers en webdesigners en een goed restaurant. Ik was begin deze week in Parijs. Daar zeiden mijn vriendjes dat ze het nieuwe Stedelijk heel mooi vonden. We moeten van een nood een deugd proberen te maken. Dat we nu uithuizig zijn, is juist goed. We moeten onszelf weer terug gaan vinden en meer mogelijkheden tot experiment ontwikkelen.'

U moet behalve een tentoonstellingsprogramma ook nog de nieuwbouw begeleiden en een reorganisatie doorvoeren. Is dat niet een beetje te veel voor één bordje?

'Het is gewoon hard werken. In Duitsland, in Wolfsburg, heb ik een heel nieuw museum uit de grond gestampt. En u moet niet vergeten dat hier in Amsterdam al 110 jaar museumcultuur ligt.'

Maar juist op die cultuur was veel kritiek.

'Ik zeg altijd: zonder verleden heeft het heden geen toekomst. Er moet wel wat veranderen. Maar we moeten niet een tweede Centre Pompidou of een tweede MoMA willen zijn. De dynamiek van het Stedelijk is uniek. Dat heeft met Amsterdam te maken. Met vrijheid en soms zelfs een tikkeltje anarchie.

Om in voetbaltermen te spreken: je moet je tegenstander nooit op zijn gebied willen verslaan. We moeten onze eigen koers bepalen.'

U bent 63. Is dit uw laatste kunstje?

'Een hele kunst wordt het zeker. Ik heb niet de ambitie ergens anders heen te gaan. Ik kan hier voluit gaan. Alles uit de kast. We willen het Superstedelijk worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden