Eerste Roemeense Beer

Sociaal realisme werd bekroond op de 63ste Berlinale. Het Roemeense drama Child's Pose won zaterdag de Gouden Beer.

Wat te doen als je zoon een kind doodrijdt? In Roemenië: heel wat. Het afgelopen zaterdag in Berlijn met de Gouden Beer bekroonde drama Child's Pose volgt de moeder van de dader, die als bemiddelde dame uit de bourgeoisie precies weet hoe ze haar maatschappelijke invloed moet inzetten om haar overduidelijk schuldige zoon vrij te pleiten. Getuigen worden omgekocht, politiebeambten bewerkt en tegen de aanklacht van de familie van het slachtoffer - die is toch arm - volstaat een donatie voor de begrafeniskosten. Maar daarmee is de zoon nog niet van zijn schuldgevoelens af.


Juryvoorzitter Wong Kar-wai, die het tiendaagse festival opende met zijn niet naar prijzen meedingende kungfu-epos The Grandmaster, bekroonde op de 63ste Berlinale het sociaal realisme; Child's Pose is een sobere aanklacht tegen rechtsongelijkheid in het postcommunistische Oostblok.


Tegelijk is de film, de eerste Gouden Beer-winnaar ooit uit Roemenië, ook een scherp moeder-zoon psychodrama, iets wat regisseur Calin Peter Netzer (37) benadrukte bij het in ontvangst nemen van de hoofdprijs. 'Het is een universeel verhaal. In de kern gaat Child's Pose over de pathologische relatie tussen moeder en zoon. Het is een vorm van een oedipuscomplex, een duidelijke referentie aan Freud.'


En zo rolt de Roemeense golf - de hausse aan uitstekende cinema - in Berlijn weer verder, nadat in 2007 al de Gouden Palm in Cannes was toebedeeld aan Cristian Mungiu's abortusdrama 4 Maanden, 3 weken, 2 dagen. De prijs en aandacht komen op een goed moment: sinds de crisis kost het de vele vooraanstaande en internationaal bekroonde Roemeense filmers grote moeite om hun filmprojecten van de grond te krijgen. Ook vorig jaar zegevierde in Berlijn een sterk maatschappijkritische titel: A Separation, het later met een Oscar bekroonde drama van Iraniër Asghar Farhadi, waarin het eveneens aankwam op een clash tussen twee families uit verschillende lagen van de samenleving.


Grote favorieten waren er dit jaar niet in de 19 films tellende competitie van Berlijn, die enkele sterke films telde, maar als geheel toch wat mager afstak tegenover de afgelopen edities.


De jury kende de tweede prijs, de Grote Prijs van de jury, toe aan de Bosnische bijna-documentaire An Episode in the Life of an Iron Picker. Regisseur Danis Tanovic, die twaalf jaar geleden met zijn speelfilmdebuut No Man's Land zowel de Gouden Palm als een Oscar won, las in de krant over het tragische lot van een Roma-familie. Vader schraapt ijzer bijeen voor het gezinsinkomen, moeder - zwanger van haar derde - krijgt een miskraam. Aangezien ze onverzekerd is, wil het lokale ziekenhuis de vrucht niet verwijderen. Tanovic laat de echte familie het verhaal naspelen, wat krachtig en realistisch drama oplevert. Naast de juryprijs resulteerde het bovendien in een Zilveren Beer voor beste acteur, tot grote verrassing van het zichzelf spelende gezinshoofd Nazif Mujic.


De Beer voor beste actrice ging, zoals velen al hadden verwacht, naar de Chileense theater- en televisieactrice Paulina Garcia, die in de tragikomedie Gloria een innemende hoofdrol speelt als oudere vrouw op de relatiemarkt.


Ook de uit Iran gesmokkelde speelfilm Pardé werd bekroond, met de prijs voor beste scenario. Filmer Jafar Panahi, vanwege zijn eerdere werk gestraft met een werkverbod van twintig jaar, regisseerde een dramatisch wat onvolkomen maar gezien de omstandigheden imponerende film over een filmscenarist met een hond, opgesloten in een villa aan de Kaspische zee. Panahi stapt tegen het einde zelf zijn film binnen en laat een sombere, moegestreden indruk achter - een filmer met zijn rug tegen de muur, die zinspeelt op suïcide.


De Zilveren Beer voor beste regie ging naar Prince Avalanche van de Amerikaan David Gordon Green. Het is een door de filmcritici wat weinig gewaardeerde komedie over twee wegwerkers in Texas, een remake van een IJslandse komedie uit 2011.


Vooraf klonk er kritiek in de Duitse pers op festival directeur Dieter Kosslick, omdat die te veel films selecteerde die eerder al in wereldpremière waren gegaan, hetzij in China, of op de Amerikaanse en Canadese festivals. Dat doet afbreuk aan de status van een festival en schept een gevaarlijk precedent.


Het betalende publiek had er maling aan: een Europese première is ook een première en de zalen zaten vol. De Berlinale noemt zich sinds jaar en dag al het grootste publieksfilmfestival ter wereld, ten onrechte want dat was het IFFR. Maar dit jaar is Berlijn het concurrerende festival in Rotterdam ook echt gepasseerd, met recordverkoop van 300 duizend verkochte kaartjes.


Op de filmmarkt van de Berlinale werd druk gehandeld in aankomende films. De meest opvallende titel in dat genre is Nymphomaniac van Lars von Trier. Potentiële kopers mochten alvast wat fragmenten zien van de nu nog 7 uur lange film over het leven van een seksverslaafde vrouw (Charlotte Gainsbourg). Er zal nog een uur of drie uitgeknipt worden. Naar verwachting zal de film niet in Cannes in première gaan, waar Von Trier bij zijn vorige film Melancholia (tijdelijk) tot persona non grata werd verklaard.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden