Eenheid Democraten ver te zoeken

NEW YORK -Intern geruzie is het laatste dat de Amerikaanse Democraten kunnen gebruiken, een paar dagen voor de verkiezingen die de machtsverhoudingen in Washington naar alle verwachting overhoop zullen gooien. Onvrede over het trage economische herstel en het regeringsbeleid leiden toch al tot beroerde voorspellingen voor progressieve congreskandidaten.

Van onze verslaggever Diederik van Hoogstraten
null Beeld epa
Beeld epa

En nu krijgt president Obama ook nog 'shove it' van een partijgenoot in de staat Rhode Island te horen; steek maar in je ...

Zulke woorden neemt zelfs de kwaadste Tea Party-aanhanger zelden in de mond. Maar Frank Caprio voelde zich geschoffeerd. Maandag kwam Obama naar Rhode Island, hij reist als man-met-een-missie door het land om geestverwachten een zetje in de rug te geven. Obama weigerde echter om Caprio te steunen als gouverneur. De reden was een vriendendienst voor Caprio's opponent Lincoln Chafee, een onafhankelijke oud-Republikein die zijn nek in 2008 voor Obama uitstak. De partijleider dacht diplomatiek te zijn door niemand te steunen.

Stem vol walging
Dat noemde Caprio met een stem vol walging 'Washingtonse insider-politiek op zijn ergst'. En die inschatting is wellicht waarom het incident veel landelijke aandacht kreeg. Kiezers in, en ver buiten Rhode Island hekelen Obama's onvermogen om de vechtcultuur van Washington wezenlijk te veranderen - zoals hij nadrukkelijk had beloofd.

Steeds meer Democraten, met name in conservatief-getinte kiesdistricten, keren zich af van het partijleiderschap en de wetgeving die sinds begin 2009 het licht zag. Ze hopen overeind te blijven in de voorspelde aardverschuiving, onder meer door enorme bedragen te besteden aan advertenties. Gisteren werd bekend dat alle records zullen worden gebroken met een geschat totaal van twee miljard bestede dollars (1,45 miljard euro) - zo'n vier miljoen dollar per zetel. Veruit het grootste deel komt niét van schimmige lobbygroepen, maar is geld dat kandidaten zelf ophalen.

Republikeinen halen dit jaar iets meer geld op dan de Democraten, anders dan in 2006 en 2008. Maar het verschil is niet groot; beiden overspoelen de tv-kijker en internetklikker met spotjes waarin politici hun opponenten als on-Amerikaanse verliezers portretteren, en zichzelf als redder des vaderlands.

Religieuze betrokkenheid
Net als twee jaar geleden wordt alom 'verandering' gepredikt. Van Democratische zijde maakt die belofte dit jaar alleen weinig indruk. Democratische congresleden surften in 2008 mee op de welhaast religieuze betrokkenheid die Obama opwekte. Het lot van de president en dat van het Congres raakten nauw met elkaar verwikkeld, te meer omdat Obama het initiatief veelal aan Capitol Hill liet.

Het gevolg was een zeer actieve federale overheid. De zorghervorming, de reddingsmaatregelen voor de banken en de autobranche, de stimulanswetgeving; Obama en het Congres deden het samen. En ze zullen er dinsdag tezamen op te worden beoordeeld.

In de ogen van rechtse waarnemers en veel onafhankelijke kiezers regeert Obama met de Democraten in het Congres alsof de VS een linkse heilstaat à la San Francisco zijn geworden. Dat is waar gematigden in Texas en Illinois en Nevada - de mensen die Obama zijn ruime zege schonken - zich tegen afzetten. De rechtse commentator Mark Thiessen verbaasde zich erover dat de president 'deze terugslag niet had voorzien'.

Politieke leven
De beeldvorming over Obama voedt de gevoelens in staten zoals Mississippi. Daar vecht Gene Taylor voor zijn politieke leven. Hij zit al sinds 1989 in het Huis als 'Blue Dog Democrat', een groep conservatieve Democraten die 'onpartijdige gezond-verstand-oplossingen' voorstaan.

Dat is níet waar Taylors partijgenoten mee worden geassocieerd. En dus maakt hij zich los. Zijn rechtse opponent blijft hem maar associëren met de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi uit San Francisco. Taylor liet al weten dat hij Pelosi niet langer steunt als voorzitter, zoals een groeiende groep Democraten voor alle zekerheid doet. Dinsdag kwam hij ook nog met het nieuws dat hij in 2008 niet eens voor Obama stemde - een nieuwe poging om tijdig van het zinkende schip af te komen.

Spannender nog dan de ogenschijnlijk al besliste strijd om het Huis, is het voor de Democratische fractie in de Senaat. Kopstukken als Russ Feingold uit Wisconsin, Barbara Boxer uit Californië en de fractieleider Harry Reid uit Nevada kunnen zeker niet op hun lauweren rusten. Doorgaans onbekende kandidaten dringen zich op, vaak met steun van de rechts-populistische Tea Party-beweging.
Een verlies van Feingold zou 'onaanvaardbaar' zijn, zei de voormalige partijvoorzitter Howard Dean. Over Boxer en Reid wordt in soortgelijke termen gesproken. Koortsachtig wordt voor hen geld ingezameld en campagne gevoerd.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden