Eerste hulpgoederen afgeleverd op Sint Maarten, half miljoen Amerikanen vluchten voor Irma

Terwijl Sint Maarten de eerste hulp krijgt en de onvoorstelbare schade opneemt die orkaan Irma heeft aangericht op zijn verwoestende spoor door het Caribische gebied, zetten inwoners in Florida en de Bahama's zich schrap. De orkaan zal daar naar verwachting vrijdagavond aankomen en nog weinig van zijn vernietigende kracht hebben verloren.

Een casino op Sint Maarten. Beeld AFP

'Deze storm heeft de kracht om onze staat op catastrofale wijze te verwoesten', zegt gouverneur Rick Scott van Florida.

Irma heeft minstens 14 dodelijke slachtoffers gemaakt, waarvan vier in het Franse deel van Sint Maarten, één op het Nederlandse deel, drie op Puerto Rico en twee op Anguilla en Barbuda. Op de Amerikaanse Maagdeneilanden kwamen vier mensen om het leven, aldus de autoriteiten. Mogelijk loopt het dodental verder op.

Intussen hebben de marineschepen Zr. Ms. Pelikaan en Zr. Ms. Zeeland vanaf Curaçao de eerste ladingen hulpgoederen afgeleverd op Sint Maarten. Ook is het de hulpdiensten gelukt een testvliegtuig van de kustwacht van Curaçao te laten landen op de zwaar gehavende luchthaven van Sint Maarten. Marinepersoneel had donderdag de landingsbaan van de luchthaven nog 'met de handjes' opgeruimd.

Schampte Puerto Rico

Nadat de orkaan woensdagavond zijn grootste verwoestingen had aangericht op Sint Maarten, het zelfstandige eilandje Barbuda en het Britse eiland Anguilla, schampte Irma donderdag Puerto Rico voordat hij iets in noordwestelijke richting afboog. Daarna raakte de storm de Turks- en Caicoseilanden ten zuidoosten van de Bahama's. In Puerto Rico zaten donderdagochtend vroeg (lokale tijd) de meeste mensen zonder stroom. Over de schade in Puerto Rico is nog weinig bekend.

Op de Turks- en Caicoseilanden, waar de storm donderdagavond (lokale tijd) aan land kwam, werden tientallen daken van huizen gerukt, overstroomden straten en viel overal de stroom uit. Volgens een woordvoerder van de regering zijn er geen doden of gewonden gevallen.

De orkaan heeft inmiddels Haïti en de Dominicaanse Republiek bereikt. Uit voorzorg werden langs de noord Atlantische kust van de Dominicaanse Republiek kustplaatsen zoals de toeristische trekpleister Puerto Plata uit voorzorg geëvacueerd.

In Haïti zijn sinds donderdag alle bedrijven en instellingen, waaronder ook banken en scholen, gesloten. Volgens president Jovenol Moïse heeft de regering de afgelopen week voorbereidingen voor Irma getroffen, maar moeten mensen alsnog voorzichtig zijn. Achthonderd tijdelijke opvangplekken zijn geopend. 'De orkaan is geen spelletje', waarschuwde Moïse de inwoners. Twee mensen raakten er gewond nadat een boom op hun huis viel, meldt persbureau Reuters. De schade lijkt vooralsnog mee te vallen.

In de Cubaanse hoofdstad Havana wordt rekening gehouden met een catastrofe en wordt voedsel, water en brandstof gehamsterd. Op de Bahama's wordt gevreesd voor vloedgolven van enkele meters hoog.

Onbewoonbaar

Veel getroffen gebieden zijn nog niet door hulpverleners bereikt, met name op Sint Maarten. Op het Franse deel van Sint Maarten zou 95 procent van de bebouwing zijn beschadigd waarvan meer dan de helft onbewoonbaar is geworden. Hetzelfde geldt Barbuda. Anguilla zou er volgens ooggetuigen uitzien 'alsof het is getroffen door een atoombom'.

De orkaan die windsnelheden van 250 kilometer per uur bereikte, gaat gepaard met hevige regenval, overstromingen en vloedgolven. Op Puerto Rico bleef de schade relatief beperkt ondanks de zware regens en storm, zo meldde gouverneur Ricardo Rosselló Nevares donderdag enigszins opgelucht. Wel zit de meerderheid van de bevolking zonder stroom en drinkwater.

In Florida en op de Bahama's is nu de noodtoestand uitgeroepen. Irma bereikt naar verwachting zondagmiddag de dichtbevolkte zuidoostkust van de staat. Volgens schattingen van het Amerikaans orkaancentrum (NHC) komt zij 100 kilometer ten noorden van Miami uit, vlak bij het landgoed Mar-a-Lago van president Trump. Het NHC vermoedt dat de orkaan dan iets in kracht is afgenomen tot mogelijk categorie 4.

Beeld afp
Lege schappen in een supermarkt in Miami Beach. Beeld afp

Vertrekken

Op de Florida Keys worden inwoners geëvacueerd en zijn toeristen gesommeerd te vertrekken. Volgens Roman Gastesi, als beheerder van Monroe County verantwoordelijk voor de Keys, zijn de straten verlaten en alle winkels en kantoren dicht. 'Als je blijft, dan sta je er alleen voor', zo waarschuwde hij inwoners tegenover de Amerikaanse nieuwszender CNN.

De gouverneur van de staat Florida zegt er alles aan te doen om mensen in staat te stellen te vluchten voor de storm. De frustratie van 'lege benzinepompen en files op de weg' wil hij de inwoners van Florida besparen. Benzine wordt momenteel van alle kanten aangevoerd. Irma is de zwaarste orkaan die ooit is gemeten op de Atlantische Oceaan. Nog geen twee weken eerder werden de Verenigde Staten getroffen door orkaan Harvey die vooral in Houston, Texas, een miljardenschade aanrichtte.

Beeld afp
Nog even tanken voordat Irma aankomt. Beeld afp
Inwoners van Haïti wachten de komst van Irma af. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden