Eerlijk verslag vraagt als regel om hoor en wederhoor

Journalisten van de Volkskrant moeten zich houden aan de regels van fair play. Het streven naar eerlijke en betrouwbare berichtgeving vereist vaak dat bij de nieuwsgaring meerdere partijen worden gehoord....

Het lijkt een simpel uitgangspunt. In de dagelijkse praktijk blijken over de uitvoering echter uiteenlopende intepretaties mogelijk. De Volkskrant werd deze maand tweemaal verweten geen wederhoor te hebben toegepast. R. Wester, directeur voorlichting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat klaagde dat verslaggever Weert Schenk had verzuimd het departement een reactie te vragen op een TNO-rapport over de fraudegevoeligheid van de kilometerheffing.

Daardoor verschenen op 8 en 12 juni artikelen in de Volkskrant waarin volgens Wester ten onrechte de indruk werd gewekt dat het rapport door het ministerie werd achtergehouden. Onzin, aldus Wester, in een brief aan de ombudsman. 'Als ons om een reactie was gevraagd, dan hadden wij het rapport opgestuurd.' De inhoud van het rapport was volgens Wester in de krant wel juist weergegeven.

Wederhoor was volgens Schenk overbodig omdat hij over de harde feitelijke gegevens uit het TNO-rapport beschikte. Hij kreeg die van een anonieme informant. TNO had hem meegedeeld dat het rapport op last van het ministerie niet vrijgegeven mocht worden. Het ging volgens Schenk om interessante informatie die de lezer niet onthouden mocht worden op een kritiek moment in het debat over de heffing. Bovendien beschikte hij over aanwijzingen dat het departement geen haast maakte met publicatie. Het rapport was al in januari afgerond en niet gepubliceerd. Pas deze zomer gaat het naar de Tweede Kamer.

Op 12 juni meldde de Volkskrant dat Roel Pieper, die een snelle invoering van de kilometerheffing voor minister Netelenbos onderzocht, het met de conclusies van TNO oneens was.

Schenk valt niets te verwijten. Hij deed wat van een verslaggever verwacht mag worden: relevant nieuws snel doorgeven. Bij de beoordeling van de status van het rapport (geheim of niet?) mocht hij afgaan op een gezaghebbend instituut als TNO. Weerwoord van het ministerie was niet verplicht; niet om de juistheid van de TNO-informatie vast te kunnen stellen en niet in antwoord op beschuldigingen aan het adres van Verkeer en Waterstaat. Want die stonden niet in het rapport.

Het tweede verwijt over het ontbreken van wederhoor betrof de rubriek Goed & Slecht in het katern Reflex van 2 juni. Daar in liet Tijn Sadée 'dwaze vader' Selwyn Donner aan het woord over de lastercampagne van zijn ex-echtgenote. In deze rubriek voert Sadée wekelijks iemand op over een onderwerp op het randje van goed en slecht. De interviews staan geheel tussen aanhalingstekens.

Donner liet weinig heel van zijn ex. In een brief aan de ombudsman doet een goede vriendin van de vrouw (haar identiteit is bij mij bekend) een boekje open over Donner. Er klopt volgens haar niets van zijn interview. De aanhalingstekens ontslaan de krant niet van haar eigen verantwoordelijkheid voor de betrouwbaarheid van het verhaal, aldus de vriendin. 'Als een volgende keer weer iemand met zo'n verhaal aankomt, ga dan alstublieft na of het klopt.'

Volgens Sadée weet hij precies met wie hij aan tafel zit en wat de geïnterviewde doet. Donner was hij op het spoor gekomen via diens website. Zijn verhaal was volgens Sadée interessant als model voor voogdijzaken waarin de man doorgaans het nadeel van de twijfel krijgt. Gezien de teneur van het interview heeft Sadée overwogen het artikel te anonimiseren.

Schrappen van namen en plaatsen is een manier om de betrokkenen in bescherming te nemen. Weerwoord van de ex was volgens Sadée onmogelijk gezien de aard van zijn rubriek, een monoloog met persoonlijke opvattingen over ethiek en moraal. Hij betreurt achteraf met Donner niet voor anonimiteit te hebben gekozen. 'Het gaat mij om de inhoud. Die had ik ook kunnen opschrijven zonder namen te noemen.'

De vriendin stelt terecht dat wederhoor had moeten plaatsvinden. Niet alleen om de ex-vrouw een eerlijke kans op repliek te geven, maar ook om het verhaal van Donner te verifiëren. Anonimisering is een methode om privacy te beschermen, maar geeft geen uitsluitsel over de betrouwbaarheid van een verhaal. Daar draait het om, ook in een monoloog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden