Nieuws Provinciale Statenverkiezingen

Eerste provinciale colleges na acht weken onderhandelen gepresenteerd in Groningen en Drenthe

Het heeft de formateurs ruim acht weken gekost, maar in Groningen en Drenthe zijn de eerste colleges van Gedeputeerde Staten gepresenteerd. In de tien andere provinciehuizen is ook na twee maanden verkennen en onderhandelen geen akkoord. De onderhandelingen duren overal langer dan na eerdere verkiezingen.

De installatie van nieuwe Statenleden in Groningen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

In Groningen treedt een college aan met maar liefst zes partijen. Onder leiding van winnaar GroenLinks nemen VVD, PvdA, ChristenUnie, CDA en D66 zitting in het provinciebestuur. In de noordelijke provincie is vooral het voortslepende gaswinningsdossier een belangrijk onderwerp in het coalitieakkoord. Het college wil zich gaan inzetten voor een versnelde afhandeling van het herstel van de schade die door gaswinning is veroorzaakt.

De provincie heeft echter geen beslissingsmacht over het gasbeleid, die ligt in Den Haag. Opvallend is dan ook dat de VVD aanschuift. In Den Haag is VVD-minister Eric Wiebes verantwoordelijk voor het bij Groningers onpopulaire gasbeleid.

SP, de partij die halveerde van acht naar vier zetels bij afgelopen verkiezingen, viel buiten de onderhandelingen. De harde standpunten tegen de Groningse gaswinning zouden volgens andere partijen compromissen met Den Haag lastig maken. Ook Forum voor Democratie – vijf zetels – viel in Groningen snel af. Die partij is juist voorstander van gaswinning.

Ook Drenthe wordt de komende jaren bestuurd door een breed college. Met de PvdA – de grootste partij – aan het roer gaan daar VVD, CDA, GroenLinks en ChristenUnie het dagelijkse provinciebestuur vormen. Het coalitieakkoord wordt maandagmiddag gepresenteerd.

Zelfs in de voortvarende provincies Groningen en Drenthe duurden de onderhandelingen langer dan voorheen. Zo lag er in Groningen na de vorige verkiezingen in 2015 na zes weken al een akkoord. In 2011 waren alle provincies na anderhalve maand al klaar met de onderhandelingen.

Het moeizame verloop van de onderhandelingen is grotendeels te wijten aan de versplintering van het politieke landschap. Daarbij speelt ook de komst van nieuwkomer Forum voor Democratie een rol. De partij werd zonder provinciaal verkiezingsprogramma in drie provincies de grootste partij. Ook waren ze landelijk de grootste winnaar.

Alleen in Flevoland, Zuid-Holland en Limburg heeft FvD nog een kans op een plek in het provinciebestuur. Daar verlopen de onderhandelingen vooralsnog moeizaam. In Flevoland voeren de partijen opnieuw verkennende gesprekken nadat de PvdA uit de onderhandelingen stapte vanwege onvrede met landelijke standpunten – zoals het meldpunt voor indoctrinatie op scholen – van beoogd coalitiepartner Forum.

In Zuid-Holland had FvD een akkoord op hoofdlijnen met VVD en CDA. Voor een meerderheid moest er nog een vierde partij bij de onderhandelingen worden betrokken. SGP/ChristenUnie gaan verkennende gesprekken voeren, maar daarvoor moet het al liggende akkoord van tafel. In Limburg zijn de partijen nog steeds aan het verkennen en zijn de onderhandelingen nog niet begonnen.

GroenLinks, de andere winnaar van de Provinciale Statenverkiezingen heeft meer succes bij de onderhandelingen. Zowel in Groningen als Drenthe neemt de partij zitting in het nieuwe college en ook in vier andere provincies onderhandelt de partij mee.

Hoe stemde jouw buurt?

Welke partij werd bij de Provinciale Statenverkiezingen de grootste bij jouw stembureau? Waar behaalde Forum voor Democratie een absolute meerderheid? En waar was de stemming het meest verdeeld? Bekijk hier de uitslagen per stembureau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden