Nieuws Syrische vluchtelingen

Eenvijfde Syriërs afgewezen voor Turkije-deal vanwege extremistische of conservatieve denkbeelden

Ongeveer een vijfde van de Syrische vluchtelingen die worden voorgedragen voor asiel in Nederland via de zogenoemde Turkije-deal, valt af wegens extremistische sympathieën of omdat hun denkbeelden niet stroken met Nederlandse waarden, zoals de gelijkheid tussen man en vrouw. Dat stelt Paul van Musscher, landelijk portefeuillehouder vreemdelingenzaken en migratiecriminaliteit bij de politie.

Vluchtelingen komen aan in Turkije vanuit een vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos. Beeld Anadolu Agency

Vorig jaar kwamen ongeveer 2.100 Syriërs rechtstreeks vanuit Turkije naar Nederland, dit jaar is dat aantal met 288 tot en met juli een stuk lager. In de zogenoemde Turkije-deal werd in maart 2016 afgesproken dat Turkije in ruil voor miljarden aan noodgelden van de EU alle migranten zou terugnemen die vanaf dat moment per boot aankwamen in Griekenland. Voor elke teruggenomen migrant beloofde de Europese Unie een andere vluchteling over te nemen van Turkije.

In totaal zijn op die manier nu 15 duizend Syriërs overgenomen door de EU – een fractie van de 3,6 miljoen Syrische vluchtelingen in Turkije en veel minder dan het eerder toegezegde maximum van 72 duizend over Europa te verdelen mensen. Van alle lidstaten hebben Nederland en Duitsland relatief de grootste bijdrage geleverd aan het opnemen van Syriërs via deze route.

Nationale veiligheid

De UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, draagt Syriërs voor die in aanmerking komen voor hervestiging. Dit zijn doorgaans de meest kwetsbare vluchtelingen. Vervolgens toetst de politie of kandidaten eventueel een gevaar zijn voor de openbare orde en bekijkt de immigratiedienst IND of iemand niet betrokken is geweest bij oorlogsmisdaden of een dreiging zou kunnen zijn voor de nationale veiligheid. Daarnaast voert opvangorganisatie COA gesprekken met de vluchteling over het leven in Nederland en zijn of haar mogelijkheden tot integratie.

‘Als jij zegt: mijn kinderen gaan koste wat kost niet in gemengde klassen of er wordt niet samen gezwommen, dan gaat er een streep door je dossier en kom je Nederland niet in’, zegt politiechef Van Musscher.

Extremisme en conservatisme 

Uiteindelijk valt volgens de politie een vijfde van de voorgedragen Syrische kandidaten af voor hervestiging, omdat er vermoedens zijn van extremisme of omdat verwacht wordt dat iemands overtuigingen integratie in Nederland bemoeilijken. Een woordvoerder van de UNHCR bevestigt dat. ‘Hieronder vallen vluchtelingen met conservatievere denkbeelden.’

Het ministerie van Justitie wijst er daarnaast ook op dat vluchtelingen zich soms uit eigen beweging terugtrekken als ze uitleg hebben gekregen over de Nederlandse normen en waarden op het gebied van diversiteit en de gelijkheid tussen man en vrouw.

Dat ongeveer 20 procent van de voorgedragen kandidaten alsnog afvalt, is volgens de UNHCR te verklaren doordat het ‘integratiecriterium’ niet behoort tot de voorwaarden die de VN-vluchtelingenorganisatie zelf stelt aan hervestiging – dat is een extra eis van de Nederlandse overheid.

Het toetsen van de integratiekansen van een vluchteling gebeurt in de normale procedure in Nederland overigens niet, omdat dit in het asielrecht geen criterium is voor een verblijfsvergunning. Bij hervestiging via de UNHCR kan de overheid wel extra eisen stellen, omdat deze migranten buiten de normale asielprocedure om op uitnodiging naar Nederland komen.

Turkije-deal

Het kabinet vindt de Turkije-deal een geslaagd voorbeeld van gereguleerde immigratie omdat de illegale smokkelroute naar Griekenland op deze manier grotendeels is opgedroogd en meer controle is op wie er naar Nederland komen. Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) kwam dit voorjaar met het plan om vergelijkbare deals op te tuigen met vertreklanden van illegale migranten in Noord-Afrika.

Vanuit ngo’s als Amnesty International en Human Rights Watch is er echter veel kritiek op de Turkije-deal, omdat de aantallen door de EU overgenomen migranten volgens hen geen zoden aan de dijk zetten en de achtergebleven Syrische oorlogsvluchtelingen veroordeeld zijn tot een verblijf in Turkije, waar de naleving van basale mensenrechten niet is gegarandeerd. Bovendien zitten op de Griekse eilanden nog altijd duizenden migranten in limbo in overvolle opvangkampen. Ze mogen niet doorreizen naar het Europese vasteland maar worden door de Griekse overheid – die bekendstaat om haar trage asielprocedures – evenmin teruggestuurd naar Turkije. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.