EERHERSTEL VOOR DE CAMPINGSMOKING

NIETS ZO VERGUISD OF HET WORDT WEL EEN KEER HERONTDEKT. ZO OOK HET TRAININGSPAK; OOIT HET UNIFORM VAN ASOCIALEN, NU OPGEPIKT DOOR MODEONTWERPERS EN CELEBRITIES....

De grote ironie van het trainingspak is dat het bedacht is om in te sporten, maar er is geen kledingstuk dat meer tot passiviteit aanzet. Niets dat minder knelt of meer meegeeft, en daardoor niets dat zo uitnodigt om te gaan liggen of ongegeneerd dóór te eten. Niet gek dat het trainingspak een erg slechte naam heeft. Het wordt geassocieerd met mensen die niet eens meer proberen aan de slag te komen, die niets liever doen dan de hele dag met een blikje bier voor de caravan hangen, die het liefst 24 uur per dag hetzelfde aanhebben. De campingsmoking, zoals het trainingspak al vanaf de jaren tachtig wordt genoemd, is het uniform van wat je vroeger als 'asocialen' zou hebben aangeduid. Of erger - in de voormalige Sovjet-Unie wordt de mafia wel aangeduid als 'de georganiseerde sportiviteit', vanwege de voorkeur voor glimmende trainingspakken.

Maar niks zo verguisd of het wordt wel een keer herontdekt. Er is bijna geen acteur of zanger (m/v), die het afgelopen jaar niet in trainingspak in het openbaar verscheen, bijna geen ontwerper die niet minstens een voorzichtige verwijzing naar het trainingspak in de zomercollectie heeft. Yohji Ya ma moto komt dit voorjaar zelfs met eigen sportlijn, Y3, die hij maakt in samenwerking met Adidas: ruimvallende broeken, jacks, shirts en zelfs rokken en jurken, effen of in een uitbundige bloemenprint. Zoals de Belgisch/Duitse ontwerper Bernhard Will helm, die al een paar seizoenen prachtige en originele variaties op het trainingspak in zijn collecties heeft, onlangs in een interview zei: 'We zitten nu al een paar jaar in het tijdperk van de sportswear, en volgens mij zit er nog steeds ontwikkeling in.'

Voor mannen - de najaarspresentaties voor vrouwen vinden pas volgende maand plaats - zet de opmars van het trainingspak in ieder geval door tot in de winter. Dolce & Gabbana, Versace, Valentino, Fendi; bijna alle luxemerken hadden een chique versie in de collectie. Gemaakt van leer, kasjmier of wol met een krijtstreep, maar niettemin nog altijd onmiskenbaar een trainingsbroek, -jack of -pak.

De meeste credits voor de trend krijgt Juicy Couture, een merk uit Los Angeles dat de zachte velours vrouwentrainingspakken uit de jaren tachtig herintroduceerde, maar dan in een moderne en vooral sexy versie die mijlenver verwijderd is van het klassieke nylon pak. De jasjes met capuchon zijn strak en kort, de broeken vallen zeer laag op de heupen, zodat de afgetrainde celebrity-buik alle aandacht krijgt. Madonna was deze zomer de eerste die hem droeg, met haar Britse bijnaam Madge erop geborduurd, en binnen een paar weken hadden Kate Moss, Jennifer Lopez en Jennifer Aniston er ook een. In mid dels zijn ze eveneens doorgedrongen tot ketens als h & m.

Het fenomeen Juicy Couture, dat sinds kort ook een mannenlijn heeft, staat niet op zichzelf. Al sinds de jaren tachtig dringen sportkleren meer en meer door in het gewone modebeeld. Het verhaal gaat dat de New Yorkse metrostaking van april 1980 de grote doorbraak van de sneaker als gewone schoen betekende. Massa's mensen moesten opeens lopend naar hun werk, en zo werden sportschoenen voor het eerst onder werkkleren gedragen. Maar minstens zo bepalend is de invloed van hiphop geweest: Run dmc werd net zo beroemd door hun veterloze Adidassen als door de muziek. Hip hop artiesten en later r & b-zangers en -zangeressen zijn ook grotendeels verantwoordelijk voor de opkomst van het trainingspak als modeartikel, de logische stap na het overdonderende succes van de sneaker. Gecombineerd met grote hoeveelheden goud of in een oversized model, bij voorkeur helemaal uitgevoerd in leer - een idee dat voor deze winter weer eens geleend werd door Dolce & Gabbana - werd het de favoriete outfit van de ghetto-chic.

Ook house, dat eind jaren tachtig opkwam, speelt een rol in de wederopstanding van het trainingspak. In de woorden van Adidas' design director Michael Michalsky: 'Je gaat niet veertien uur achter elkaar staan dansen in een designer-outfit.' En net zoals de housemuziek een sterke tweedeling kende, had de bijbehorende kledingcode dat ook. Liefhebbers van de harde gabberhouse droegen opzichtige, high-tech trainingspakken van Australian, de modieuzere Roxy-gangers, die een voorkeur hadden voor melodieuzere varianten, droegen tweedehands Adidas uit de jaren zeventig. Die waren nog verstoken van opzichtige logo's en pasten daarom beter bij het zachte hippiegevoel waarin zij zich wentelden. Een ander groot verschil: gabbers droegen hun hele pak, Ro xy gangers alleen de broek of het jack. En dat is zo gebleven: retrotrainingspakken zijn nooit meer verdwenen, maar altijd gecombineerd met een andere broek of top. Het is Madonna - ja, zij weer - die een compleet donkerblauw Adidaspak cool heeft gemaakt.

Het is verbazingwekkend hoe laat de grote sportmerken ingesprongen zijn op de vraag naar retrokleren. Puma stortte zich in 1994, na jaren van zware verliezen, als eerste op de modieus-ouderwetse, niet voor sport bedoelde kleren en schoenen, marktleider Nike heeft dit seizoen voor het eerst op de jaren zeventig en tachtig geïnspireerde broeken en jacks. Adidas besloot drie jaar geleden zich niet meer alleen te richten op functionaliteit, maar ook op design, om te beginnen met de Originals, dat oude modellen opnieuw uitbrengt. Een van de eerste successen was de 83c, een kopie van een trainingsjack dat Michael Michalsky vond in een tweedehandswinkel in Los Angeles. 'We hebben hem precies laten namaken, inclusief de naam van de degene die hem gedragen heeft, J. Meno die hij op de mouw had geborduurd. Ik stuurde er een naar Madonna, en binnen een week werd ze erin gefotografeerd. In Londen was de 83c in een winkel te koop. Om tien uur ging die open, om acht uur stond er al een rij en binnen een kwartier was hij uitverkocht.'

Laatste hebbeding: een van de oude trainingsjackjes die Michalsky uit het depot liet halen en die versierd zijn met eveneens oude applicaties die zijn designteam uit heel Europa haalde. 160 Ge nummerde exemplaren zijn ervan gemaakt, die alleen in Japan en New York verkocht werden.

Het zijn niet alleen dit soort heel speciale kleren die moeilijk te vinden zijn. Een basic retromodelletje zoals afgebeeld op de grote foto hangt tegenwoordig in iedere grote sportzaak - Footlocker verkoopt ze zelfs in babymaatjes - maar snobbery distribution, zoals Puma het noemt, is een belangrijke strategie bij de modelijnen van de sportmerken. De Adidas Originals, de Y3 lijn en Puma Black Station (waaronder alle echte modespullen vallen) zijn dan ook maar in een paar Nederlandse (mode)winkels te koop. Want als de Albert Cuyp-markt er vol mee hangt, is het weer snel afgelopen met het goede imago van het trainingspak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden