analyseggd

Effectiviteit bron- en contactonderzoek daalt, ‘meer mensen volgen instructies GGD niet op’

Het bron- en contactonderzoek loopt tegen zijn grenzen aan als middel tegen de verspreiding van het coronavirus. ‘De effectiviteit daalt nu de bereidheid vermindert om in thuisquarantaine te gaan na contact met een besmet persoon’,  zegt Christian Hoebe, hoogleraar infectieziektebestrijding aan de Universiteit Maastricht en hoofd infectieziekten bij de GGD Zuid-Limburg.

Een jongen ondergaat een coronatest. Beeld SOPA Images/LightRocket via Gett

Het publiek is er volgens Hoebe minder van onder de indruk als de GGD belt. Bovendien stijgt het aantal besmettingen nu zo snel, dat de GGD’s het overzicht dreigen kwijt te raken dat nodig is om bijvoorbeeld clusterbesmettingen op te sporen. De koepel van GGD’s, GGD GHOR, herkent het beeld dat mensen nu minder geneigd zijn de instructies van de GGD op te volgen. ‘De bereidheid om mee te werken aan het bron- en contactonderzoek daalt’, zegt woordvoerder Sonja Kloppenburg. ‘Wij staan niet voor de deur met een agent om te controleren of mensen echt thuisblijven.’

Woensdag meldde het RIVM ruim 2.300 besmettingen. De GGD’s hadden in hun huidige opschalingsplan gerekend op maximaal 1.500 bron- en contactonderzoeken per dag. Inmiddels hebben 17 van de 25 regionale gezondheidsdiensten die onderzoeken versoberd. Dan vragen de GGD’s aan de mondigste besmette personen om zelf hun nauwe contacten na te bellen.

Tot deze uitgeklede werkwijze hebben de GGD’s besloten in overleg met onder meer het ministerie van Volksgezondheid en het RIVM. Of alle besmette personen wel echt hun contacten vragen thuis te blijven, is nog niet duidelijk. Ook is niet onderzocht hoeveel minder effectief dit zogeheten ‘risicogestuurde’ bron- en contactonderzoek is. Volgens de GGD’s moeten ze op dit moment roeien met de riemen die ze hebben.

Uitslag

Volgens Hoebe zal met deze werkwijze  het bron- en contactonderzoek iets inboeten aan effectiviteit. Ook werkt het tegen dat, door de haperende testcapaciteit, mensen nu vaker lang moeten wachten op een testuitslag. Hierdoor wordt ook het inlichten van de contacten van besmette personen vertraagd. 

Koning Willem Alexander in september op werkbezoek bij een coronateststraat van de GGD Hollands Midden in Leiderdorp. Beeld Remko de Waal / Brunopress

 Veel belangrijker voor de effectiviteit is volgens Hoebe dat mensen de instructies van de GGD opvolgen. ‘Wij merken in de callcenters dat mensen de boodschap van de GGD minder serieus nemen’, zegt Hoebe. ‘Onze onderzoekers, die ook hebben ingesprongen in Rotterdam, krijgen nu bijvoorbeeld te horen bij het nabellen van contacten: ‘De GGD? O, dat komt nu niet uit, bel morgen maar terug.’ Een belletje in een bron- en contactonderzoek maakt nu duidelijk minder indruk op het publiek dan in het begin.’

Ook bij de GGD-koepel leven twijfels of moet worden doorgegaan op de ingeslagen weg. ‘We maken ons zorgen. Daarover zijn we in gesprek met het ministerie en het RIVM', zegt woordvoerder Kloppenburg. ‘Onze voorman Sjaak de Gouw denkt dat als het aantal besmettingen met deze snelheid blijft oplopen, er aanvullende maatregelen nodig zijn.’

Het gevoel van urgentie bij het publiek moet weer omhoog, beaamt Hoebe. ‘Mensen moeten ervaren hoe belangrijk het is om de verspreiding van het virus te stoppen. Eigenlijk kan dat alleen als de regering weer maatregelen instelt die de persoonlijke vrijheid beperken, hoe vervelend dat ook is.’

Testluchtbrug met Abu Dhabi

Een laboratorium in Abu Dhabi in de Arabische Emiraten gaat mogelijk dagelijks 10 duizend coronatests uitvoeren voor Nederland, dankzij een luchtbrug. Er zouden dagelijks buisjes uit de Nederlandse teststraten naar Abu Dhabi moeten worden gevlogen. Met deze deal moet de tekortschietende Nederlandse testcapaciteit worden opgekrikt. ‘We wachten op uitsluitsel’, zegt een woordvoerder van het Nederlandse laboratorium Saltro, betrokken bij de deal.

Saltro is onderdeel van Unilabs, een internationaal consortium van 150 labs in zeventien landen. Via dit netwerk zoekt de Nederlandse vestiging naar goede samenwerkingspartners. Op dit moment schiet de in Nederland beschikbare testcapaciteit ernstig tekort. Er worden dagelijks 10 duizend tests meer aangevraagd dan er beschikbaar zijn, vooral vanwege tekort schietende laboratoriumcapaciteit. Tot voor kort hield Nederland buitenlandse partijen buiten de deur. Maar onder de huidige druk is ‘coronaminister’ Hugo de Jonge overstag gegaan. Eerder deze maand sloot hij al overeenkomsten met twee buitenlandse labs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden