Egyptenaren maken despoten Afrika nerveus

NAIROBI - De opstanden in Egypte en Tunesië maken ook de despoten in zuidelijker Afrika nerveus. In Sudan en Zimbabwe groeit de onrust. In Mozambique en Madagaskar gelooft de oppositie dat er maar weinig meer nodig is voor een opstand.

Premier van Zimbabwe Morgan Tsvangirai. Beeld afp

Bittere armoede en corruptie zijn een voedingsbodem voor massale protesten in meerdere Afrikaanse landen. 'De gebeurtenissen in Tunesië en Egypte zullen een domino-effect hebben in Afrika en de wereld', meent professor Maurice Amutabi van de katholieke universiteit Oost-Afrika in de krant Daily Nation in Nairobi. Volgens hem staan ook gematigde presidenten zoals Paul Biya in Kameroen en Yoweri Museveni in Uganda onder druk.

Autocratische leiding
Directeur Greg Mills van het politieke instituut Brenthurts Foundation in Johannesburg gelooft dat de Afrikaanse leiders zich zorgen moeten maken: 'Zullen de mensen in Zimbabwe zich nu bevrijden van dertig jaar autocratische leiding?', schrijft hij.

In Zimbabwe bereidt de 86-jarige president Robert Mugabe nieuwe verkiezingen voor. De hoogbejaarde regeert al dertig jaar, maar hoopt op herverkiezing. Zijn rivaal Morgan Tsvangirai heeft gewaarschuwd de onvrede onder de bevolking niet te onderschatten. 'Volgens mij vragen de mensen terecht meer vrijheid', zei hij tegen de Amerikaanse zender Fox News. Zimbabwe is volgens hem vergelijkbaar met Tunesi? en Egypte.

Angst overwinnen
In Sudan stuit president Omar al-Bashir op steeds zwaardere tegenstand na zijn omstreden herverkiezing vorig jaar. In de hoofdstad Khartoum, waar hij tot voor kort met harde hand regeerde, is nu te horen dat hij moet aftreden. 'Als de Egyptenaren hun angst kunnen overwinnen, kunnen wij dat ook', roepen ze zelfbewust.

Afrika worstelt een halve eeuw jaar na het einde van het kolonialisme nog met democratie en mensenrechten, zo bleek bij de top van regeringsleiders van de Afrikaanse Unie afgelopen weekeinde. Daar werd de omstreden president van Equatoriaal-Guinea gekozen tot voorzitter. Na een revolutie in 1979 regeert Teodoro Obiang Nguema met ijzeren vuist en wordt hij van corruptie beschuldigd. De Afrikaanse Unie bemiddelt bovendien vergeefs in Ivoorkust, waar de president Laurent Gbagbo botweg weigert te vertrekken sinds hij de verkiezingen verloor.

Topman Ban Ki-moon van de Verenigde Naties zei bij de top hoopvol een 'wind van verandering' te voelen. 'Afrika is in beweging. Overal in Afrika nemen mensen hun eigen lot in handen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.