Eerst de klant, dan de aandeelhouder

Niet de klant, niet het personeel, maar de aandeelhouder was de afgelopen jaren koning. Getronics-topman Peter van Voorst gooide donderdag het roer om....

'Gij zult waarde creëren voor uw aandeelhouder', luidde tot voor kort het eerste gebod voor elk bedrijf met een beursnotering. Immers, alleen ondernemers die hun geldschieters in ere hielden, konden voldoende kapitaal ophalen voor overnames en groei. Wie zondigde, zou onder de voet worden gelopen.

Rijkman Groenink - de ABN Amro-topman die bij zijn aantreden beloofde de aandelenkoers van de bank in vier jaar te verdubbelen - is in Nederland een van de felste voorvechter van de heilige 'aandeelhouderwaarde'. Maar terwijl de bankier donderdag opnieuw het eerste gebod van de daken schreeuwde, klonk in een ander Amsterdams zaaltje, uit de mond van de bestuursvoorzitter van een ander AEX-fonds, een heel ander geluid.'

'Het gaat eerst om de klanten en dan om het personeel, als het met die twee goed gaat, komt de aandeelhouder vanzelf aan zijn trekken', sprak Peter van Voorst, de nieuwe baas van automatiseerder Getronics.

Het publiek reageerde ongelovig op deze schijnbare Umwertung aller Werte. Eerst de klant? ABN Amro neemt juist afscheid van klanten die de aandeelhouder onvoldoende geld opleveren. Eerst het personeel? Groenink schrapt zelfs banen in zijn eigen raad van bestuur om voor de aandeelhouder kosten te besparen.

Is Van Voorst gek geworden? Dat niet. Teleurgesteld is hij wel. De koers van het aandeel Getronics is dit jaar al 80 procent gedaald. Maar de aantijging dat de automatiseerder helemaal geen aandacht meer zou hebben voor de aandeelhouder, noemt hij een gotspe. Wel is Van Voorst vastberaden om de aandeelhouder op een andere manier te dienen dan voorheen.

Want - net als ABN Amro - had Getronics de afgelopen jaren onder topman Cees van Luijk maar één doel; de aandeelhouder tevreden stellen met hogere winstmarges. Personeel ontslaan en onrendabele zaken afstoten, zijn in die strategie een noodzakelijk kwaad.

Van Voorst heeft de winstmarges nu opgeofferd aan een ander doel: groei van het bedrijfsresultaat. 'Op die manier kun je evengoed de aandeelhouder dienen', zegt analist J. Arts van Insinger de Beaufort. 'Voor de winst per aandeel maakt het niet uit of je hoge marges draait bij een gelijke omzet, of een veel hogere omzet met een wat lagere marge.'

Voordeel van dat laatste is voor Van Voorst dat hij zijn geliefde klanten kan blijven bedienen, ook als dat relatief weinig oplevert. De afgelopen maanden leverde Getronics alweer veel meer computers en netwerkapparatuur dan een jaar geleden. Daarbij verdient Getronics hooguit 2 cent op iedere gulden omzet. 'Maar we houden op die manier wel tevreden klanten', zegt Van Voorst. 'En we verliezen nooit op de apparatuur die we verkopen.'

Door te sturen op groei in plaats van op winstmarges is het ook niet nodig om personeel te ontslaan. Zolang de 30 duizend IT-ers maar flink bezig zijn, is het goed.

Duizend man op straat zetten, met als doel om de aandelenkoers wat op te krikken? Van Voorst piekert er niet over. 'Alleen als het echt niet anders kan, ontslaan wij personeel. Ik zeg tegen iemand liever ''ga maar beter je best doen'' dan ''pak jij je biezen maar''.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden