nieuws democratische kandidaten

Eerste Democratische debat: Trump en Biden worden amper genoemd

Het eerste Democratische debat werd geen strijd over koploper Joe Biden en grote vijand president Trump. Het tweetal werd woensdag amper genoemd in Miami. De progressieve senator Elizabeth Warren voldeed aan de verwachtingen en bevestigde met een sterk optreden dat ze tot de drie belangrijkste kandidaten behoort.

Een deel van de tien Democratische presidentskandidaten woensdag in Miami tijdens het eerste presidentsdebat. Beeld Getty Images

Met het debat trapten de Democraten officieel de lange strijd af die ertoe moet leiden dat Trump in 2020 niet wordt herkozen. Omdat de belangrijkste kandidaten pas donderdag in een tweede debat de degens kruisen, waren de verwachtingen woensdag niet hooggespannen. ‘SAAI!’, twitterde Trump direct.

Beide debatten bieden vooral de kandidaten die onderaan bungelen in de peilingen (de meesten van de twintig) de kans om ‘uit te breken’. Met een gevatte opmerking, bij voorkeur een trefzekere ‘oneliner’, of een sterk optreden dat presidentieel oogt. Die druk om op spectaculaire wijze te scoren, lag niet op de schouders van Warren. De populistische senator, die al weken aan een opmerkelijke opmars bezig is, had slechts één opdracht: niet uitglijden en laten zien dat ze een kandidaat is met veel ideeën over de toekomst van Amerika.

Warren opende sterk, op het terrein dat ook het belangrijkste is van haar progressieve concurrent Bernie Sanders: de economie. Omdat Sanders door een loting in het debat van donderdag was terechtgekomen, had Warren vrij spel. ‘Als je een economie hebt die prima is voor diegenen met geld en niet in het voordeel werkt van alle anderen’, betoogde ze in een sneer naar Trumps belastingverlagingen, ‘dan is dat corruptie. Een kleine toplaag profiteert nu van de economische groei.’

Sterk optreden Castro

Warren, die het ene na het andere ambitieuze beleidsplan presenteert, werd twee uur lang niet of nauwelijks onder vuur genomen door de negen andere kandidaten op het podium. Want hoe realistisch zijn haar kostbare plannen, zoals gratis hoger onderwijs ? Als de sterke economische groei ook volgend jaar aanhoudt, wanneer de voorverkiezingen beginnen, heeft Warren een probleem. 

Net als Sanders overigens. Kiezers bij presidentsverkiezingen kijken vooral of ze het beter hebben dan vier jaar geleden. Door de forse banengroei en economische bedrijvigheid te ontkennen, dreigen Warren en Sanders het mikpunt te worden van Trumps kritiek dat ze niet goed aanvoelen wat de Amerikanen bezighoudt.

Twee andere winnaars van het debat waren kandidaten die bijzonder slecht scoren in de peilingen: oud-minister Julián Castro en senator Cory Booker. Castro, de enige latino-kandidaat, leek tot woensdag met zijn gemiddelde van 0,8 procent zelfs op sterven na dood. 

Maar de oud-minister in de regering-Obama vestigde de aandacht op zich door zijn felle strijd met Beto O’Rourke, de Texaan die eveneens slecht scoort in de peilingen, over andere het immigratiebeleid. Castro verweet O’Rourke, die vorig jaar te vroeg werd bestempeld als een grote kanshebber, op een gegeven moment zelfs ‘zijn huiswerk’ niet goed te hebben gedaan. 

Spaanse antwoorden

O’Rourke kwam zwak en onzeker over. Hij had wel even zijn moment door deels in het Spaans antwoord te geven. Het was een slimme zet, aangezien de latino-kiezers een belangrijke groep vormen van het Democratische electoraat. ‘Voor morgenavond 21.00 uur moet ik Spaans leren’, twitterde de onbekende kandidaat Marianne Williamson die donderdag in het tweede debat zit met onder anderen Biden, Sanders en senator Kamala Harris.

Tegen het einde van het debat, hadden ook Castro en Booker zich met Spaanse woorden tot het publiek en de kijkers gericht. ‘Vlak voordat hij vertrekt, zal ik tegen hem zeggen: ‘Adios’, aldus Castro op de vraag hoe hij als net beëdigde president in het Witte Huis afscheid zou nemen van Trump. ‘Hij kwam van nergens’, aldus CNN-commentator Van Jones over het sterke optreden van de oud-minister.

Na afloop was ‘Castro’ een van de trending topics op Twitter. Ook de belangstelling voor Booker, die zich uitsprak over discriminatie en het wapenbeleid, nam op sociale media fors toe. ‘Als je een rijbewijs nodig hebt om een auto te rijden, dan zou je ook een vergunning moeten hebben om een wapen te kopen en te bezitten’, aldus Booker over het wapenbezit en de schietpartijen in het land.

Lang zullen ze echter niet kunnen genieten van hun succes. Want vrijdag, als de rook is opgetrokken na het tweede debat, zal het vooral gaan over het optreden van Biden. Want de vraag is of Sanders en zijn collega’s het vanavond wél zullen aandurven om hun pijlen te richten op de oud-vicepresident. Biden zal zich in het debat, zo is de verwachting, vooral richten op Trump. Want als de peilingen zo blijven, heeft hij voorlopig niets te vrezen van zijn concurrenten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden