Egypte: daders bloedbad kregen hulp uit Gazastrook

De schietpartij zondag in de Sinaïwoestijn heeft de verhouding tussen Egypte en Hamas onder druk gezet. Egypte gaat ervan uit dat de daders radicale jihadisten zijn die hulp kregen uit de door Hamas bestuurde Gazastrook. Bij de aanval kwamen zestien Egyptische grenswachten om.

JERUZALEM - De Egyptische president Mohammed Morsi heeft drie dagen nationale rouw afgekondigd voor de zestien 'martelaren'. Hij zei dat de aanvallers 'een hoge prijs zullen betalen'. Volgens het Egyptische leger werden de daders geholpen door 'elementen uit de Gazastrook'.


Egypte heeft extra soldaten en gevechtshelikopters naar de Sinaïwoestijn gestuurd om daar jacht te maken op de 'ongelovigen', die afkomstig zouden zijn uit de Sinaï en de Gazastrook. De jacht wordt pas gestopt 'als de Sinaï veilig is', zei Morsi.


De Israëlische minister van Defensie Ehud Barak zegt dat de aanval een 'wake-upcall' is voor de Egyptische autoriteiten. 'Ik hoop dat ze gaan inzien dat ze efficiënter moeten gaan opereren aan hun kant van de grens.' Volgens hem is 'een zeer grote terroristische aanval afgewend'.


Als sommige van de extremisten inderdaad uit Gaza afkomstig zijn, heeft Hamas veel uit te leggen aan president Morsi, die als lid van de Pan-Arabische Moslimbroeders nauw verwant is aan Hamas. Volgens het Egyptische persbureau MENA zijn de 'jihadisten' door tunnels de grens tussen Egypte en Gaza gepasseerd.


Saillant detail is dat Hamas deze smokkeltunnels aan de Gazakant volledig controleert, terwijl Egypte aan de andere kant toezicht houdt. Het smokkelen van bouwmaterialen, brandstof en levensmiddelen, maar ook van wapens, naar de door Israël volledig afgesloten Gazastrook, is een lucratieve bezigheid voor beide partijen.


De aanval lijkt ook de verhouding tussen Hamas en salafisten in de Gazastrook ernstig vertroebeld te hebben. Een woordvoerder van Hamas kondigde maandag de arrestatie van radicale salafisten aan.


Mahmoud Al Zahar, minister van Buitenlandse Zaken van Hamas, zei tegen Al-Jazeera dat hij Caïro heeft gevraagd hem de namen van de verdachten uit Gaza te geven, zodat 'we hen voor het gerecht kunnen brengen'.


Een andere Hamasfunctionaris, Jamal al-Jarrah, sprak van een 'complot', waarbij Israël 'de Palestijnse en Egyptische broeders uit elkaar probeert te drijven'.


Zondagavond al zetten Egyptische militairen aan hun kant van de grens de achtervolging in op de strijders, die zich na de mislukte aanval in de woestijn hadden teruggetrokken. Egyptische staatsmedia meldden dat een extremist is gedood en dat een tweede is gearresteerd.


Al eerder zijn er door extremistische groeperingen, al dan niet losjes gelieerd aan Al Qaida, vanuit de Sinaï pogingen ondernomen om Israël binnen te vallen om daar soldaten te doden of te ontvoeren. Een jaar geleden kwamen bij Eilat bij een aanval acht Israëliërs om het leven. Zes weken geleden werd bij een aanval vanaf de Egyptische kant een Israëlische arbeider gedood die werkzaam was aan het hekwerk dat Israël op de grens bouwt.


Zondagochtend beschoot de Israëlische luchtmacht nabij Rafah, in het zuiden van Gaza, een motorfiets met daarop twee 'extremisten'. Een van de mannen kwam daarbij om het leven. De tweede, de 19-jarige Ahmed Ismyail, raakte gewond. Laatstgenoemde zou mede verantwoordelijk zijn geweest voor de aanval op de Israëlische grenswerkers.


De daaropvolgende aanval zondagavond op de Egyptische soldaten en de grens heeft, volgens een woordvoerder van het Israëlische leger, niets met deze gerichte, dodelijke actie van de luchtmacht te maken.


Gemaskerde mannen vielen zondagavond rond de klok van acht uur een Egyptische legerpost aan, op de driehoek Egypte, Gaza en Israël. De soldaten maakten zich net op voor de iftar, de avondmaaltijd na het vasten tijdens de ramadan.


Nadat zij zestien Egyptische soldaten hadden gedood, stalen de aanvallers een pantservoertuig en een vrachtwagen waarmee ze het hekwerk nabij grenspost Kerem Shalom bestormden. Bij het hek bliezen ze de vrachtwagen op, met het pantservoertuig reden ze Israël verder in.


Of de Israëlische inlichtingendiensten vooraf op de hoogte waren van de aanval, is onduidelijk, maar de luchtmacht was binnen minuten ter plekke. Ook werd het Egyptische pantservoertuig door tanks beschoten. Daarbij kwamen acht aanvallers om. Volgens de Israëlische legerchef, luitenant-generaal Benny Gantz, duurde de operatie ongeveer vijftien minuten.


Egyptische soldaten zijn in de wetteloze Sinaïwoestijn wel vaker doelwit van aanslagen, maar zo'n grootschalige aanval op een legerpost was er niet eerder. Dat de gedode soldaten zich juist opmaakten voor de iftar, het einde van het ramadanvasten, wordt in de Egyptische media breed uitgemeten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden