Eerste Kamer stemt waarschijnlijk in met Oekraïneverdrag

De Eerste Kamerfractie van het CDA stemt dinsdag naar verwachting in met het Oekraïneverdrag. Bronnen in de partij melden dat zij geen grote problemen meer voorzien. Fractievoorzitter Elco Brinkman houdt het erop dat zijn fractie 'een positieve grondhouding' heeft.

CDA-fractievoorzitter Elco Brinkman, in het midden: 'Fractie heeft een positieve grondhouding.' Beeld anp

In de Tweede Kamer stemde het CDA vorig jaar tegen het verdrag, dat de vergaande samenwerking tussen de Europese Unie en buurland Oekraïne beschrijft. Als de partij nu in de Eerste Kamer toch voor stemt, kan Nederland het verdrag alsnog ratificeren, ruim dertien maanden nadat het door een meerderheid van de kiezers per referendum werd afgewezen. Een CDA-ingewijde maandag: 'De verwachting is de CDA-senaatsfractie haar steun dinsdag kenbaar maakt en dat het Oekraïneverdrag er dus komt'.

Het Oekraïneverdrag is een van de laatste losse eindjes van kabinet-Rutte II. De premier heeft hard gevochten om er voldoende steun voor te krijgen in de Tweede Kamer. Acht maanden sleutelden hij en Koenders aan een 'oplossing' voor het 'nee' van het Oekraïnereferendum. Die oplossing kwam in december vorig jaar in de vorm van een 'juridisch bindende verklaring', waarin onder meer staat dat het verdrag geen stiekem opstapje is naar het EU-lidmaatschap. Via dit 'geitenpaadje' zou volgens Rutte hebben voldaan aan de zorgen van de nee-stemmers.

'Not amused'

Dinsdagmiddag debatteert de Eerste Kamer met Rutte en demissionair minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken over het verdrag. Volgende week dinsdag wordt er officieel gestemd. Het debat is het slothoofdstuk van de houdini-act van premier Rutte om het 'nee' van Nederland wel te horen maar niet te honoreren.

Europagezinde CDA-coryfeeën als Brinkman, Ben Knapen (oud-staatssecretaris Europese Zaken) en Niek Jan van Kesteren (voormalig directeur van werkgeversorganisatie VNO-NCW) voelen er niets voor om samen met de PVV Oekraïne en de EU pootje te haken. De senatoren zijn eind oktober vorig jaar al één voor één benaderd, sommigen door Rutte zelf, anderen door VVD-senatoren, om in te stemmen.

In het onwaarschijnlijke geval dat Rutte het debat later vandaag zodanig verprutst dat de CDA-senatoren hun steun voor het Oekraïneverdrag alsnog intrekken, dan kan dat zijn weerslag hebben op de huidige kabinetsformatie. VVD-leider Rutte zal op zijn zachtst gezegd 'not amused' zijn als het CDA het verdrag alsnog wegstemt. Hoewel CDA-leider Buma zelf tegen het verdrag is omdat 'het negeren van de referedumuitslag zal leiden tot nog meer verlies van vertrouwen in de politiek', heeft hij dan wel een probleem aan de formatietafel.

Sybrand Buma. Beeld ANP

Weddenschappen

De verwachting is dat het niet zover zal komen, weet een insider. 'Er is nog geen woord over het Oekraïneverdrag gewisseld tijdens de formatiegesprekken.' Waarschijnlijk omdat Buma ervan uitgaat dat het verdrag er toch wel komt, zoals Rutte wenst. In het kamp-Rutte zijn al weddenschappen afgesloten op een goede afloop.

Tot de CDA-senatoren officieel kleur bekennen, zijn alleen VVD, PvdA, D66, GroenLinks en de Onafhankelijke Senaatsfractie vóór. Daarmee heeft Rutte slechts 36 van de 75 Eerste Kamerzetels binnen. Van PVV, SP, ChristenUnie, SGP, 50Plus en Partij voor de Dieren is al duidelijk dat ze tegen zijn, omdat ook zij vrezen dat het vertrouwen tussen burger en politiek verder beschadigd zal raken. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers: 'Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.'

Slechts twee van de twaalf CDA-senatoren zijn nog nodig om een meerderheid voor het Oekraïneverdrag te verkrijgen. 'We prijzen de dag niet voordat het avond is', zegt een vertrouweling van Rutte. Maar stiekem gaat de champagne al open bij de liberalen. Uit de afgelopen verkiezingsuitslag valt af te leiden dat Rutte niet wordt afgestraft voor zijn houdini-act.

Premier Mark Rutte in de Tweede Kamer tijdens het debat over de aanpassing van het Oekraïneverdrag. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden