Reportage Venray

Eerste lachgaswinkel: met een ballonnetje onderuit in je bioscoopstoel

Lachgaswinkel Valse Lucht. Beeld Marcel van den Bergh

In Venray opende de eerste lachgaswinkel vrijdag zijn deuren. Op bioscoopstoelen kunnen bezoekers genieten van een ballonnetje. Maar gemeenten zitten met het ballonnendossier in hun maag.

Toen ze de opening van de eerste lachgaswinkel van Nederland zagen aangekondigd op Facebook, dachten ze eerst dat het ergens ver weg zou zijn, in Rotterdam ofzo. Maar die primeur voltrekt zich dit weekend in het Limburgse Venray. Dat moesten Kevin (23) en zijn vriendin (21) uit het nabijgelegen Horst toch even met eigen ogen zien. En dus zitten ze hier nu zaterdagavond in het pand van Valse Lucht giechelig in het halfdonker op een rood bioscoopstoeltje, een blikje Red Bull tussen hen in. Kevin klemt een gele ballon tussen duim en wijsvinger, zijn vriendin (‘liever geen naam, mijn ouders zijn een beetje moeilijk in die dingen’) een rode.

Eigenaar Mathieu Hölzken heeft hen net instructies gegeven: lekker achteroverleunen, uit de ballon lurken en het gas even in je mond houden, en dan weer rustig uitblazen. ‘Whoohoo, je klinkt nu echt heel raar’, giebelt zij. Ze loopt rood aan, haar Thunderdome-sweater zit veel te heet. Op hun verzoek klinkt ‘We like to party’ van The Venga Boys uit de speakers. Kevin proest het uit, trekt zijn zwarte petje recht, zakt dan achterover in het stoeltje. ‘Oh, dit is toch wel heel relaxed. Beter dan ik het me herinner.’

Dit is lachgasgebruik zoals de kale, zongebruinde Hölzken het voor ogen heeft: in een veilige, rustige omgeving, ‘in een gezellige sfeer op een bioscoopstoel’. ‘Ik doe zelf graag festivalletjes’, vertelt de winkelier, ‘en daar zie je tegenwoordig iedereen ballonnetjes gebruiken’. Eerder handelde hij in schoenen en tuinmeubels uit Bali. Nu tapt hij ballonnetjes – één voor 5 euro, drie voor 12,50 euro, inclusief een non-alcoholisch drankje. ‘Ik ben ondernemer, als ik een kans zie dan spring ik daar op in.’

Eigenaar Mathieu Holzken vult een ballon voor een klant met lachgas. Beeld Marcel van den Bergh

Hij ziet het zo: naar schatting de helft van de jongeren neemt weleens een ballonnetje. Daar kun je je kop voor in het zand steken, maar beter is het om het te reguleren, op een veilige plek met op de counter informatiefolders en doosjes vitamine B12 (om tekorten aan te vullen die kunnen optreden na grootverbruik). ‘Hier binnen kun je toezicht houden, voorlichting geven en veroorzaakt het ook geen rotzooi of overlast. Zie het als een moderne coffeeshop.’

De vraag is of dat op het gemeentehuis van Venray geldt als een aanbeveling. Dit stadje van 43 duizend inwoners, nabij de Duitse grens, trekt met zijn twee coffeeshops in het centrum jaarlijks ruim een half miljoen bezoekers, bleek onlangs uit onderzoek in opdracht van de gemeente. Het rapport rept van ‘een hotspot met verkeersoverlast’ en klachten over rondhangende ‘ongure personen’.

Hoewel Venray net als veel kleinere steden worstelt met leegstand in het centrum, was de gemeente niet blij toen Hölzken dit pand van een voormalige sportzaak omtoverde tot een lachgaswinkel. ‘Maar ze kunnen er niks tegen doen.’

Vrij verkocht

Lachgas is na uitspraken van het Europees Hof van Justitie en de Hoge Raad in 2016 uit de geneesmiddelenwet gehaald en mag sindsdien vrij worden verkocht en gebruikt. Uit RIVM-onderzoek blijkt bovendien geen schadelijke werking van lachgas bij ‘doorsnee recreatief gebruik’. Alleen bij zeer excessieve hoeveelheden of in combinatie met alcohol of andere drugs is er risico, bijvoorbeeld op zenuwuitval. Vergiftingencentrum NVIC meldt weliswaar een toename van gezondheidsklachten na lachgasgebruik, maar met 67 meldingen in een halfjaar is dat nog altijd bescheiden in vergelijking met bijvoorbeeld het aantal paracetamolvergiftigingen (2795 in 2018). ‘Alcohol richt meer schade aan dan lachgas, en daar doen we ook niet moeilijk over’, zegt Hölzken.

Toch zitten gemeenten met het ballonnendossier in hun maag. Minister Grapperhaus (Justitie) zei daarom begin juli een lachgasverbod te gaan ‘onderzoeken’. Sommige steden, zoals Rotterdam, proberen de overlast van lachgasgebruik tot die tijd tegen te gaan door de verkoop rondom evenementen te verbieden. In Amsterdam zint burgemeester Halsema op maatregelen tegen een lachgaskoerier die het verbod op straatventen op een slimme manier omzeilt en naar eigen zeggen ‘kapot veel’ verdient met de verkoop van ballonnetjes vanuit bakfietsen. Op andere plekken, zoals in de Zuid-Limburgse gemeenten Leudal en Brunssum, wordt het gebruik van lachgas op straat verboden via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Maar met die maatregelen kan de verkoop van lachgas in een winkelpand niet worden bestreden.

Hölzken staat deze zaterdagavond in Venray voor zijn winkelpui en knoopt praatjes aan met passerende jongeren en families die komen voor de kermis op het plein voor zijn deur. ‘Ballonnen’, jubelt een kleuter. ‘Je mag wel even binnen kijken hoor’, zegt de winkelier tegen de vader van het jongetje. Er wordt vanavond vooral veel nieuwsgierig gekeken, maar weinig geïnhaleerd. Hölzken: ‘Mensen zijn vaak angstig voor iets nieuws.’

Door hier in groene korte broek voor de deur gezellig te staan kletsen hoopt hij duidelijk te maken dat er niks schimmigs is aan zijn zaak. Het is ook daarom dat hij een dag na opening al heeft besloten te stoppen met de nachtelijke bezorgdienst. Het plan was om na sluitingstijd, vanaf tien uur ’s avonds, met de ‘feesttaxi’ ballonnen te bezorgen op locatie. ‘Ik verwachtte dat we gebeld zouden worden door mensen die thuis een feestje hebben.’ De telefoontjes die in hij in de nacht van vrijdag op zaterdag kreeg, kwamen echter vooral van klanten op industrieterreinen en parkeerplaatsen. ‘Hangplekken. Dat was nou net niet mijn bedoeling, ik wil juist dat de overlast afneemt.’ 

Die feesttaxi blijft dus in de garage, Hölzken beperkt zich tot verkoop vanuit dit winkelpand met een grote gele smiley-sticker op de etalageruit. Kevin loopt er na het nuttigen van zijn tweede ballonnetje vrolijk en vol lof naar buiten. Tegen ondernemer Hölzken: ‘Echt mooi man, dat je dit voor mekaar hebt gekregen. Mensen lopen altijd maar veel te klagen. Maar het is beter als je hier relaxed gaat zitten met een groepje vrienden dan wanneer je ballonnen gebruikt op een parkeerplaats.’

Lachgas is legaal, maar hoe lang nog?

Volgens drugsonderzoeker Ton Nabben nemen de problemen toe doordat lachgas in steeds grotere flessen wordt aangeboden. 

Gemeenten zitten in hun maag met het ballonnendossier en dringen aan op een verbod. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden