Efteling zoekt winterwerk voor personeel

Ooit was werken in een pretpark een feest. Maar ook de Efteling voelt de krapte op de arbeidsmarkt, want steeds meer seizoensmedewerkers verkiezen een baan voor zomer én winter....

De medewerkster van gevonden voorwerpen in het Marerijk, waar het Volk van Laaf woont, schudt bedroefd haar hoofd. Ze leeft mee met de intens verdrietige peuter. Nee, ze heeft helaas geen roze knuffel in de doos. Wél een haasje dat al een jaar wacht op een nieuw baasje.

In het oosterse paleis van de Fata Morgana helpen twee jongens een gehandicapte vrouw in een bootje dat langs buikdanseressen, bedelaars en de rijkdom van de pasha voert. Bij Monsieur Cannibale controleert een medewerker of iedereen veilig in de draaiende kookpotjes zit.

Of het nu de duizelingwekkende achtbaan is, de betoverende Droomvlucht of het raadselachtige Villa Volta, in elke attractie, elke winkel en elk restaurant van de Efteling staan medewerkers klaar om de bezoekers van dienst te zijn. Ondanks het regenachtige weer heerst topdrukte in het 48 jaar oude pretpark, op de plek waar ooit twee Brabantse kapelaans een sportveldje en speeltuin inrichtten voor de jeugd van Kaatsheuvel.

Vorig jaar passeerden ruim drie miljoen bezoekers de kassa's in het Huis van de Vijf Zintuigen. De Efteling (1999: 153 miljoen gulden omzet, tien miljoen winst) telt vierhonderd vaste werknemers, 450 seizoensmedewerkers en 820 vakantiekrachten.

Veel moeite om aan personeel te komen hoefde de Efteling zich tot voor kort niet te getroosten. Jongeren stonden in de rij voor een baantje in het pret- en sprookjespark. Want wat is mooier dan werken in een per definitie vrolijke sfeer? En in de pauze lokt dat extra ritje in de achtbaan.

Maar de huidige krapte op de arbeidsmarkt begint ook de attractieparken op te breken. De Efteling zoekt nog vijftig vakantiekrachten voor piekmaand augustus. 'We kunnen goed doordraaien hoor', zegt woordvoerder H. Groenen. 'Maar we merken wel dat het steeds moeilijker wordt om personeel te vinden.'

Vakantiewerkers kunnen tegenwoordig overal aan de slag en zoeken de banen met het hoogste loon of de beste secundaire arbeidsvoorwaarden. Bedrijven lokken mensen met bonussen die variëren van cd's en bioscoopbonnen tot vakantiereisjes.

Daarnaast worden ook seizoensmedewerkers steeds kieskeuriger. De meeste attractieparken zijn maar open van medio april tot eind oktober. Dat betekent voor seizoenswerkers dat ze bijna een halfjaar zonder werk zitten en slechts een WW-uitkering ontvangen. Maar in de huidige economische hausse laten ook zij zich steeds meer verleiden tot een volledig dienstverband bij een andere werkgever.

De Efteling heeft dit jaar al de lonen verhoogd tot 20 procent boven het minimum. Ook krijgen medewerkers die hun contract hebben uitgediend een bonus van honderd gulden. En wie nieuwe personeelsleden aanbrengt, mag als dank rekenen op een premie van 125 gulden per gevonden collega.

Toch appelleert het attractiepark vooral aan de sfeer en de gezelligheid om personeel te binden. 'Het is een feest om hier te werken. Het gaat om de beleving van het attractiepark', aldus woordvoerder H. Groenen. Op dat punt scoort de Efteling inderdaad hoog, blijkt uit een onderzoek van de FNV enkele jaren geleden. Met sociaal beleid steekt het park met kop en schouders boven de andere pretparken uit.

Maar al die pluspunten zijn onvoldoende om de gestage uitstroom van personeel een halt toe te roepen. Daarom heeft de Efteling een list bedacht. Het park begint samen met uitzendbureau Start een vennootschap die de seizoensmedewerkers in de wintermaanden detacheert bij andere bedrijven. Met deze Personeelsdiensten BV hoopt de Efteling enkele vliegen in één klap te slaan. Ze bindt de medewerkers aan het bedrijf, doordat deze een zogenaamd 'jaar-rond-contract' aangeboden krijgen. Daarmee pareert het attractiepark meteen de aangescherpte WW-regelgeving en de Flexwet. Want beide vormen een risico voor bedrijven die werken met tijdelijke contracten.

Volgens de verscherpte WW-regels moeten (tijdelijk) werklozen vaker solliciteren, op straffe van een korting op de uitkering. Daardoor neemt de kans toe dat ze elders een baan vinden en niet meer bij de Efteling terugkeren als seizoenswerker. De Flexwet verplicht werkgevers om werknemers die jarenlang een tijdelijk contract hebben, in vast dienstverband te nemen. Dat is nu net wat een typisch seizoensbedrijf als de Efteling níet wil.

Met het eigen detacheringsbedrijf bewandelt het attractiepark een gulden tussenweg. 'Onze piek ligt in de zomer', zegt Groenen. 'We zoeken bedrijven met een omgekeerd piekpatroon, die juist in de winter druk zijn.' Het detacheerbedrijf biedt tevens de mogelijkheid te schuiven met personeel, dat sinds een jaar ook enkele weken in de winter moet opdraven voor de Winterefteling.

De seizoensmedewerkers worden nu geraadpleegd over het initiatief. De eerste geluiden zijn positief. Een meerderheid lijkt wel te voelen voor een 'jaar-rond-contract'. Maar er zijn ook tegenstanders, die er niets voor voelen om 's winters achter de lopende band te moeten staan. De Efteling zou al contacten hebben gelegd met enkele bedrijven in de omgeving, waaronder een vlaaienfabriek, enkele cateringbedrijven en met Blokker, dat in Waalwijk een distributiecentrum bouwt.

Ook andere pretparken zinnen op maatregelen om de seizoenswerkers het hele jaar door aan zich te kunnen binden. Volgens personeelsmanager A. Lawera van het Land van Ooit in Drunen zouden aanvankelijk meer pretparken meedoen met het detacheerbedrijf. Maar de Efteling heeft uiteindelijk besloten het experiment alleen te doen.

Het Land van Ooit heeft daarom een eigen project gelanceerd: 'Werkend de winter door.' Het gaat minder ver dan het detacheerbedrijf van de Efteling, maar het idee is dezelfde. 'De krapte op de arbeidsmarkt beginnen we echt te merken. Op advertenties reageren veel minder mensen dan voorgaande jaren', aldus Lawera, op eigen grondgebied bekend als 'minister van Goede Zorg voor Ooiters'. Vooral vakantiekrachten laten het afweten.

Toch is niet iedere medewerker rouwig om het seizoenscontract, vertelt Lawera. 'We hebben er ook eentje die elke winter naar Afrika vertrekt, op vakantie. Die heeft geen enkele moeite met de stille maanden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.