Eerste druk van Copernicus

Antiquaren en boekenliefhebbers uit de hele wereld zullen zich komende donderdag verzamelen bij Sotheby's in Londens New Bond Street, in de hoop de hand te kunnen leggen op een boek afkomstig uit een van de mooiste en rijkste bibliotheken die sinds jaren in Engeland zijn geveild....

Onder de hamer komt het tweede (wetenschappelijke) deel van de bibliotheek van de Earl of Macclesfield, eerder werd de sectie natuurlijke historie geveild, en op 22 juni en 4 november volgen veiling drie en vier: respectievelijk westerse manuscripten en, opnieuw, wetenschap.

In totaal omvat de bibliotheek twaalfduizend boeken die eeuwenlang een sluimerend bestaan hebben geleid op Shirburn Castle, een door grachten omgeven steenkolos in het lommerrijke Oxfordshire. Een familievete is er vermoedelijk de oorzaak van dat de huidige (negende) Earl of Macclesfield het kasteel, sinds 1716 in de familie, moet verlaten en de bibliotheek verkoopt omdat hij kleiner gaat wonen.

De experts van Sotheby's toch wel wat gewend stonden perplex van de schatten die zij aantroffen, in de eerste helft van de 18de eeuw bijeengebracht door Thomas Parker, een briljant advocaat en de eerste Earl of Maclessfield, en diens zoon George. Deze stierf in 1764, en sindsdien betrad vrijwel niemand, behalve de opeenvolgende kasteelheren en een enkele wetenschapper, de prachtige, met tapijten en borstbeelden gestoffeerde bibliotheek waar zonlicht nauwelijks doordrong.

Onder de boeken die deze 'intellectuele tijdcapsule' nu prijsgeeft, bevinden zich onvoorstelbaar zeldzame exemplaren. Zoals een eerste editie uit 1543 van De revolutionibus orbium coelestium waarin Copernicus verkondigt dat de aarde om de zon draait en niet andersom. (Richtprijs: £ 600 duizend-800 duizend). Voor wie dat te begrotelijk is, kan wellicht bieden op een tweede of derde editie, in 1617 gedrukt in Amsterdam, die elk zo'n £ 15 duizend moeten opbrengen. Tijdens de eerste veilingsessie in maart werd een eerste druk (1735) van Systema naturae van Linnaeus, een ander landmark in de geschiedenis van de wetenschap, waarvan slechts vier exemplaren bekend zijn, afgehamerd op £ 285.600.

Als grootste ontdekking geldt het Macclesfield Psalter, een uit circa 1320 daterend middeleeuws handschrift. Van het bestaan van dit adembenemend mooi geustreerde manuscript wist tot voor kort vrijwel niemand. Een meesterwerk als dit is sinds driekwarteeuw niet op een Britse veiling aangeboden, en met een richtprijs van rond de miljoen pond klemt de vraag of het voor Engeland behouden blijft.

Naast de onbetaalbare highlights zijn er veel boeken die in prijs zullen bewegen tussen £ 500,-en £ 15 duizend, met uitschieters ver daarboven. Boeken over wiskunde, astronomie, kosmologie, cartografie, zoie, maar ook over geneeskunde, rechtsgeleerdheid, architectuur, schilderkunst en muziek. Onder de auteurs namen als Archimedes, Galileo, Giordano Bruno, Johann Keppler en Isaac Newton, door de eerste Earl of Macclesfield persoonlijk ten grave gedragen.

Sotheby's begeleidt de verkoop van de Macclesfield-bibliotheek in 2005 volgt een nieuwe reeks veilingen met somptueuze catalogi, op zichzelf al een begerenswaardig bezit voor boekenminnaars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden