Eerste eis in grote fraudezaak Super de Boer

Het Openbaar Ministerie (OM) in Arnhem heeft donderdag 240 uur werkstraf en 30 duizend euro boete geëist tegen een 47-jarige supermarktondernemer uit Zevenbergen wegens belastingontduiking. Het is de eerste eis in een geruchtmakende fraudezaak bij franchisenemers van de voormalige supermarktketen Super de Boer. Daarbij is voor 10 miljoen euro aan fraude gevonden.

Een filiaal van Super de Boer.Beeld ANP

In 2012 deden de Belastingdienst en de FIOD invallen bij supermarkten in onder meer Utrecht, Amersfoort en Hoevelaken. Het betrof allemaal zelfstandige ondernemers die de formule Super de Boer hanteerden. Uit het daaropvolgende onderzoek bij alle winkels bleek dat er bij Super de Boer sprake was van een fraudecultuur.

Bij het doorvlooien van 7 miljard kassatransacties ontdekte de FIOD dat bijna de helft van de franchisenemers (108 van de 240) fraudeerde. Bij een daarop volgend onderzoek in de hele supermarktbranche werd voor nog eens 5 tot 10 miljoen aan belastingontduiking opgespoord.

Super de Boer spande de kroon, zo bleek donderdag tijdens de zitting in Arnhem. Op bijeenkomsten speelden franchisenemers tips aan elkaar door hoe de belasting te ontduiken. Dat kon door bijvoorbeeld geld voor retourbetalingen uit de kassa te halen voor spullen die nooit waren teruggebracht.

Het was kinderlijk eenvoudig, bleek uit de getuigenis van Hans van D., winkelier in Zevenbergen. Van D. gebruikte veelvuldig nepcodes voor goederen die zogenaamd waren teruggebracht. Daarvoor gebruikte hij de geboortedata van hem en zijn vader. Het geld haalde hij contant uit de kassa. Van D. wordt ervan verdacht op die manier 356 duizend euro aan de belasting te hebben onttrokken.

Schikkingen

Het merendeel van de zaken tegen de Super de Boer ondernemers is administratief geschikt met boetes, werkstraffen en nabetalingen aan de Belastingdienst. Om een voorbeeld te stellen begon het OM tegen de vier grootste fraudeurs een strafzaak. Donderdag dienden twee zaken, vrijdag komen de andere twee voor de rechter.

Naast Van D. stonden ook twee (voormalige) supermarktondernemers uit Amersfoort en Utrecht voor de rechter. Zij zouden de belasting voor 580 duizend euro hebben getild. Hun zaak werd voor nader onderzoek terugverwezen naar de rechter-commissaris.

Volgens Van D. was de fraude mede het gevolg van de gebrekkige organisatie bij Super de Boer destijds. Bestellingen kwamen niet aan, de bedrijfsleiding wisselde voortdurend. 'Het was een zieltogende organisatie. Ze maakten er een potje van.'

Volgens Van D. gebruikte hij contant geld uit de kas om lokale leveranciers te betalen. Met het geld werden groenten, Bossche bollen en appelflappen zwart afgerekend. Maar volgens justitie heeft de Brabantse supermarkt-ondernemer meer dan de helft van het achterover gedrukte geld in eigen zak gestoken. Dat ging op aan kleding, etentjes en vakantie. In de kluis van Van D. sr. werd 100 duizend euro contant geld gevonden.

Na 2010 hield de fraude in Zevenbergen op. Volgens Van D. omdat Super de Boer in 2010 werd overgenomen door Jumbo dat veel beter georganiseerd was. 'Toen was het niet meer nodig.'

Na het FIOD-onderzoek sloten supermarktketens en de fiscus in 2014 een convenant. Dat geeft ketenorganisaties als Jumbo het recht de boeken van hun franchisenemers te controleren - voorheen gebeurde dat niet. De vraag is hoe effectief dat is. 'Jumbo heeft mij nog nooit naar mijn jaar-cijfers gevraagd', aldus Van D., wiens supermarkt naar eigen zeggen nu weer floreert. In een schikking heeft hij 162 duizend euro terugbetaald aan de Belastingdienst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden