Mensen poseren met de vlaggen van China en Hongkong om hun steun voor de politie in Hongkong te laten zien.

Reportage Hongkong

Een zwijgende minderheid in Hongkong moet helemaal niets hebben van de protesten

Mensen poseren met de vlaggen van China en Hongkong om hun steun voor de politie in Hongkong te laten zien. Beeld REUTERS

Wie beelden van de massademonstraties van de laatste weken ziet, zou denken dat heel Hongkong in verzet is tegen een regering die te weinig strijdt tegen de oprukkende Chinese invloed. Toch is er ook een grote groep Hongkongers die niets moet hebben van de protesten. Omdat China zo slecht nog niet is. En omdat rellen slecht zijn voor de economie. ‘Ze zijn te ver gegaan.’

‘Ja, schrijf maar op wat ik hier heb gezegd’, zegt Law Tak Fai, en hij tikt een paar keer met zijn wijsvinger op het notitieboekje van de verslaggever. ‘Over een maand is de rust in Hong Kong teruggekeerd. Dan zitten al die studenten gewoon weer in de klas.’

De 60-jarige Law, die een cafetaria in de winkelwijk Tsim Sha Tsui bestiert – specialiteit: gebakken rijst met ei en champignons – is het gesprek zelf begonnen. ‘Zo, wat vind jij nou van die protesten’, vroeg hij met een spottende blik die verraadde dat hij zelf niet erg enthousiast was.

En inderdaad. ‘Ik moet er niets van hebben. Het is slecht voor de stad. Wij zijn een financieel centrum, we hebben stabiliteit nodig’, zegt Law, terwijl het personeel in de keuken lachend toekijkt. ‘Laat mij gewoon mijn geld verdienen, dan kan ik misschien een keer naar Nederland op vakantie.’

Een pro-China demonstrant in Sidney. Beeld AFP

Met alle aandacht die de afgelopen weken is uitgegaan naar de massale protesten in Hongkong zou je bijna vergeten dat er ook veel inwoners zijn die zich er niet mee identificeren. Zo ontsnapte afgelopen zaterdag een toch wel vrij grote betoging tégen de protestbeweging aan de ogen van de in Hongkong verzamelde internationale media. Een coalitie van pro-China-partijen en bedrijven wist met een ‘Bescherm Hongkong’-manifestatie ruim honderdduizend man op de been te brengen in een park in het centrum. Volgens de organisatie waren het er zelfs 476.000.

Op een videocompilatie op YouTube is te zien hoe de met Chinese vlaggen zwaaiende deelnemers de regen trotseren en plakkaten met de tekst ‘Stop de chaos in Hongkong’ in de lucht houden. Volgens de nieuwssite Hong Kong Free Press (HKFP), die wel een verslaggever ter plekke had, hielden politici toespraken, werd het volkslied gezongen en scandeerde de menigte de leus: ‘Tegen geweld, red Hongkong!’.

‘Ze zijn te ver gegaan’, zei de 23-jarige Chantal Chung tegen website HKFP. ‘Niet alle jongeren denken hetzelfde. Wij delen de waarden van de mensen hier en steunen de politie en de regering.’

Pro-Chinese groeperingen protesteren tegen de massademonstraties in Hongkong. Beeld AFP

Kakkerlakken

Na de bijeenkomst doken op internet foto’s op van groepjes Chinezen met vlaggen die met een zwart busje in de stad arriveren. Het voedde het gerucht dat Beijing de pro-establishment betogers had aangeleverd. Dat is vergezocht, maar ook weer niet helemaal ondenkbaar. Maandag maakten Facebook en Twitter bekend dat ze samen honderden aan de Chinese overheid gelinkte profielen hebben verwijderd die nepnieuws verspreidden over de protesten in Hongkong. Zo werden plaatjes gedeeld waarop de demonstranten zijn afgebeeld als kakkerlakken. ‘De profielen werden specifiek gebruikt om verdeeldheid te zaaien in Hongkong en de legitimiteit van de protestbeweging te ondermijnen’, aldus Twitter.

De omvang van de steun voor de protesten onder Hongkongers is moeilijk vast te stellen. Zeker is dat in juni – en mogelijk afgelopen zondag – een miljoen mensen de straat opgingen; een enorm aantal op een inwoneraantal van bijna 7,5 miljoen. Uit een peiling van onderzoeksinstituut PORI bleek onlangs dat 64 procent van de Hongkongers de betogers steunt in hun eis voor een onderzoek naar politiegeweld. Ook meent bijna driekwart dat de regering hoofdverantwoordelijke is voor de crisis. Onder 65-plussers ligt de verhouding overigens anders: een kleine meerderheid meent dat de betogers de meeste schuld dragen.

Pro-Chinese groeperingen wonen een demonstratie bij om de politie in Hongkong te steunen. Beeld AP

Ook cafetariahouder Law is van die school. ‘Als je jong bent, wil je tegen het systeem schoppen. Dan roep je dat Hongkong onafhankelijk moet worden’, doceert hij. ‘Maar we leven nou eenmaal in China. Als ze dat niet willen, moeten ze maar vertrekken.’

Ook Gerald, een 51-jarige medewerker van een investeringsfirma die vanwege de gevoeligheid van het onderwerp niet met zijn achternaam in de krant wil, vindt de beweging onvolwassen. ‘Hun logica met betrekking tot de uitleveringswet klopt van geen kant. De wet regelt dat criminelen kunnen worden uitgeleverd aan een serie landen, waaronder China. De betogers willen nu China van deze regeling uitsluiten, maar dat klopt natuurlijk niet. Waarom wel uitleveren naar het Verenigd Koninkrijk en niet naar China?’

Gerald weet natuurlijk ook wel dat men bang is dat China de wet gaat misbruiken om onwelgevallige Hongkongers in te rekenen, maar die angst vindt hij overdreven. ‘Zo’n vaart zal het niet lopen. Weet je, China is echt geen totalitaire dictatuur. Kijk maar hoe succesvol het bedrijfsleven er is, dat zou in Noord-Korea nooit lukken.’

Een pro-democratie demonstrant met een Taiwanese vlag botst met een pro-China demonstrant in Sidney. Beeld EPA

Vastgoedtycoons

Dit geluid hoor je ook bij anderen afkomstig uit het bedrijfsleven. De onrust op straat wordt daar sowieso met argusogen bekeken: instabiliteit is nooit goed voor het economisch klimaat. Niet voor niets lieten enkele prominente vastgoedtycoons uit de stad hun gezicht zien op de pro-establishment betoging van zaterdag.

De bedrijven voelen ook nog eens de hete adem van Beijing in hun nek. Zo zagen accountancykantoren als KPMG en PricewaterhouseCoopers (PwC) zich vorige week genoodzaakt te reageren, nadat een groep ‘bezorgde’ werknemers in een krantenadvertentie zijn steun voor de protesten had uitgesproken. PwC liet weten dat het sterk gekant is tegen ‘elke actie die tegen de nationale soevereiniteit ingaat’. ‘We roepen de gemeenschap op samen te werken en de stabiliteit en welvaart van Hongkong te beschermen.’

Carrie Lam, de leider van Hongkong, weet zich zo gesteund door een grote minderheid van de Hongkongers, het bedrijfsleven, China natuurlijk en het parlement, waar de pro-Beijing-partijen door de opzet van de (beperkte) verkiezingen gegarandeerd een stevig machtsblok vormen. Dinsdagochtend herhaalde Lam nog maar eens dat de uitleveringswet ‘ter ziele’ is, maar verder deed ze geen concessies aan de betogers, die onder meer vrije verkiezingen eisen. Volgens investeerder Gerald is dat echt geen ramp. ‘We hebben de afgelopen jaren met Brexit gezien dat democratieën kwetsbaar zijn voor manipulatie. Natuurlijk is een democratie beter dan een eenpartijstaat, maar het is ook weer niet heilig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden