Eerbiedig staarden we een tijdje naar het graf van Bertolt Brecht

null Beeld
Beeld

Jaren geleden ging ik met Martin Mooij, destijds directeur van Poetry International in Rotterdam, naar Berlijn. Er moesten nieuwe dichters aangetrokken worden voor Poetry. Maar een ander doel was het graf te bezoeken van Bertolt Brecht, de grote Duitse dichter en theatervernieuwer. Eerbiedig staarden we een tijdje naar de grafsteen.

De gebeurtenissen in Brechts leven zijn te veel om hier op te noemen, maar een ervan is dat hij, toen de nazi's aan de macht kwamen, emigreerde naar Amerika. Daar ging hij als scenarioschrijver aan de slag. Hollywood beviel hem niet. Hij schreef:

Om mijn brood te verdienen

ga ik elke morgen naar de markt

waar leugens verkocht worden.

Vol hoop ga ik bij

de verkopers staan.

Mijn moeder bezat grammofoonplaten waarop Die Moritat von Mackie Messer was opgenomen (muziek Kurt Weil).

Und der Haifisch, der hat Zähne

Und die trägt er im Gesicht

Und Macheath, der hat ein Messer

Doch das Messer sieht man nicht.

Ik kan het nog altijd zingen.

Fait divers: Lucebert ontmoette Brecht en noemde een van zijn kinderen Brecht.

In 1947 keerde Bertold Brecht terug in het platgebombardeerde Duitsland. Hij schreef het gedicht 'Terugkeer':

De vaderstad, hoe vind ik hem toch?

In het spoor van bommenwerperszwermen

kom ik naar huis.

Waar ligt hij toch? Waar de ontzaglijke

gebergtes van rook staan.

Dat daar in de brand

is hij.

En hoe ontvangt hij mij?

Voor mij komen de bommenwerpers. Dodelijke zwermen

melden u mijn terugkeer. Vuurbranden

gaan de zoon vooruit.

Tot slot nog een fragment uit het gedicht 'Aan hen die na ons komen':

Werkelijk, ik leef in duistere tijden!

Het argeloze woord is dwaas. Een glad voorhoofd

betekent ongevoeligheid. Hij die lacht

heeft het verschrikkelijke bericht

alleen nog niet ontvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden