Eerste dag NSS eindigt met G7-statement tegen Rusland

In Den Haag zijn delegaties uit 53 landen bijeen om te spreken over nucleaire veiligheid. De inzet is het bestrijden van nucleair terrorisme en het voorkomen dat nucleair materiaal in de verkeerde handen valt. De NSS (nuclear security summit) is de grootste conferentie ooit gehouden in Nederland. In de marge van de top sprak de G7 over de situatie in Oekraïne. De Volkskrant deed live verslag. Lees het hieronder terug.

Een militaire agent bewaakt de ingang van het Catshuis waar de G7-leiders bijeen zijn voor overleg over Oekraïne. Beeld ap
Een militaire agent bewaakt de ingang van het Catshuis waar de G7-leiders bijeen zijn voor overleg over Oekraïne.Beeld ap

De eerste dag van de Nuclear Security Summit in Den Haag zit erop. Morgen wordt pas duidelijk welke stappen de 53 aanwezig landen willen nemen richting het bestrijden van nucleair terrorisme. Vandaag vond overleg plaats achter gesloten deuren en werden inhoudelijk geen mededelingen gedaan. De Nederlandse sherpa (onderhandelaar) Piet de Klerk meldde wel aan het eind van de dag dat er geen obstakels meer zijn om morgen tot een slotverklaring te komen. Daarover morgen dus meer.

Vandaag kwamen de G7 en de EU wel tot een verklaring over Oekraïne. De Russische inlijving van de Krim is een schending van internationaal recht, menen de leiders van de machtigste industrielanden ter wereld. De G7 dreigde met verdere sancties als Rusland de situatie in Oekraïne verder laat escaleren. In plaats van een gepland G8-overleg in juni in Sotsji, komt de G7 op diezelfde dag samen in Brussel.

De dag in Den Haag eindigde met een diner met de koning en koningin op paleis Huis ten Bosch.

Eten op Huis ten Bosch
Alle delegatieleiders zijn bijeen in paleis Huis ten Bosch voor een diner met de koning en koningin.

null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld ap
Beeld ap

G7 en EU nemen stelling tegen Rusland
De G7 en de EU hebben opnieuw stevig stelling genomen tegen Rusland en het Russische optreden in Oekraïne. Rusland is niet meer welkom in de G8 zolang het land zijn koers niet verandert. De Russische inlijving van de Krim is een schending van het internationaal recht, stelt de G7 nogmaals. De economisch grootste landen ter wereld zijn bereid verdere economische sancties door te voeren als Rusland de situatie verder escaleert.

Om onafhankelijker te worden van Russisch gas en olie beraden de leiders van de G7 en de EU zich op een gezamenlijke energiestrategie. Tot slot laten de landen weten de nieuwe regering van Oekraïne financieel te steunen. Ook is er steun voor de bevolking van Oekraïne die begint 'aan een nieuw hoofdstuk in haar geschiedenis'.

De leiders van de G7 en de EU bijeen in het Catshuis. Beeld epa
De leiders van de G7 en de EU bijeen in het Catshuis.Beeld epa

Lees de volledige statement van de G7
Download de volledige verklaring van de G7 in het pdf-bestand hier rechts.

G7-leiders klaar voor opschroeven actie tegen Rusland
De G7-leiders zijn bereid om meer actie te nemen tegen Rusland als de situatie in Oekraïne en op de Krim verder destabiliseert. Die actie kan onder meer bestaan uit 'gecoördineerde economische sancties'. De leiders van de zeven grootste economieën hebben nogmaals gesteld dat Rusland de soevereiniteit van Oekraïne moet respecteren. Dat meldt persbureau Reuters.

Rusland is tot nader order geschorst uit de G8, het gezelschap van de acht grootste economieën van de wereld. Zolang Rusland zijn koers aangaande Oekraïne niet verandert, is het land niet welkom in het topoverleg. De zeven andere landen beraden zich ondertussen op een gezamenlijke energiestrategie om 'onze gezamenlijke energieveiligheid te versterken'.

De G7 bij elkaar in het Catshuis. Beeld anp
De G7 bij elkaar in het Catshuis.Beeld anp

Delegaties ontvangen op Huis ten Bosch
Dag 1 van de NSS eindigt met een diner met de koning en koningin op Huis ten Bosch. De delegatieleiders worden een voor een ontvangen door het koninklijk paar en schuiven later aan voor het eten.

De Deense minister-president Helle Thorning-Schmidt arriveert bij paleis Huis ten Bosch. Beeld ap
De Deense minister-president Helle Thorning-Schmidt arriveert bij paleis Huis ten Bosch.Beeld ap

G7 houden eigen beraad in Brussel in plaats van G8-bijeenkomst in Sotsji
De landen van de G7 hebben besloten opnieuw bijeen te komen in juni in Brussel. Eigenlijk zou die maand de G8-bijeenkomst plaatsvinden in het Russische Sotsji, maar na de Russische annexatie van de Krim hebben de andere landen afgezegd.

De Amerikaanse president Obama en de Duitse bondskanselier Merkel in het Catshuis voor het G7-overleg over Oekraïne. Beeld anp
De Amerikaanse president Obama en de Duitse bondskanselier Merkel in het Catshuis voor het G7-overleg over Oekraïne.Beeld anp

Oekraïne-beraad G7 afgelopen
De leiders van de G7-landen hebben hun speciale beraad over de Oekraïne-crisis afgerond. De leiders waren vlak na 18.30 uur begonnen met hun overleg in het Catshuis. Ze verlieten het terrein rond 20.00 uur. De betrokkenen gaan naar paleis Huis ten Bosch voor een werkdiner met de koning en koningin.

Het hoge overleg, met onder anderen de Amerikaanse president Barack Obama, was ingelast in de marge van de nucleaire top in Den Haag. Premier Mark Rutte ontving de leiders in zijn ambtswoning, maar nam geen deel aan het overleg.

In de G7 zitten behalve Obama, premier Stephen Harper (Canada), Angela Merkel (Duitsland), David Cameron (Groot-Brittannië), Francois Hollande (Frankrijk), Matteo Renzi (Italië) en Shinzo Abe (Japan). Bovendien schoven EU-president Herman Van Rompuy en de Europese Commissie-voorzitter Jose Manuel Barroso aan.

Wachten op uitkomst G7
De leiders van de G7 zitten nu al een uur in het Catshuis. Met welke verklaring komen ze naar buiten?

De G7 bij elkaar in het Catshuis. Beeld anp
De G7 bij elkaar in het Catshuis.Beeld anp

Nieuwe beelden Obama
De politie gaf vanavond beelden vrij van Obama op het Museumplein. Het zijn foto's die we nog niet eerder gezien hebben.

Ook leuk, een linkje van de Amerikanen naar de spreekteksen van Obama en Rutte vanochtend in het Rijksmuseum.

Nederland tevreden over dag 1
Premier Rutte is tevreden over de eerste dag van de NSS. 'Het was een goede eerste dag. Als voorzitter van deze NSS ben ik zeer tevreden. Dit is nog maar halverwege, maar ik ben ervan overtuigd dat we in dezelfde uitstekende atmosfeer morgen verder kunnen gaan', aldus Rutte in een verklaring.

Piet de Klerk, de diplomaat die de bijeenkomst voor het ministerie van Buitenlandse Zaken voorbereidde, kijkt ook met voldoening terug op deze eerste dag. Hij heeft niets gehoord tijdens de plenaire sessie dat het slotcommuniqué in de weg staat.

De Britse premier Cameron bij de opening van de NSS. Beeld getty
De Britse premier Cameron bij de opening van de NSS.Beeld getty

Rusland: niet doorgaan G8 geen probleem
Lavrov is klaar met zijn persconferentie. Hij zei dat het niet doorgaan van de G8 (gepland voor deze zomer in Sotsji) voor Rusland geen probleem is. De G8 is volgens hem een informele club zonder lidmaatschappen. Volgens Lavrov is de G20 de laatste tijd veel belangrijker geworden. Als de westerse landen denken dat de formule van de G8 voorbij is, dan is dat maar zo. Rusland zal er niet aan vasthouden, zei Lavrov.

Persverklaring Lavrov
Het was een kort gesprek tussen Lavrov en zijn Oekraïense collega, want de Russische minister is nu bezig met zijn persbriefing (in het Russisch).

Ondertussen vergadert de G7 in het Catshuis. Commissievoorzitter Barroso twitterde net een fotootje.

G7-overleg in Catshuis begonnen
De leiders van de G7-landen zijn kort na 18.30 uur in het Catshuis begonnen met hun overleg over de Oekraïne-crisis. Tegelijk is dus het overleg gaande tussen Rusland en Oekraïne.

Gesprek Rusland - Oekraïne begonnen
Persbureau AFP meldt dat de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov en zijn Oekraïense collega Desjchitsia zijn begonnen met hun gesprek. Het is de eerste keer dat de twee elkaar spreken.

Gesprek Kerry - Lavrov
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry heeft vanmiddag een gesprek gehad met zijn Russische ambtgenoot Lavrov, zo werd net bekendgemaakt.

Russische persbureaus meldden net ook dat een gesprek tussen Lavrov en zijn Oekraïense collega Desjchitsia op handen is. Desjchitsia meldde dit net zelf al tijdens zijn persconferentie.

Lavrov. Beeld anp
Lavrov.Beeld anp

Einde programma, op naar de G7
Het programma in de plenaire zaal is al even voorbij. Er zijn nu een hoop bilaterale gesprekken gaande en in het Catshuis begint om 18.30 uur de vergadering van de G7.

In de G7 zitten behalve de Amerikaanse president Obama, premier Stephen Harper (Canada), Angela Merkel (Duitsland), David Cameron (Groot-Brittannië), Francois Hollande (Frankrijk), Matteo Renzi (Italië) en Shinzo Abe (Japan). Bovendien schuiven Herman Van Rompuy en Jose Manuel Barroso aan namens de Europese Unie.

Premier Mark Rutte zal hen in zijn ambtswoning ontvangen maar niet deelnemen aan het overleg. Ze zullen de ontwikkelingen doornemen en mogelijk nadere sancties bespreken tegen Moskou.

De Britse premier Cameron twitterde al dat de G8-vergadering in het Russische Sotsji, gepland voor in de zomer, van de baan is.

De meeste regeringsleiders horen natuurlijk niet bij de G7. Die gaan zich razendsnel omkleden voor het diner met de koning en koningin op Huis ten Bosch.

Diefstal, vermissing en handel in nucleair materiaal in kaart
Op de nucleaire top proberen de wereldleiders afspraken te maken die er voor moeten zorgen dat dat nucleair materiaal niet in de handen van terroristen komt. De database van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) Nucleair toont aan dat radioactief materiaal zo nu en dan wordt gestolen, spoorloos verdwijnt of illegaal in bezit wordt gehouden. Onze datavisualisator Mirjam Leunissen zette deze cijfers hier om in grafieken.

Weghalen betonnen afzetting A4 duurt langer
Het kost Rijkswaterstaat iets meer tijd om de A4 weer helemaal vrij te geven voor het verkeer. De betonnen afzetting die op de snelweg was neergezet om de wereldleiders vlot naar Den Haag te kunnen rijden, zou eigenlijk om 16.00 uur, dus voor de avondspits, al zijn weggehaald.

'Het werk heeft vertraging opgelopen omdat eerst bij Nieuw-Vennep een voertuig met pech moest worden weggesleept', aldus een woordvoerder. Hij verwacht dat de afzetting rond 17.30 uur langs de hele route is verwijderd. 'Dan pas zijn de twee afgesloten rijstroken weer beschikbaar voor het verkeer in de avondspits.' Dat kan leiden tot langere files.

Vooralsnog minder journalisten dan ingeschat
Bij de grootste conferentie ooit in ons land gehouden, zijn wel wat minder journalisten dan vooraf was ingeschat. Buitenlandse Zaken ging uit van 3000 vertegenwoordigers van de media, maar vandaag was nog niet de helft er. Volgens een woordvoerdster waren er aan het eind van de middag ongeveer 1400 journalisten in het mediacentrum. De organisatie gaat ervan uit dat er morgen nog veel journalisten komen.

Een van de twee ruimtes voor de media is nog vrijwel leeg. Beeld anp
Een van de twee ruimtes voor de media is nog vrijwel leeg.Beeld anp

Persconferentie Oekraïne: 'Wij zullen de Krim nooit opgeven'
Zoals verwacht staat de persconferentie van de Oekraïense delegatie in het teken van de situatie op de Krim. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Desjchitsia zegt dat de kans groot is dat hij zijn Russische ambtgenoot Lavrov zal ontmoeten tijdens de top.

Volgens de bewindsman komen nog steeds veel Russische soldaten naar de Krim. Oekraïne trekt momenteel zijn militairen terug. Maar, zegt Desjchitsia, 'We zullen de Krim nooit opgeven. We zullen bilaterale gesprekken voeren en de dialoog aangaan, maar de Krim moet bij Oekraïne blijven. Dat is geen verzoek, maar een eis.'

Volgens Desjchitsia is er al veel gedaan, maar de G7-landen weten ook dat het nog niet genoeg. Om Rusland te overtuigen is meer nodig. 'Wij hebben hoge verwachtingen, maar we moeten ook realistisch zijn. We verwelkomen nieuwe sancties, inclusief de economische, omdat dit de enige weg is om op een niet-militaire manier dit conflict op te lossen,' aldus Desjchitsia.

Persconferentie Oekraïne
De Oekraïense delegatie geeft momenteel een persconferentie in de marge van de nucleaire top. Vermoedelijk zullen veel vragen gaan over de situatie op de Krim.

Twee mooie beelden van vandaag. Hier rechts schudt de Amerikaanse president Obama de hand van premier Rutte. Decor voor hun ontmoeting is de erezaal van het Rijksmuseum. Op de achtergrond is een detail van de Nachtwacht van Rembrandt te zien.

Hieronder: de Britse premier David Cameron kijkt om naar de camera tijdens de plenaire vergadering van de NSS. Aan een enorme ronde tafel zitten de delegatieleiders van 53 landen. In het midden liggen bloemen uitgestald, daarboven draait het logo van de NSS langzaam in de rondte. De vergadering vindt plaats achter gesloten deuren. De NOS mocht alleen het begin van de vergadering filmen.

null Beeld reuters
Beeld reuters
null Beeld anp
Beeld anp

Videoboodschappen deelnemende landen
Verschillende landen hebben videoboodschappen opgenomen waarin zij uitleggen waarom zij deelnemen aan de NSS. Hier de boodschap van Goodluck Jonathan, de president van Nigeria.

De Amerikaanse president Obama komt aan bij het Haagse World Forum. Beeld anp
De Amerikaanse president Obama komt aan bij het Haagse World Forum.Beeld anp
Rutte spreekt de regeringsleiders toe bij de opening van de NSS. Beeld getty
Rutte spreekt de regeringsleiders toe bij de opening van de NSS.Beeld getty

Ban Ki-moon richt zich tot Iran en Noord-Korea
VN-leider Ban Ki-moon heeft tijdens de nucleaire top in Den Haag Iran en Noord-Korea aangesproken op hun nucleaire activiteiten. Beide landen zijn niet uitgenodigd voor de top en hebben een omstreden kernprogramma.
In het algemeen vroeg hij landen om kernwapens niet als aanwinst te zien, maar als een verantwoordelijkheid. Hij noemde in het bijzonder Iran, dat hij opriep om het bij een kernprogramma te houden 'met uitsluitend vreedzame doeleinden'.

Ban, zelf Zuid-Koreaan, vroeg Noord-Korea het conflict met de internationale gemeenschap over zijn kernprogramma 'met vreedzame middelen' op te lossen. De top in Den Haag gaat eigenlijk niet over ontwapening en het tegengaan van de verspreiding van kernwapens van landen, maar over het voorkomen van nucleair terrorisme door mensen.

Ban Ki-moon bij het World Forum in Den Haag. Beeld epa
Ban Ki-moon bij het World Forum in Den Haag.Beeld epa

Twaalf landen doen afstand van hoogverrijkt uranium
Naast Japan, België en Italië hebben nog twaalf landen aangegeven dat ze afscheid hebben genomen van hun hoogverrijkt uranium (HEU), meldt persbureau ANP. In een gezamenlijke verklaring zeggen de regeringen van Chili, Tsjechië, Denemarken, Georgië, Hongarije, Mexico, Zuid-Korea, Roemenië, Zweden, Turkije, Oekraïne en Vietnam dat ze het materiaal laten afzwakken naar laagverrijkt uranium (LEU).

In de verklaring danken de twaalf regeringen Rusland, de Verenigde Staten en het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) voor hun hulp bij het ombouwen van onderzoeksreactoren van HEU-installaties naar LEU-reactoren. Het materiaal moet als het eenmaal is verscheept op correcte wijze worden bewaakt en uiteindelijk worden vernietigd of worden afgezakt tot LEU en aangewend worden voor civiele doeleinden.

Rutte ontvangt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov in Den Haag. Beeld anp
Rutte ontvangt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov in Den Haag.Beeld anp

Toch niet helemaal vlekkeloos
De NSS leek vooralsnog volkomen vlekkeloos te verlopen. Daar bracht een Haagse stadsbus vanmiddag echter verandering in toen die het busje van de Indiase delegatie aanreed.

Timmermans ontmoet Amerikaanse ambtgenoot Kerry
Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans heeft op de NSS-top in Den Haag zijn Amerikaanse collega John Kerry ontmoet. Op zijn Facebookpagina laat Timmermans weten dat hij met Kerry sprak over de situatie in Oekraïne, de aanstaande Navo-vergadering en de relatie met Rusland.

Via een persbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat Timmermans weten: 'Kerry en ik zijn eensgezind in onze zorg over de situatie in Oekraïne en we hebben nogmaals het belang van een gezamenlijke aanpak van deze crisis benadrukt.' Hij sprak een half uur met zijn Amerikaanse collega. ‘Als Rusland de verhoudingen met de Krim wil veranderen, dan moet dat via een gesprek en niet met wapens.’

Vanmiddag komen de leiders van de G7 kort bijeen om het optreden van Rusland in Oekraïne te bespreken. Nederland is hierbij niet aanwezig.

Timmermans en de Amerikaanse 'Secretary of State' John Kerry ontmoeten elkaar in Den Haag. Beeld ap
Timmermans en de Amerikaanse 'Secretary of State' John Kerry ontmoeten elkaar in Den Haag.Beeld ap
Timmermans en Kerry ontmoeten elkaar Beeld Ministerie van Buitenlandse Zaken
Timmermans en Kerry ontmoeten elkaarBeeld Ministerie van Buitenlandse Zaken

Rutte stuurt pers weg
Na de introductie van Ban Ki-moon vraagt premier Rutte de pers om te vertrekken, wat in de praktijk betekent dat de live-uitzending van de NOS wordt onderbroken. De besloten vergadering gaat nu beginnen. De 53 regeringsleiders hebben circa twee uur om ieder hun standpunt te verwoorden in de plenaire zaal, circa twee minuten per land dus. Tijdens de vergadering zullen regeringsleiders af en toe hun stoel verlaten om in kleinere bijeenkomsten, één op één of met drie landen, te spreken over actuele kwesties.

Obama ontmoet Rutte vooraf aan de plenaire vergadering. Beeld epa
Obama ontmoet Rutte vooraf aan de plenaire vergadering.Beeld epa

Ban Ki-moon benadrukt rol VN
Secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon benadrukt de vooruitgang die reeds is geboekt op het gebied van nucleaire veiligheid en de weg die nog te gaan is. De VN speelt daarin een belangrijke rol, zegt hij. 'We moeten meer doen om het ongeautoriseerde verkeer in nucleair materiaal te voorkomen en detecteren.' Het bestrijden van nucleair terrorisme moet een topprioriteit zijn, zegt Ban. Hij pleit ook voor het verminderen van het nucleaire wapenarsenaal. Hij roept alle aanwezige landen op zich daarvoor in te zetten. 'Laat ons richting een veiliger wereld bewegen, een wereld vrij van nucleaire wapens en onveilig nucleair materiaal.'

Ban richt zich ook tot landen die niet bij de vergadering aanwezig zijn, zoals Noord-Korea. Hij pleit voor het opvolgen van internationale afspraken over het verminderen van nucleaire wapens.

Premier Rutte opent vergadering
Premier Mark Rutte spreekt de wereldleiders toe ter opening van de NSS-vergadering. Hij memoreert het werk dat in de afgelopen vier jaar is gedaan op het terrein van nucleaire veiligheid en dat in beweging is gezet door de Amerikaanse president Barack Obama. 'Hier in Den Haag moeten we nog hoger reiken. Er is nog steeds veel nucleair materiaal in omloop. We weten sinds 11 september dat terroristen alle mogelijke middelen zullen gebruiken om terreur te verspreiden. Achterover leunen en nietsdoen is geen optie.'

De premier zegt dat er kleine stappen voorwaarts worden genomen op het gebied van nucleaire veiligheid en het opruimen van nucleaire rommel. Hij eindigt met een citaat van Nelson Mandela: 'It always seems impossible, untill it is done.'

Na premier Rutte spreekt de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye. Een tolk vertaalt haar verhaal voor de regeringsleiders. Voor de pers is er echter geen vertaling.

NSS opent met muziek en film
De regeringsleiders hebben hun plek aan de enorme ronde tafel ingenomen en krijgen nu een film te zien met hoogtepunten van Nederland: de Nederlandse meesters, Epke Zonderland die zijn gouden sprongen maakt op de Olympische Spelen, Nederlandse straatbeelden. Het geheel wordt begeleid door live bombastische muziek. In de video is te zien hoe een man een gloeiende staaf vindt op straat en door de staaf een bepaalde richting op wordt getrokken. Hij rent door Nederland en komt uiteindelijk aan in de vergaderzaal, waar hij met de gloeiende staaf het logo van de NSS completeert.

Premier Rutte met Hashim Yamani, de president van King Abdullah City for Atomic and Renawable Energy. Beeld afp
Premier Rutte met Hashim Yamani, de president van King Abdullah City for Atomic and Renawable Energy.Beeld afp

Obama spreekt Van Aartsen
Vooraf aan de vergadering ontmoet de Amerikaanse president de burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen. Ook minister Lodewijk Asscher en premier Rutte zijn aanwezig. De Amerikaanse president ziet er ontspannen uit en maakt grappen met de burgemeester.

Alle regeringsleiders en delegatieleden maken praatjes, kloppen op schouders en ontmoeten lachend hun amtsgenoten uit andere landen.

Goedgeluimde regeringsleiders bijeen in World Forum
Alle regeringsleiders zijn nu bijeen in het Haagse World Forum en keuvelen nog wat voordat de vergadering begint. De NOS mag van dat informele begin nog opnames maken. Daarna begint de vergadering achter gesloten deuren.

In de vergaderzaal staan zetels en tafels opgesteld in een grote cirkel. In het midden ligt een enorm boeket van witte bloemen, daarboven draait het logo van de NSS uitgevoerd in gele neon-lichten langzaam rond. Vanaf 15.30 uur gaat het beeld op zwart en begint de vergadering. Die duurt vandaag tot circa 18.00 uur. Daarna gaan alle regeringsleiders naar paleis Huis ten Bosch voor een toast en een diner met koning Willem-Alexander.

Opening NSS aanstaande / Obama binnen
Nog even en alle delegatiehoofden zijn binnen. Over tien minuten zal de NSS officieel worden geopend in de plenaire zaal van het World Forum. Er zal een soort openingsceremonie zijn, maar het is niet duidelijk wat er precies gaat gebeuren.

Ook president Obama is net aangekomen bij het Forum. Hij voerde een kort gesprekje met Rutte. De twee hebben elkaar vanochtend uitgebreid gesproken natuurlijk.

De Franse president Hollande is ook aangekomen.

New York Times quote Volkskrant
Het interview met Obama dat de Volkskrant vandaag publiceerde is ook door de New York Times opgepikt. Ook persbureau AP verwees naar het interview met Obama.

Greenpeace: akkoord VS-Japan 'publiciteitsstunt'
De overdracht van Japans hoogverrijkt uranium en plutonium aan de Verenigde Staten zet geen zoden aan de dijk en is alleen maar een publiciteitsstunt, aldus Greenpeace. Japan maakte eerder vanmiddag bekend dat het honderden kilo's nucleair materiaal naar de VS stuurt voor verwerking.

'De VS heeft geen mogelijkheden om dat Japanse plutonium om te vormen, want hun opwerkingsfabriek is nog niet af én een financiële ramp. Obama heeft net het budget geschrapt op vermengen met ander afval want ook dat programma was een financieel drama', aldus campagneleidster nucleaire energie Jorien de Lege.

Rutte schudt 57 handen (3)
De koning van Jordanië en VN-chef Ban Ki-moon hebben inmiddels ook de hand van Rutte geschud. Om de twee minuten komt er weer een nieuwe donkergekleurde auto voorrijden. Nu loopt de Britse premier Cameron het Forum binnen.

De vertegenwoordigers van Egypte, Zwitserland, Filipijnen, Denemarken, Armenië en Nieuw-Zeeland zijn ook binnen.

Rutte schudt 57 handen (2)
En het handenschudden gaat door. Net kwam de Australische minister van Buitenlandse Zaken Julie Bishop binnen en voerde een kort gesprekje met Rutte.

Opvallend: ook koningin Máxima is aangekomen.

Ook de vertegenwoordigers van Indonesië, Mexico, Azerbeidzjan, Saudi-Arabië en Israël zijn inmiddels in het World Forum.

Rutte met voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso. Beeld reuters
Rutte met voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso.Beeld reuters

Rutte schudt 57 handen
De delegatiehoofden komen nu een voor een aan bij het World Forum. Premier Rutte wacht iedereen op voor een kort welkomsgesprekje en, natuurlijk, de handshake voor de fotografen. Net was het de beurt aan Lavrov. Het gaat om de delegatiehoofden van 52 landen en vier internationale organisaties.

Ook de delegaties van Zweden, Zuid-Afrika, Spanje en Tsjechië zijn binnen. EU-voorzitter Herman van Rompuy en voorzitter van de Europese Commissie Barosso zijn ook aangekomen.

Rutte en Lavrov. Beeld afp
Rutte en Lavrov.Beeld afp

Reactie Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes
'De beelden gaan de wereld over en daar kan geen campagne tegenop', aldus Pijbes. 'Dit is het beste dat je als museum kan overkomen, in termen van pr en marketing. Hier kunnen we nog jaren van genieten.'

Het bezoek van Obama is 'vlekkeloos' verlopen, aldus Pijbes, die het geheel heeft ervaren als een 'unieke, heel bijzondere dag.'

Obama bleek een groot liefhebber van Rembrandt. Pijbes: 'Ik dacht: even opletten, Wim, maak er geen flauwekulverhaaltje van. Niet dat ik dat in een ander geval wel zou doen, maar toch. Je hebt met iemand te maken die kennis van zaken heeft. Het is dan heel aangenaam om dan met zo iemand even een kwartiertje langs die schilderijen te lopen.'

Pijbes met Obama, Rutte en Van der Laan voor de Nachtwacht. Beeld afp
Pijbes met Obama, Rutte en Van der Laan voor de Nachtwacht.Beeld afp

Update: onderschept toestel was vrachtvliegtuig
Meer over de F-16's die vanaf vliegbasis Volkel een vrachtvliegtuig hebben onderschept. Volgens een woordvoerder van de Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid had het toestel vooraf geen toestemming voor de vlucht gevraagd. Dat is vanwege de NSS wel verplicht. De straaljagers hebben het Amerikaans vrachtvliegtuig begeleid tot dit het Nederlandse luchtruim had verlaten.

Obama in Den Haag aangekomen
De autoriteiten willen er niets over zeggen, maar verschillende mensen (en Rijkswaterstaat!) hebben op Twitter foto's en videobeelden geplaatst van de de Amerikaanse delegatie die de stad in kwam rijden. Die bestond uit de ambtsauto ('The Beast') van Obama en een reeks volgauto's, die via de A44 naar Den Haag reden. Ook Rijkswaterstaat zette een foto van de stoet op Twitter.

Obama heeft eerst nog een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping voordat hij naar de NSS komt.

De Amerikaanse president Barack Obama (M) met premier Mark Rutte (L) en de Amsterdamse burgemeester Ebenhard van der Laan in het Rijksmuseum Beeld ANP
De Amerikaanse president Barack Obama (M) met premier Mark Rutte (L) en de Amsterdamse burgemeester Ebenhard van der Laan in het RijksmuseumBeeld ANP

F-16's onderscheppen vliegtuig
Twee F-16-gevechtsvliegtuigen zijn vanaf vliegbasis Volkel opgestegen om een onbekend vliegtuig te onderscheppen waarmee geen verbinding is verkregen. Volgens een woordvoerster van het ministerie van Defensie heeft de actie niets te maken met de NSS.

Hier meer over de verdediging van het luchtruim.

Aankomst Lavrov
Onder grote belangstelling van de pers kwam de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov net aan bij het World Forum. Hij is het hoofd van de delegatie van Rusland, aangezien president Poetin niet kon komen.

Persconferentie Oekraïne uitgesteld
Ook de persconferentie, gepland voor 13.00 uur, van de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrei Desjchitsia gaat niet door. Jammer, want Desjchitsia zou daar gaan vertellen wat de regering in Kiev verwacht van de G7, die vanavond rond 18.00 uur bij elkaar komt in het Catshuis. Naar verwachting zal hij later vanmiddag alsnog de pers te woord staan. De vlucht van Desjchitsi had vanmorgen vertraging, waardoor ook het bilateraaltje met Nederland niet doorging.

Demonstranten voor Den Haag Centraal opgepakt
Een groep van ongeveer zestig mensen die demonstreert tegen de nucleaire top voor het Centraal Station in Den Haag, is aangehouden. De marechaussee heeft de betogers tegengehouden toen ze naar het centrum van Den Haag wilden lopen. Dat is verboden. De marechaussee voert ze nu af met een touringcar.

Het ging om een manifestatie van 'burgers die zich zorgen maken over de nucleaire veiligheid in de wereld'.

Ze zijn ook boos omdat alle demonstraties tegen de nucleaire top worden 'verbannen naar het stof van het Malieveld, waar ze zich koest moeten houden'. Rond de demonstranten is ook veel politie op de been.

Tweede Kamerlid Harry van Bommel van de SP sprak eerder de demonstranten toe. Hij vindt het een gemiste kans dat er tijdens de top niet wordt gesproken over kernwapens en kernenergie.

Bilateraal overleg Nederland en Oekraïne gecanceld
Het bilaterale overleg dat vanmiddag plaats had moeten vinden tussen Nederland en Oekraïne is niet doorgegaan. De vlucht waarmee de Oekraïense delegatie naar Nederland moest komen is namelijk vertraagd. Overigens is niet de Oekraïense premier Jevgeni Jatsenjoek aanwezig voor de top, maar minister van Buitenlandse Zaken Andrei Desjchitsia. Jatsenjoek is momenteel druk met onderhandelingen met het IMF.

Het bilaterale overleg tussen Nederland en Oekraïne ging vandaag niet door. Beeld J. Visser
Het bilaterale overleg tussen Nederland en Oekraïne ging vandaag niet door.Beeld J. Visser

Verslaggever RTV NH maakt 'selfie' met Air Force One
Ook tijdens de nucleaire top zijn we nog niet van de selfie af. RTV Noord-Holland verslaggever Doron Sajet is vandaag op Schiphol en zag zijn kans schoon op een selfie te nemen met de Air Force One, zo meldt RTV Noord Holland. Een echte selfie is het overigens niet, Sajet liet de foto maken door een collega.

Eerste overeenkomst gesloten
Nog goed en wel voordat de nucleaire top in Den Haag echt begonnen is, valt er een eerste succes te noteren. De Verenigde Staten en Japan hebben overeenstemming bereikt om hoogverrijkt uranium en plutonium uit Japan naar de VS te vervoeren waar het wordt vernietigd. President Barack Obama en premier Shinzo Abe kwamen dat volgens het Witte Huis overeen.

'Hiermee worden honderden kilo's nucleair materiaal geëlimineerd, een volgende stap in ons gemeenschappelijk streven om de voorraden hoogverrijkt uranium en afgescheiden plutonium wereldwijd te minimaliseren', aldus beide landen in een gemeenschappelijke verklaring. Met de vernietiging wordt voorkomen dat het materiaal in handen van criminelen en terroristen kan vallen.

undefined

Laatste wereldleiders komen aan
Op de Polderbaan op Schiphol komen vanochtend nog verschillende delegaties aan voor de nucleaire top. Zo arriveerden aan het eind van de ochtend Algerije, Groot-Brittannië en Polen. De zwaar bewaakte baan is voor de gelegenheid volledig gereserveerd voor de in totaal ongeveer dertig regeringstoestellen.

De regeringsleiders gaan vervolgens rechtstreeks vanuit het vliegtuig onder een escorte van politie en marechaussee in een auto naar Den Haag. De delegaties die mee zijn, moeten eerst nog door de paspoortcontrole in de speciaal tot luchthaventerminal omgedoopte Expo Haarlemmermeer in Vijfhuizen.

De Belgische premier Elio di Rupo koos voor een ander vervoermiddel en kwam vanochtend per trein aan op Rotterdam Centraal.


Obama bedankt voor militaire inzet Nederland
Barack Obama heeft Mark Rutte vandaag bedankt voor de Nederlandse bijdrage aan militaire missies. Obama noemde met name de deelname aan de missie in Afghanistan, de antipiraterijmissie in de Hoorn van Afrika, de Patriotmissie in Turkije en de bijdrage aan de vredesmacht in Mali.

'Nederlanders laten over de grens een hele positieve indruk achter. Ik ben daar zeer dankbaar voor', zei Obama tijdens een persontmoeting in het Rijksmuseum.

Den Haag
De Amerikaanse president Barack Obama en premier Mark Rutte zijn nu vertrokken richting Den Haag. Daar zullen zij zich bij de andere wereldleiders voegen die aanwezig zijn voor de nucleaire top.

Barack en Mark
Barack en Mark zijn op first-namebasis, werd duidelijk tijdens de persconferentie die de twee gaven in het Rijksmuseum.

Barack werd welkom geheten door onze minister-president. 'Barack, jouw aanwezigheid geeft het belang aan van deze top', aldus Rutte.

De Amerikaanse president had complimenten voor onze langebaanschaatsers en hun prestaties in Sotsji. 'Nederlanders kunnen niet alleen goed schilderen', zei Barack tijdens de persconferentie met 'de mooiste achtergrond ooit'

null Beeld ANP
Beeld ANP

Containers
Voor de mensen die zich afvragen waarom er een hele rij containers opgestapeld staan op het Museumplein heeft collega Irene de Zwaan het antwoord: 'Ze stonden er niet om Obama te beschermen, zoals veel mensen dachten. Nee, ze waren er om de luchtdruk van de landende helikopters op te vangen en zo onder andere de schilderijen in het Van Goghmuseum te beschermen.'

Premier Rajoy van Spanje blijft thuis
De Spaanse premier Mariano Rajoy komt niet naar de nucleaire top in Den Haag. Hij blijft in Madrid in verband met het overlijden zondag van Adolfo Suárez, de eerste premier van Spanje na de dood in 1975 van dictator Francisco Franco.

Volgens een woordvoerster van de Nuclear Security Summit (NSS) vervangt onderminister Gonzalo de Benito van Buitenlandse Zaken de premier.

De Spaanse premier Mariano Rajoy Beeld ANP
De Spaanse premier Mariano RajoyBeeld ANP

Urine
Drie marineschepen bewaken de kust, twee F16-straaljagers zijn continu in de lucht, luchtafweergeschut is in stelling gebracht. Ruim 13 duizend politieagenten en 8 duizend militairen zijn in touw. Voor de NSS worden 3.000 extra verkeersborden neergezet waarop onder meer de omleidingen worden aangegeven. In totaal zijn er 38 omleidingen. Daar worden reizigers van op de hoogte gebracht door de 168 informatiepanelen boven de wegen. Voor eventuele problemen staan er 35 bergers klaar, zijn er 183 weginspecteurs in touw en los daarvan zijn nog eens 51 weginspecteurs op de motor actief. En in verschillende verkeerscentrales zijn in totaal 240 wegverkeersleiders aan het werk om het verkeer in goede banen te leiden.

We misten alleen nog één cijfer. Er was nog één vraag die we beantwoord wilden zien. Hoeveel liter plassen (u leest het goed, plassen - urineren) die wereldleiders eigenlijk?

Gelukkig is daar persbureau ANP die het voor ons uitzocht:

De wereldleiders die bijeen zijn in Den Haag, produceren gezamenlijk 159 liter urine. Dat hebben de gezamenlijke waterschappen uitgerekend. Uit al die plasjes wordt een grote hoeveelheid waardevolle grondstoffen gehaald, zo maakte de Unie van Waterschappen maandag bekend.

De waterschappen bezitten op zes plaatsen in het land energie- en grondstoffenfabrieken. Daar worden grondstoffen uit afvalwater gefilterd, zodat dergelijke producten niet zomaar in het riool verdwijnen.

Uit de hoeveelheid urine die de wereldleiders achterlaten, komt 1,45 kilo stikstof en 158 gram fosfor. Deze stoffen zijn samen goed voor de productie van 1,2 kilo struviet, een meststof die in de tuinbouw wordt gebruikt. Uit het afvalwater komt ook kalium en een stof die nodig is voor de productie van bio-plastics.

Agenda
Een druk programma voor de wereldleiders in Den Haag. Hieronder de agenda van vandaag en morgen. De persoonlijke agenda van Rutte vindt u hier.

Maandag
10.00-12.00 uur - De Amerikaanse president Obama bezoekt samen met premier Rutte het Rijksmuseum in Amsterdam. Ze bekijken in ruim een uur de pronkstukken. Na afloop volgt een een-op-eengesprek en een korte persverklaring.

13.30-15.00 uur - Premier Rutte ontvangt alle wereldleiders, die per auto arriveren bij het World Forum in Den Haag. Gedurende de dag heeft Rutte nog meer een-op-eengesprekken met onder anderen de autoriteiten van Oekraïne en de koning van Jordanië.

15.00-17.45 uur - Delegatieleden discussiëren over het verminderen en beveiligen van nucleair materiaal in het World Forum, onder voorzitterschap van Rutte.

18.00-19.00 uur - Leiders van de G7-landen komen bijeen op het Catshuis om over de situatie in Oekraïne te spreken. Rutte ontvangt hen, maar neemt niet deel aan de discussie, omdat Nederland geen lid is van de G7. Na de ontvangst vertrekt Rutte naar het paleis van de koning. De G7-leden blijven achter in het Catshuis. Dit zijn de presidenten van de VS (Obama) en Frankrijk (Hollande), de bondkanselier van Duitsland (Merkel), de premiers van Canada (Harper), Groot-Brittannië (Cameron), Japan (Abe) en Italië (Renzi). Ook de Europees president (Van Rompuy) en Europese Commissie-voorzitter Barrosso zijn aanwezig.

19.00-22.00 uur - Receptie en diner van wereldleiders met koning Willem-Alexander in Huis ten Bosch.

Dinsdag
9.00-12.15 uur - Delegatieleden discussiëren over het verminderen en beveiligen van nucleair materiaal in de wereld (World Forum).

12.15 uur - Officiële groepsfoto van wereldleiders.

15.15-15.45 uur - Slotverklaring en overdracht voorzitterschap aan president Obama.

16.15-17.00 uur - Afsluitende persconferentie door premier Rutte, vertrek meeste delegatieleden. Tot in de avond heeft Rutte nog gesprekken met onder anderen de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de directeur van atoomagentschap IAEA, de president van Turkije, de premiers van Vietnam en van Nieuw-Zeeland.

De Amerikaanse president Barack Obama (L) en premier Mark Rutte bij De Nachtwacht in het Rijksmuseum. Beeld ANP
De Amerikaanse president Barack Obama (L) en premier Mark Rutte bij De Nachtwacht in het Rijksmuseum.Beeld ANP

Nucleaire toppers
Terwijl Obama langs Vermeer en Rembrandt loopt in het Rijksmuseum, zijn de echte kunstenaars bezig op Twitter. Zie het bewijs hieronder.

Teleurstelling
Collega Irene de Zwaan is teleurgesteld. Voor toeschouwers op het Museumplein was het niet mogelijk om een glimp op te vangen van Barack Obama. 'Met mij druipen de mensen af. Ze houden op z'n minst gehoopt dat hij een klein rondje zou rijden en een keer zou zwaaien', aldus De Zwaan.

Politiemannen waren wel onder de indruk. 'Ze waren met hun telefoon allemaal foto's aan het maken van de helikopters.'

Het Museumplein is afgeschermd met containers, in afwachting van Barack Obama. Beeld ANP
Het Museumplein is afgeschermd met containers, in afwachting van Barack Obama.Beeld ANP

Morning, sir
Je kon erop wachten: Timmermans op Facebook over de eerste woorden van Obama op Nederlands grondgebied: 'Good morning, sir, I love your country'.

Geland
The Marine One, de presidentiële helikopter van Obama is geland op het Museumplein. The Beast (zie eerder bericht) rijdt vanaf de helikopter naar de ingang van het Rijksmuseum

null Beeld Screenshot
Beeld Screenshot

Geen vuiltje aan de lucht
Op het Museumplein lopen militairen rond van de militaire basis in Vught. Ze worden ingezet om chemische stoffen in de lucht te detecteren. Daar hebben ze speciale apparatuur voor. Indien er schadelijke stoffen worden aangetroffen, maken ze die onschadelijk. Ze blijven voorlopig buiten de hekken opereren.

null Beeld De Zwaan
Beeld De Zwaan

Timmermans
Frans Timmermans, minister van Buitenlandse Zaken, ontvangt de Amerikaanse president op Schiphol. Zoals we van hem gewend zijn mogen we allemaal meekijken via Facebook.

Blusreus
Op het Museumplein staat een zogenoemde crashtender, ook wel blusreus genoemd. Het is met meer dan duizend pk, 12 duizend liter water en een gewicht van 43 ton het grootste brandweervoertuig in Nederland.

Hij is er om een van de helikopters van Obama te kunnen blussen bij een mogelijk brand. Hoeveel helikopters er zullen komen is niet bekend, maar we gokken op vijf, gebaseerd op de vijf gele stippen op het Museumplein.

null Beeld De Zwaan
Beeld De Zwaan

Geland
Er is veel aandacht voor de aankomst van de Amerikaanse president Barack Obama. Hij is geland op Schiphol, voor de liefhebbers is er een livestream van de NOS.

Protest
Enkele tientallen milieuactivisten protesteren maandag bij de Beurs van Berlage in Amsterdam tegen een bijeenkomst van nucleaire bedrijven.

Ze hebben een muur gebouwd met de tekst 'Kernenergie blokkeert duurzaamheid'. Met spandoeken, borden, gefluit en gejoel willen ze de 'bonzen' van de bedrijfstak duidelijk maken dat ze het niet eens zijn met hun activiteiten. 'Shame on you!', riepen ze toen minister Henk Kamp van Economische Zaken arriveerde om de conferentie te openen.

The Beast
De zwarte Cadillac van Barack Obama, The Beast voor intimi, is aangekomen op het Museumplein. In een colonne van zo'n acht gepantserde SUV's arriveerde The Beast in Amsterdam.

Autokenners twijfelen er niet over, The Beast is het veiligste niet-militaire voertuig ter wereld. De pantserlaag is 20 centimeter dik en is gemaakt van onder meer titanium, aluminium en keramische materialen. Hij rijdt op met kevlar versterkte banden, zo groot als die van een bus. In verband met een mogelijke chemische aanval is de auto lucht- en geluiddicht. Maar mocht Obama prijsstellen op straatgeluiden, kan hij de speakers met buitengeluid inschakelen.

De deuren zijn zo zwaar als die van een Boeing 757. Een ander detail dat tot de verbeelding spreekt: in de deuren zitten zakjes bloed met Obama's bloedgroep. Cadillac noemt The Beast 'assertief, modern en elegant'. Dat laatste is betrekkelijk, want de auto is zwaar, naar schatting weegt hij zeven ton.

The Beast Beeld ap
The BeastBeeld ap

Museumplein
Collega Irene de Zwaan is in alle vroegte naar het Museumplein in Amsterdam vertrokken om te kijken of ze een glimp van de Amerikaanse president Barack Obama kan opvangen. Maar op dit moment staan er vooral veel agenten en 'een paar verdwaalde journalisten', laat ze weten vanaf het plein.

Binnen in het Rijksmuseum zijn zo'n 150 politiemannen in afwachting van de komst van Obama, laat een surveillerende agent weten. Hoeveel agenten er op en rond het plein staan durft hij niet te zeggen, op vrijwel iedere hoek staan groepjes tussen de 10 en 15 agenten. De Zwaan: 'Ook is er M.E. en brandweer paraat. Het plein kom je in ieder geval niet op. Je mag alleen plaatsnemen achter de hekken.'

Stoet gepantserde wagens op weg naar het Museumplein

Groepjes agenten op het Museumplein Beeld De Zwaan
Groepjes agenten op het MuseumpleinBeeld De Zwaan
M.E. bij het Rijsmuseum Beeld De Zwaan
M.E. bij het RijsmuseumBeeld De Zwaan

Op een rij
Meer dan 50 wereldleiders zullen vergaderen in het World Forum in Den Haag, premier Rutte ontmoet ze bijna allemaal. Het is de grootste veiligheidsoperatie van de afgelopen decennia in Nederland. Want wanneer zagen we dit eerder: drie marineschepen bewaken de kust, twee F16-straaljagers zijn continu in de lucht, luchtafweergeschut is in stelling gebracht. Ruim 13 duizend politieagenten en 8 duizend militairen zijn in touw.

We hebben voor u de elf dingen die u waarschijnlijk nog niet wist over de nuclaire top hier op een rij gezet.

Aankomst wereldleiders
De aankomst van premiers, presidenten en andere staatshoofden is vastgelegd door de NOS. Bekijk hier de aankomst van onder andere president Xi Jinping van China, president Gül van Turkije, premier Abe van Japan en vicepresident Temer van Brazilië.

De Chinese president Xi Jinping en onze premier Mark Rutte Beeld ANP
De Chinese president Xi Jinping en onze premier Mark RutteBeeld ANP

Rustiger dan normaal
De ochtendspits is vandaag, op de eerste dag van de nucleaire top in
Den Haag, minder druk dan anders. Van de gevreesde grote verkeersdrukte was omstreeks kwart voor zeven nog nauwelijks iets te merken op de wegen in het westen. Het was zelfs minder druk dan normaal, aldus een woordvoerder van de ANWB. Ook de Verkeersinformatiedienst sprak van een opvallend rustige ochtendspits.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden