Een zinderend competitieslot

Met nog twee ronden te gaan is in de hoofdklasse, de hoogste afdeling van de Nederlandse clubcompetitie, de spanning te snijden....

Maar ook in de onderste regionen zijn nog lang niet alle kaarten geschud. Met uitzondering dan van PSV Dammen, waarvan de degradatie inmiddels een feit is.

Maar wie de tweede degradant wordt, is nog volstrekt onduidelijk. CEMA/De Vaste Zet (Geleen) staat er met 4 punten het ongunstigst voor. Maar de Limburgers spelen nog tegen PSV en ontmoeten op de slotdag Sjoerds Tiental (Rinsumageest), dat momenteel op 6 punten staat. En ook Dostal Wegenbouw (Vorden), dat met 7 punten de negende plaats bezet, is nog verre van veilig.

In afwachting van de ontknoping, een ontknoping overigens die vrijwel lijkt samen te vallen met het slot van het in Moskou te houden toernooi om het WK 2000(!), leg ik u twee van mijn eigen partijen voor. Daarvan deze week de eerste.

Vlak na de start van de competitie, waarbij ik van Jurg (Hengelo) en Ruesink (Vorden) had gewonnen, liep het voor mij allerminst naar wens. Er volgden namelijk vier puntendelingen op rij, waarvan eigenlijk alleen de eerste: die tegen Arjan van den Berg (zie de rubrieken van 28 oktober en 4 november), ondanks het magere resultaat tot tevredenheid stemde.

Geen wonder dus dat ik, om zowel 'punten-technische' als damtechnische redenen, bijzonder verguld was met de winstpartij die ik op de zevende competitiedag boekte op Pjotr Iljin, de enige Wit-Rus die PSV nìet ontrouw is geworden. (Maar Iljin studeert dan ook in Eindhoven; hij spreekt, zo merkte ik tot mijn verbazing, uitstekend Nederlands.)

Hieronder een beknopte bespreking van dit duel, dat voor mij een (hopelijk niet al te kortstondige) periode van herstel (6 uit 3) inluidde.

Sijbrands - Iljin

(Clubcompetitie 2000/2001)

1.34-30 17-22 2.30-25 11-17 3.31-26 22-27 4.32x21 16x27 5.37-31 6-11 6.31x22 18x27 7.41-37 1-6 8.40-34 19-23 9.35-30 27-32

In soortgelijke situaties speelden ook Johan Wiering (Clubcompetitie 1998/1999) en Aliev (EK 1999) zo tegen mij. Zolang er echter schijven op 20 en 25 staan, heb ik er niet het minste bezwaar tegen, daar de (toekomstige) gelijktijdige bezetting van de velden 35 en 24 garant staat voor spanningen van zowel positionele als combinatieve aard.

Onnodig te zeggen dat gewoon 9...13-18 en/of 14-19x20 in mijn ogen de voorkeur verdient, zelfs wanneer men als zwartspeler met remise tevreden is.

10.37x19 13x35 11.46-41 20-24 12.41-37 14-20 13.25x14 10x19 14.38-32 5-10 15.42-38 10-14 16.47-42 12-18 17.34-30(!)

Pas nu het schijnoffer 24-29 (33x13) en 35x24 van de baan is, drijft wit met (17.)34-30 een wig tussen de vijandelijke stukken op 24 en 35. Zwart zal er tot aan het einde van de partij hinder van blijven ondervinden.

17...18-23 18.32-27!?

Speculeert niet alleen op 18...7-12? 19.44-40! en 21.27-22! enz. +, maar ook op 18...9-13? 19.27-21!!, waarna elke zinnige zet van zwart met de combinatie 20.33-29! en 21.44-40 + wordt beantwoord.

18...8-12 19.27-21!?

Deze zet is vooral bedoeld om 19...9-13? te blijven verhinderen en een ingrijpende beslissing van mijn tegenstander af te dwingen. Wat niet wegneemt dat ik ook bij het alternatief 19.39-34 zeer lang stilstond. In verband met de dreiging 20.33-29! en 22.27-21 + moet zwart, die immers niet 20...24-29? 21.33x13 35x24 mag spelen wegens 22.34-29!! enz. +, dan een keuze maken tussen de opstoot 20...23-28 21.33x22 17x28 en het relatief rustige 20...12-18. Op dit laatste zou wit kunnen temporiseren met 21.45-40, teneinde na 21...2-8? toe te slaan met de damzet 22.26-21!!, 23.27-22!, 24.33-29!, 25.38x18, 26.18-13, 27.34-29!, 28.37-31 en 29.42x2 +.

Maar uiteindelijk besloot ik schijf 39 toch maar op z'n plaats te houden.

19...11-16 20.37-31 16x27 21.31x11 6x17 22.42-37

Wit blijft erop toezien dat zwart - anders dan na bijvoorbeeld 22.38-32 het geval zou zijn geweest - géén gelegenheid krijgt tot 19/22...24-29?? en 20/23...35x24 (38-33-29 +).

22...9-13 23.37-32 14-20 24.33-28(!)

Berooft zwart van de mogelijkheid het randstuk op 35 middels 24-29x29 (30-25) en 29-34x24 op te lossen. Tevens probeert wit, door gesloten klassieke structuren aan te brengen, de spanningen zoveel mogelijk op te voeren.

24...4-9 25.36-31 12-18 26.48-42

Wit stelt 31-27 nog even uit tot het moment waarop zwart niet langer over de 2x2 ruil 18-22 en 24x22 beschikt. Daarvan zou bijvoorbeeld al na 26...7-11? sprake zijn, omdat 27.31-27! 18-22(??) enz. dan faalt op de doorbraak-combinatie 28.38-33!, 29.26-21!, 30.33-29 en 31.39x6 +.

26...20-25 27.31-27! 25x34 28.39x30 7-12 29.38-33!

Door schijf 24 de weg te versperren, tracht wit zijn tegenstander met een achtergebleven stuk op 15 op te zadelen.

Zie diagram

Enkel en alleen door 29...9-14! te spelen en op de volgende zet met het schijnoffertje 30...24-29! en 31...14-20 enz. te werken, kan zwart nu nog voor remise vechten. Al blijven ook dan de beste kansen aan wit. Een enkele spelgang ter illustratie van de gevaren waaraan zwart blootstaat:

29...9-14 30.44-39!? (30.30-25?? 24-30! en 31...23-29 +) 30...14-20 31.30-25 24-29 32.33x24 20x29 33.39-34!? 29x40 34.45x34 3-9 35.42-38 9-14 36.43-39 15-20 37.39-33 20-24? (voor de hand liggend doch fout) 38.49-44! 2-7 39.34-30! en wit heeft de zaak rond: 39...23-29 faalt onder meer op 40.27-22 18x27 41.32x21 gevolgd door 42.28-23 +, en op 39...7-11 volgt de spectaculaire combinatie 40.27-22!!, 41.32x21, 42.33-29!, 43.21-16 en 44.16x49 +.

29...2-7?

In hevige tijdnood van weerskanten stort Iljins verzet volledig in. 29...2-7 is de eerste van drie fouten binnen vier zetten.

30.43-38 7-11 31.45-40!

En niet te snel 31.42-37?, omdat wit na 31...11-16 rekening moet houden met 32...16-21!, 33...24-29!! en 34...18-22 enz., het dubbeloffer waarmee Hermelink in het Suikertoernooi 1974 van Koeperman won.

31...15-20(?)

Dit maakt zwarts situatie er alleen maar erger op. Maar ook in een klassiek afspel zònder 'hangende' schijf op 20 was hij aan tempogebrek ten onder gegaan. Eén van de belangrijkste varianten luidt 31...11-16 32.49-43 9-14 33.43-39 3-8 34.30-25 17-21 35.26x17 12x21 36.40-34! 8-12 37.34-30! (om de manoeuvre 23-29x29 uit de stand te halen) 37...23-29 (anders beslist 38.42-37! enz.) en nu het verrassende 38.44-40!! 35x44 39.28-23! 19x48 40.30x26 met probleemloze winst door overmacht na 40...48x30* 41.25x12 16-21* 42.27x16 44-49 43.12-7 enz.

32.42-37!

Nu wèl.

32...23-29(??)

Een blunder in inmiddels hopeloze positie.

33.26-21! 17x26 34.28-23 19x39 35.30x6 39-43 36.37-31! 26x28 37.6-1

En zonder de rondslag 37...43x21 38.1x16 + af te wachten, gaf zwart het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden