Drie vragen Verduurzaming woningen

Eigen Haard verliest rechtszaak om energieaanpassing van woningen: hoe nu verder?

De Amsterdamse rechtbank heeft een voorstel van woningstichting Eigen Haard om een woonblok in Amsterdam te verduurzamen afgewezen. De corporatie geeft de huurders onvoldoende zekerheid over de toekomstige energierekening.

De rechtbank in Amsterdam heeft een voorstel van woningstichting Eigen Haard om een woonblok te verduurzamen afgewezen. Beeld Martijn Beekman

Ruim twee jaar geleden maakte woningstichting Eigen Haard de bewoners van een appartementengebouw aan de Lieven Keersemakerstraat in Amsterdam Nieuw-West bekend hun gebouw te willen renoveren. En dat niet alleen: hun woningen uit 1956 zouden ook volledig energieneutraal worden gemaakt. Met isolatie op de buitenmuren, zonnepanelen en een individuele warmtepomp kunnen de woningen straks ‘nagenoeg volledig’ in hun eigen energievraag voorzien. Het voordeel: de energierekening vervalt. Wel moeten de huurders voortaan een maandelijkse ‘energieprestatievergoeding’ (EPV) betalen, een vergoeding voor de verduurzaming van hun woningen.

De aankondiging leidde tot opstand onder de huurders. Alles goed en aardig met die verduurzaming en ‘nul op de meter’, maar zullen hun woonlasten niet flink omhoog gaan, ondanks de belofte van Eigen Haard van het tegendeel? Met hulp van de rechtbank Amsterdam hebben zij de verbouwingsprocedure tot stilstand gebracht. De hoogte van die nieuwe energievergoeding, de EPV, kan nog niet worden vastgesteld, zegt de rechtbank. Daarvoor zijn er nog te veel onzekere factoren.

Kunnen deze woningen bijvoorbeeld wel zo goed geïsoleerd worden dat ze met een warmtepomp goed kunnen worden verwarmd, vraagt ook de rechtbank zich af. Eigen Haard isoleert bovendien alleen de buitenmuren, niet de vloeren en muren tussen de woningen. Wat gebeurt er dan als de buurman niet stookt? Dan moet de huurder zijn huis wellicht elektrisch bijverwarmen, met alle extra kosten van dien. Van de nieuwe zonnepanelen zal die elektriciteit niet komen, want die zijn slechts berekend op een gemiddeld stroomverbruik.

Worden de woningen van Eigen Haard nu niet verduurzaamd?

Misschien. Woningstichting Eigen Haard bestudeert de uitspraak nog, zegt een woordvoerder. Misschien komt er nieuw overleg met de huurders, wellicht hoger beroep. Ook een mogelijkheid: het hele project gaat van de baan.

Voor Eigen Haard is het wennen met die verduurzaming. Bij nieuwbouw is die operatie nog te overzien, aldus de woordvoerder. Zowel technisch als wat betreft het vaststellen van de hoogte van de EPV, de energievergoeding. In de bestaande bouw is het gecompliceerder. Dat blijkt nu al in de Lieven Keersemakerstraat. In de combinatie van renovatie en verduurzaming is het een van de eerste projecten van de woningstichting. En naar nu blijkt meteen een taaie.

Wat betekent de uitspraak voor andere corporaties?

Niet veel, zegt een woordvoerder van Aedes, de vereniging van woningcorporaties. ‘Eigen haard heeft zijn huiswerk niet goed gedaan. Hij geeft de huurders onvoldoende zekerheid dat de woonlasten niet zullen stijgen. Dus moet hij met een nieuw voorstel komen. De EPV-regeling wordt vaker toegepast door corporaties. En zonder problemen.’

Een maand geleden stelde een evaluatiecommissie nog vast dat de EPV-regeling ‘een essentieel instrument’ is om huurders mee te laten betalen aan verduurzaming zonder dat hun maandlasten omhoog gaan. In de praktijk wordt er echter weinig gebruik van gemaakt. Vanaf mei 2017 tot en met november 2018 werden ongeveer 1.250 woningen opgeleverd met een EPV. Dat waren meestal nieuwbouwwoningen. In slechts zo’n vierhonderd gevallen ging het om renovatiewoningen.

Dat de EPV zo weinig wordt gebruikt, verklaart de commissie deels door de complexiteit van de regeling. Toepassen van de rekenmethode is een enorme klus voor de corporaties. De huurders zijn ‘redelijk’ beschermd tegen stijging van de woonlasten door verduurzaming, maar toch is die bescherming volgens dezelfde commissie nog voor verbetering vatbaar.

Hoe moet het nou met de verduurzaming van corporatiewoningen in Nederland?

De woningstichtingen hebben afgesproken dat hun huizen al in 2021 een stuk zuiniger worden: gemiddeld energielabel B. In 2050 moeten alle woningen CO2-neutraal zijn. Dat is een enorme operatie. Nederland telt namelijk 2,3 miljoen sociale huurwoningen, op een totaal van 7,7 miljoen huizen. Het aantal obstakels is groot. Niet alleen moeten corporaties rekening houden met welstandscommissies, regels voor huurprijsverhoging en inspraakprocedures voor bewoners, ze hebben ook nog andere opdrachten. Een belangrijke: het inlopen van het tekort aan huurwoningen door zoveel mogelijk nieuwbouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.