Eeuwige roem of Russische roulette

Ontmoedigend was de start van de Algemene Beschouwingen. Binnenskamers moet de impasse nu worden doorbroken. Lastig, met zo veel gevoeligheden en grote ego's.

Bijna had Bram van Ojik donderdagavond zijn buit binnen. Dacht hij. Honderd miljoen euro voor de kinderopvang! En nog eens 100 miljoen voor alleenstaande ouders met een minimuminkomen! De leider van GroenLinks had de PvdA al in zijn zak. Ook het kabinet werkte graag mee. In ruil hoefde Van Ojik alleen de bezuinigingen op de kindsubsidies maar te steunen. Het leek zowaar te lonen om gewoon je kaarten op tafel te leggen en openlijk zaken te doen.


Maar toen stonden Van Ojiks vier jaloerse stiefzusssen aan de interruptiemicrofoon. Ging PvdA-leider Samsom nou opeens met Van Ojik verder met nivelleren, wilden Buma (CDA), Pechtold (D66), Slob (ChristenUnie) en Van der Staaij (SGP) weten.


Hadden D66 en CDA nou niet zojuist duidelijk gemaakt dat ze dat niet willen? Ontbrak het Samsom soms aan strategisch inzicht? CDA-leider Buma dreigde: als Samsom de goede sfeer wilde bewaren, kon hij deze solo-actie van GroenLinks maar beter negeren. Waarop Samsom de boel voorlopig voor zich uit schoof.


Het was de ontmoedigende apotheose van twee dagen Algemene Politieke Beschouwingen. Premier Rutte bewoog nauwelijks, oppositiepartijen groeven zich dieper in en het kabinet staat nu onder hoge tijdsdruk voor een schijnbaar onoplosbare puzzel: hoe komt het aan een meerderheid voor de begroting 2014 in de Tweede én de Eerste Kamer? Hoe zaken te doen met een front van oppositiepartijen die soms samen optrekken, maar elkaar weinig gunnen? En is dat überhaupt mogelijk zonder de eerdere afspraken met werkgevers en werknemers te schenden?


Wie in Ruttes ministersploeg donderdagavond na het debat op zoek ging naar de strategie van het kabinet, stuitte op onverminderd optimistische geluiden: nee, een fraaie vertoning is het niet en ja, het is jammer dat veel kiezers weer het idee hebben gekregen dat het allemaal niet opschiet, maar de hele exercitie van deze week was nou eenmaal even nodig om vooral CDA en D66 het gevoel te geven dat ze belangrijk zijn. Het was hun podium. Zij mochten stralen. Het echte zakendoen kan niet in de volle schijnwerpers.


Die echte zaken worden nu overgedragen aan minister Dijsselbloem van Financiën. Hij moet binnenskamers de impasse doorbreken. De coalitiepartijen denken nog steeds dat het kan, maar ze zijn ook geschrokken van de tamelijk onverzoenlijke opstelling van met name CDA en D66. Dijsselbloem deed vrijdag zijn eerste rondje uitnodigende telefoontjes. Een betrokkene zegt zich op te maken voor de 'Israëlisch-Palestijnse onderhandelingen': grote gevoeligheden, enorme ego's maar ook kans op eeuwige roem als het lukt.


Insiders waarschuwen dat de eerste dagen al verloren zullen gaan aan overleg over de locatie voor de onderhandelingen, de opbouw van de agenda en vooral de vraag wie er eigenlijk met wie gaan praten.


Niettemin denkt de coalitie nog steeds dat binnenkort, als uitstel geen optie meer is, een deel van de oppositie zal omgaan, zoals dat begin dit jaar ook gebeurde met het Woonakkoord. Omdat ook partijen als CDA en GroenLinks niet bijster veel mogen verwachten van verkiezingen.


Omdat vooral Roemer (SP), Wilders (PVV) en Krol (50Plus) in dat geval gaan profiteren. En omdat Dijsselbloem bereid is mee te denken: hij denkt dat hij met name Buma en Pechtold voor pakweg 1 miljard euro kan bedienen in hun roep om lagere belastingen. Daar moet alleen nog dekking voor worden gevonden.


En als het mislukt? 'Dan wordt het Russische roulette', aldus een minister. In de Tweede Kamer stemmen VVD en PvdA er dan gewoon samen de begroting en de rest van het regeerakkoord doorheen.


In de Eerste Kamer is het vervolgens hopen op de redelijkheid van de senatoren, die doorgaans minder militant zijn dan hun collega's in de Tweede Kamer.


Pagina 33


Commentaar: Doe het dan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden