Reportage

Eerste vaccinaties verpleeghuisbewoners: een emotioneel moment

Jamiel Ramzam (74), die in een verpleeghuis in Haarlem woont, krijgt zijn vaccinatie tegen covid-19. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Jamiel Ramzam (74), die in een verpleeghuis in Haarlem woont, krijgt zijn vaccinatie tegen covid-19.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Ik durf het wel aan', zegt Jamiel Ramzam (74). Hij is maandag 18 december een van de eerste verpleeghuisbewoners in Nederland die het coronavaccin krijgen. Voor verzorgenden is het een emotioneel moment. Brengt dit eindelijk de ommekeer?

De van een afstandje toekijkende verzorgenden van ouderenzorgorganisatie Zorgbalans houden maandagmiddag in Haarlem hun ogen nauwelijks droog boven hun mondkapjes. ‘Ik word emotioneel’, zegt een van hen in de restaurantruimte van revalidatiecentrum Zuiderhout. Daar worden rond 2 uur ’s middags de eerste vaccinatieprikken gezet bij hun veelal hoogbejaarde cliënten.

Zorgbalans is een van de twaalf verpleeghuis- en gehandicaptenzorginstellingen waar maandag een begin is gemaakt met het vaccineren van de ‘meest kwetsbare groepen’. Deze week gaan zij gezamenlijk 15 duizend verpleeghuisbewoners en gehandicapten inenten tegen corona.

Daartoe draagt de locatiemanager van Zuiderhout deze middag een kartonnen dienblad met de eerste met vaccinvloeistof gevulde spuiten naar de cliënten in de restaurantruimte. Heel voorzichtig bewegend, alsof zij de heilige graal in handen heeft, want de vloeistof mag niet te veel schudden.

Een van de eerste uitverkorenen voor deze historische prik, Bart Uijterlinde (91) uit Bennebroek, is duidelijk niet van plan er een plechtige bedoening van te maken. ‘Is het leuk als ik nu ga schreeuwen?’, grapt hij tegen de verpleegkundige als die geconcentreerd de spuit in zijn bovenarm zet.

De kop is  eraf, bestuurder Tamara Pieterse van Zorgbalans is zichtbaar opgelucht. De afgelopen week is er hard gewerkt om de vaccinatie van de 1.200 bewoners te organiseren. ‘Heel indrukwekkend’, zegt Pieterse. ‘In 48 uur hebben wij van 97 procent van onze cliënten en hun familie toestemming gekregen voor de vaccinatie.’

Schrik om Noors nieuws

Geen moment heeft Pieterse getwijfeld toen het ministerie haar vroeg of haar organisatie een koploper wilde zijn. De verpleeghuizen hebben het zwaar te verduren gehad in de coronacrisis. Ook bijna alle dertien woonzorglocaties van Zorgbalans zijn het afgelopen jaar getroffen door coronabesmettingen. Tientallen kwetsbare bewoners hebben het virus niet overleefd, het trok een zware wissel op het personeel. ‘Als onze bewoners zijn gevaccineerd, hopen wij dat er niet meer van die grote uitbraken zijn’, zegt Pieterse. ‘Al zal je het virus nooit helemaal buitensluiten, we krijgen ook nieuwe cliënten die vaak nog onbeschermd zijn.’

Het bericht over de dertien sterfgevallen onder zeer broze 80-plussers in Noorwegen, kort na de vaccinatie met het Pfizer-vaccin, was afgelopen vrijdag even schrikken voor de sector. Naar aanleiding daarvan onderzoekt het Europese geneesmiddelenbewakingscomité PRAC of zeer kwetsbare ouderen beter kunnen afzien van vaccinatie.

Afgelopen weekend heeft Zorgbalans hierover contact gehad met het RIVM en het ministerie van Volksgezondheid. ‘Volgens hen gaven de gebeurtenissen in Noorwegen op dit moment geen aanleiding in Nederland het vaccinatieschema te veranderen’, zegt Pieterse. ‘Wij laten onze specialisten ouderengeneeskunde per individu goed kijken of het veilig is die persoon vaccineren, wij zijn heel zorgvuldig.’

 Voormalig psycholoog Bart Uiterlinde (91) ondergaat lachend de prik. De bewoner van verpleeghuis in Haarlem voelt zich daarna 'kiplekker', zegt hij. Jamiel Ramzam kijkt toe. Beeld
Voormalig psycholoog Bart Uiterlinde (91) ondergaat lachend de prik. De bewoner van verpleeghuis in Haarlem voelt zich daarna 'kiplekker', zegt hij. Jamiel Ramzam kijkt toe.

Mobiel vaccinatieteam

In alle vroegte zijn maandagochtend de partijen Pfizer-vaccin van de opslag in Oss naar een aantal gespecialiseerde ziekenhuisapotheken gebracht. Daar zijn ze ontdooid en per benodigde aantallen verdeeld voor vervoer naar de twaalf verpleeghuis- en gehandicaptenzorgorganisaties.

Bij Zorgbalans kwam hun portie Pfizer-vaccin om half 1 ’s middags aan. Een daartoe opgezette mobiel vaccinatieteam onder leiding van een specialist ouderengeneeskunde helpt het personeel op de locaties met het gereedmaken van de spuiten. Het voor de bewoners vertrouwde personeel zet de prikken in de eigen woonomgeving van de cliënten.

‘Ik durf het aan’

‘Ik durf het aan. Ik ga me laten vaccineren om me weer veilig te kunnen voelen’, zegt cliënt Jamiel Ramzam (74), een voormalig leraar werktuigbouwkunde uit Haarlem. Steunend op zijn rollator schuifelt hij naar de stoel met de paarse bekleding, waar zijn prik zal worden gezet. ‘Toen ik eerder op tv zag dat die vaccins eraan kwamen, dacht ik meteen: zodra het er is, wil ik het. Dit geeft me een schild om me heen, dat me beschermt tegen het virus. Dan kan ik mijn familie weer vaker zien, en kan ik vaker naar buiten zonder bang te zijn. Nu zie ik mijn kleindochter veel te weinig.’

Als de prik gezet is, voelt Ramzam zich prima. ‘Alsof er niets gebeurd is.’

Ook voormalig psycholoog Uijterlinde (91) voelt zich na de prik kiplekker. Meteen rijdt hij een stukje door de ruimte in zijn rolstoel, ook al moet hij volgens de RIVM-voorschriften na de prik een kwartier rusten. ‘Wat nou rust, dat maak ik zelf wel uit’, zegt hij. ‘Ik ben een vitale oude knar, waarschijnlijk omdat ik zo veel heb gewatersport.’

Lees ook

Op de step – en luid zingend – op weg naar de vaccinatie
Ook de eerste bewoners van gehandicaptenzorginstellingen kregen maandag hun vaccinatie. Zoals bij zorginstelling Middin in Den Haag. Er heerst een liefdevolle chaos.

Dit gebeurt er in jouw lijf als de prik is gezet
De eerste coronavaccins zijn gebaseerd op een sciencefictionachtige techniek waaraan wetenschappers tientallen jaren sleutelden. Hoe werkt die techniek, en wat gebeurt er precies in het lichaam zodra het vaccin is ingespoten?

Genetisch aangepaste vaccins – waarom mag dat met corona ineens wel?
De Europese regels voor genetische modificatie zijn versoepeld voor de ontwikkeling van coronavaccins. Is dat niet spelen met vuur?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden