Egypte opent grens met Gaza

Egypte is van plan de grens met Gaza te openen en de relatie met twee vijanden van Israël en het Westen, Hamas en Iran, te normaliseren. Het zijn tekenen van de nieuwe koers in het buitenlandbeleid na de volksopstand tegen het bewind van president Mubarak.

THE NEW YORK TIMES

CAIRO - Egyptische functionarissen, aangespoord door de revolutie en met de komende verkiezingen in het achterhoofd, zeggen te streven naar een beleid dat meer in overeenstemming is met de publieke opinie. Ze willen dat hun land weer een vooraanstaande rol in de regio gaat spelen. Als bondgenoot van de Verenigde Staten en Israël is de invloed van Egypte in het Midden-Oosten in de loop der jaren sterk afgenomen.

Dat een nieuwe richting is ingeslagen bleek deze week duidelijk toen bekend werd dat Caïro had bemiddeld om het Palestijnse Fatah te verzoenen met zijn rivaal, de radicale Hamas-beweging. 'We slaan een nieuwe bladzijde op', zei ambassadeur Menha Bakhoum, woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Egypte neemt weer de positie in die het ooit is kwijtgeraakt.'

Zo'n zes weken na de Egyptische revolutie werden Hamasleiders - voor het eerst sinds jaren - uitgenodigd op het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken. Een teken dat de Egyptenaren bereid zijn Hamas te behandelen als een diplomatieke partner in plaats van een gevaar.

Door de koerswijziging van Caïro kan het machtsevenwicht in de regio veranderen. Iran krijgt opnieuw toegang tot een land dat een onverzoenlijke vijand was en Egypte zal afstand scheppen tegenover Israël.

'We maken ons zorgen over enkele recente stappen van Egypte', aldus een anonieme Israëlische functionaris. 'Deze ontwikkelingen kunnen strategische gevolgen hebben voor de veiligheid van Israël. Hamas kon zich al herbewapenen toen Egypte nog probeerde dat te voorkomen. In hoeverre kan Hamas zijn terroristische machine in Gaza opbouwen als Egypte niets meer doet om dat tegen te houden?'

Egypte hielp Israël door de grens met Gaza te controleren. Dit om de smokkel van wapens en andere goederen naar Hamas door tunnels tegen te gaan. Caïro zal zich houden aan zijn verplichtingen jegens Israël en het vredesverdrag uit 1979 respecteren, onderstreepte ambassadeur Bakhoum. Maar de blokkade van de grens tussen Gaza en Egypte noemde ze 'schandelijk'. Ze liet weten dat Egypte van plan is de grens binnenkort helemaal te openen.

Bakhoum zei ook dat haar land werkt aan normalisering van de banden met Iran, in de ogen van Washington een gevaarlijke paria. 'De hele wereld onderhoudt diplomatieke betrekkingen met Iran, behalve de VS en Israël. Wij beschouwen Iran als een regionaal buurland, waarmee we een normae verhouding zouden moeten hebben. Iran wordt niet meer gezien als vijand, zoals onder het vorige regime. Het wordt ook niet als vriend beschouwd.'

Caïro verbrak de banden met het streng religieuze bewind in Teheran na de Iraanse revolutie van 1979. In 1991 werd de diplomatieke relatie hersteld op het niveau van zaakgelastigden. Normalisering van de verhouding komt dus neer op verbetering van reeds bestaande diplomatieke betrekkingen.

Egypte kan zijn macht weer laten gelden door flexibel te zijn in het verlenen en onthouden van steun. Als Egypte vindt dat Israël de vrede belemmert door nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te bouwen, dan heeft samenwerking met Israël - door de grens met Gaza dicht te houden - geen zin, zegt Nabil Fahmy van de Amerikaanse universiteit in Caïro.

Veel Egyptische analisten zijn enthousiast over de koerswijziging. 'Dit is het nieuwe gevoel in Egypte, het gevoel dat Egypte moet worden gerespecteerd als regionale macht', stelt Amad Gad van het Al Ahram Centrum voor Politieke en Stragische Studies.

Volgens Gad erkent Egypte Hamas omdat iedere Egyptische politicus die zijn baan wil houden aan de verkiezingen denkt. 'Dat is nieuw in de geschiedenis van het land.' Oud-ambassadeur Mahmoud Shokry zegt: 'Mubarak koos altijd de kant van de VS, maar nu wordt er anders gedacht. We willen een democratisch voorbeeld zijn voor de regio en we willen de Egyptische invloed veilig stellen.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden