Een Zwanenmeer op legerkistjes

AMSTERDAM - Voetbal op spitzen


De Haagse choreograaf Lonneke van Leth maakt graag voorstellingen die toegankelijk zijn voor een groot publiek. Drie jaar geleden verraste ze met The Match, een gedanste voetbalwedstrijd. Die voorstelling was een hilarische knipoog naar volkssport nummer 1 en zal tijdens het WK 2014 worden hernomen. Nu heeft ze het balletsprookje Het Zwanenmeer aangepakt en voor volgend jaar staat een choreografie van Homerus' Odyssee op de agenda.


'Rechte lijn! Goed naar achteren! Joempapiedam, en vijf, zes, woem!


Ik geef jullie nog één kans!'


Terwijl choreograaf Lonneke van Leth (37) brult als een legeraanvoerder, stappen drie rijen meiden stevig op hun legerkistjes voort. Hun gezichten zijn naar de voorkant van de ruimte gericht, waar in de verte de felle zomerzon door de open deuren naar binnen schijnt. Dit zijn niet de lieflijk op hun spitzen dribbelende zwanen die Het Zwanenmeer doorgaans bevolken. Kinderspel is het evenmin, wat je bij een voorstelling met hoofdzakelijk amateurs misschien zou verwachten.


Vanavond gaat in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord Van Leths moderne versie van het beroemde romantische sprookjesballet uit 1895 in première. Na het succes van haar Het Zwanenmeer - Siegfried en Odette in Den Haag, nu een bewerking voor de gigantische voormalige fabriek van Kromhout en Stork aan het IJ. De oude stalen constructies zijn goed voor een rauwe industriële look.


Voor de 25 danseressen en de vijftig zangeressen is dit het zevende en laatste repetitieweekend. Ze komen van balletscholen en koren uit Amsterdam en omgeving. Slechts enkele dansers studeren aan een vakopleiding en zijn dus bijna beroeps, net als de twee solisten.


Van Leth weet inderdaad hoe ze dans toegankelijk moet maken: 'Voor het eindeloos uitvinden van nieuwe danspasjes ben ik veel te ongeduldig. Ik vertel graag verhalen, daarin kunnen mensen zich herkennen en zo wordt dans begrijpelijk. Wat dat betreft zijn de grote klassiekers ideaal.' Maar dan wel op haar manier.


Het Zwanenmeer ('gewoon een mooi liefdesverhaal, dat kan altijd') is - sorry Tchaikovsky - gezet op een nieuwe, vrij filmische en jazzy compositie van Eef van Breen en wordt verteld als flashback, beginnend bij de zelfmoord van het liefdeskoppel. Ook voegt Van Leth er anekdotes aan toe en zorgt ze dat de solisten, anders dan gebruikelijk, in elke scène iets te doen hebben: 'Want hen wil je zien, toch?'


Jara van der Ham (23) is een van de meedansende amateurs in Het


Zwanenmeer. Na haar bachelor psychologie is zij gaan werken in de webstore van een modemerk, maar de danslessen bij Crea zijn belangrijker: 'Als ik niet veel dans, zit ik minder lekker in mijn vel.' Jara heeft altijd klassiek ballet gedaan: 'Ik houd van die precieze houdingen, dat meisjesachtige. Moderne dans begreep ik vaak niet. Door Lonneke ben ik om.'


Ook Welmoed Arkenaar (21) heeft spijt in haar stem als ze vertelt dat ze nu te oud is om een dansvakopleiding te beginnen. Deze student geneeskunde danst pas vier jaar, recreatief, allerlei stijlen bij Lucia Marthas. Voorheen deed ze op hoog niveau aan synchroonzwemmen, 'ook ballet, maar dan in water.' Vraag haar niet waarover Het Zwanenmeer precies gaat, maar van de professionaliteit is ze onder de indruk: 'Dit heb ik nooit eerder zo ervaren.'


En Van Leth is compromisloos, inderdaad. Zelfs de voeten van de koorleden worden geregisseerd - 'naast elkaar!' - en het is nog maar de vraag of twee van de danseressen mogen meedoen met de première. 'Het is dubbel', zegt ze. 'Ik denk groot, maar heb weinig subsidie. Als ik stukken met veel dansers wil maken, heb ik amateurs nodig. Maar die moeten wel goed zijn.' Na even denken: 'De amateurs maken mijn ideeën mogelijk en zijn de beste ambassadeurs voor dans ooit; ze nemen iedereen die ze kennen mee.'


Hun betrokkenheid blijkt bij de pont naar het centrum van Amsterdam. Op de kade staan meiden in tutu's. Na de repetitie zijn ze meteen gaan flyeren in de stad. 'Het Zwanenmeer, vanaf 10 juli in Amsterdam-Noord!'


Het Zwanenmeer - Siegried en Odette, 10-21 juli, Kromhouthal Amsterdam-Noord.


Zwanenmeer.nu

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden