Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Eigen klimaatafspraken blijven kabinet kwellen

Vorig jaar stelde de rechtbank Urgenda voor de tweede keer in het gelijk. Beeld ANP

Goedemiddag,

Dat belofte schuld maakt is een spreuk die de kabinetsploeg niet meer kan aanhoren. Opnieuw sneeft een poging om onder het Urgenda-vonnis uit te komen. Daarmee lijken de uitwegen op te raken.

Verder lekte de Miljoenennota wéér uit, maakte minister Bruno Bruins een uitglijder op een kinderfeest en gaf premier Rutte een geschiedenislesje ter verdediging van de Gouden Eeuw.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

NIEUWS VAN DE DAG
Kabinet komt niet van Urgenda af

Het kabinet lijkt bot te gaan vangen bij de Hoge Raad in een ultieme poging om het Urgenda-klimaatvonnis van tafel te vegen en zo onder gemaakte afspraken uit te komen. Volgens dat vonnis moet Nederland de uitstoot van broeikasgassen vóór het einde van 2020 met tenminste 25 procent verminderen ten opzichte van 1990.

Het kabinet stelde cassatie in tegen dat vonnis, maar dat lijkt kansloos nu de plaatsvervangend procureur-generaal en de advocaat-generaal de Hoge Raad adviseren om de uitspraak in stand te houden. Die adviezen worden in veel gevallen overgenomen. De finale uitspraak volgt eind december.

Voor het kabinet dreigt zo in twee opzichten een tegenvaller. Ten eerste principieel: het huidige kabinet stelt, net als het vorige, dat het heus wel klimaatbeleid wil voeren, maar daartoe niet gedwongen wil worden door de rechter. Het primaat moet bij de politiek liggen, is de breed gedeelde opvatting op het Binnenhof. De initiatiefnemers van Urgenda brengen daar tegenin dat zij de staat slechts via de rechter wijzen op afspraken die het zelf heeft gemaakt in internationale verdragen.

Het tweede deel van de tegenvaller is praktisch van aard: het kabinet gaat de Urgenda-eis niet halen. Als de overheid het vonnis van het gerechtshof vanaf volgend jaar niet naleeft, kan Urgenda de rechter vragen de staat vanaf 2021 een dwangsom van ongeveer een half miljard euro per jaar op te leggen wegens klimaatverzuim. Urgenda-directeur Marjan Minnesma heeft al gezegd dat zij niet zal schromen die stap te zetten. 

PRINSJESDAG
Daar is de Miljoenennota

Minister Wopke Hoekstra van Financiën vorig jaar op Prinsjesdag in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh

Het is haast net zo'n traditie als het rondje met de Gouden Koets en het uitspreken van de Troonrede: het jaarlijkse uitlekken van (het voorwoord van) de Miljoenennota. Dit jaar valt de eer ten beurt aan RTL Nieuws en De Telegraaf, die gelijktijdig de hoofdpunten brachten. Iets wat vooral de wakkerste krant van Nederland met trots vervult: ‘De Telegraaf kan vandaag wederom als eerste over het nog geheime document berichten.’

De hoofdboodschap van het kabinet: iedereen gaat er in 2020 op vooruit. De werkenden met 2,4 procent, volgens de ramingen van het CPB, maar de gepensioneerden ook met iets meer dan 1 procent. Een ander nieuwtje: het kabinet ‘werkt de contouren uit’ van het investeringsfonds waarover al wekenlang wordt gespeculeerd.

WIE GAAT DE SP LEIDEN?
Bestuur wijst opvolger Meyer aan

Beoogd SP-voorzitter Jannie Visscher. Beeld SP

Anno 2019 is het geen pretje om SP-voorzitter te zijn. Na twee desastreus verlopen verkiezingen voor de Provinciale Staten en het Europees Parlement staat de partij er belabberd voor, terwijl de leden ernstig verdeeld zijn over hoe het verder moet. Een ruimhartige houding tegenover asielzoekers of sterkere grenzen? Helpen het klimaat te redden of Jan Modaal beschermen tegen de kosten van de klimaatgekte? De SP komt er niet uit. 

Moedig is Jannie Visscher dus zeker: het Eindhovense raadslid heeft zich door het partijbestuur laten voordragen als opvolger van Ron Meyer, die in december vertrekt. Met Visscher kiest het bestuur een voor het grote publiek onbekende naam met ruime bestuurlijke ervaring: de geboren Overijsselaar was tussen 2006 en 2018 wethouder in Groningen en Eindhoven.

Dat Visscher het ook wordt is allerminst zeker. De niet-voorgedragen kandidaten hebben tot 22 oktober om zich terug te trekken. Daarna gaan de stembussen open in de lokale afdelingen. Met de tweedeling binnen de SP kan dat vuurwerk opleveren, zoals de strijd tussen Meyer en zijn opponent Sharon Gesthuizen vier jaar geleden ook niet onopgemerkt voorbijging.

Binnen de SP wordt veel verwacht van de komst van een nieuwe voorzitter, die moet breken met de neerwaartse spiraal van de partij. De vraag is of de nieuwe partijvoorzitter zich inderdaad net zo gaat laten gelden als voorganger Ron Meyer, die meer dan partijleider Lilian Marijnissen werd gezien als de architect van de partijkoers. Mogelijk kiest Visscher ervoor om meer in de luwte te werken - áls zij de verkiezingsstrijd wint.

EN DAN DIT NOG
Bruins zit in een dipje

Minister Bruno Bruins tijdens Kleine Prinsjesdag in de Ridderzaal. Beeld ANP

Je gezicht laten zien bij een kinderfeest kan onmogelijk schadelijk uitpakken, moet minister Bruno Bruins voor Medische Zorg hebben gedacht toen hij de uitnodiging voor Kleine Prinsjesdag accepteerde. Toch ging het vandaag mis bij de jaarlijks terugkerende variant op Prinsjesdag, waarbij kinderen hun wensen voor het nieuwe politieke jaar uitspreken. 

Gevraagd naar het probleem van depressie onder jongeren zei Bruins tegen het Parool dat zijn eigen kinderen gelukkig maar kort depressief zijn, ‘als ze een slecht cijfer halen bijvoorbeeld'. Ook droeg hij voorzichtig oplossingen aan. ‘Ik ben geen arts, maar misschien is wat minder op telefoons en tablets kijken een begin?’

Die woorden vielen volledig verkeerd op de sociale media. Drukte Bruins zich slechts ongelukkig uit of snapt hij niet dat depressie een echte ziekte is? Bruins’ eerste uitglijder is het niet: eerder haalde hij zich de toorn van een deel van de Tweede Kamer op de hals door failliete ziekenhuizen te omschrijven als ‘stapels stenen’.

Quote van de dag:

‘We zijn terecht trots op die tijd. Het gewest Holland was net zo machtig toen als de Verenigde Staten nu. De grote zeevaarders, wetenschappers als Stevin en Huygens, de kunstenaars, de grote vrijheid, die voor die tijd heel ver ging... En ja, er waren ook aspecten waarvan je nu zegt: ai. Benoem die. Maar waarom zou je meteen het hele etiket ervan afhalen?’

Premier Rutte over het plan van het Amsterdam Museum om de benaming Gouden Eeuw te schrappen.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden