'Een ziekenhuis kies je ook niet op de kwaliteiten van de keuken'

Het werd hem niet in dank afgenomen, de eerste paar keren dat onderwijssocioloog Jaap Dronkers ranglijsten presenteerde van middelbare scholen. Zoiets kon helemaal niet, was het idee. En ook later baarde Dronkers voor opzien, met zijn studies naar de effecten van echtscheiding op kinderen, en de invloed van etnisch gemengde scholen. Inmiddels wordt zijn onderzoek naar de examenresultaten voor middelbare scholen voor de vijftiende keer gepresenteerd.

De vwo 5-klas van het Minkema College in Woerden. Foto ter illustratie. Beeld An-Sofie Kasteleyn / de Volkskrant

Wilt u iets aan de kaak stellen met uw berekeningen?
'Ik ben geen klokkenluider, ik hoef niet in een caravan te eindigen. Maar ik vind dat er een onafhankelijke blik op de cijfers van de Onderwijsinspectie moet zijn. En dat doe ik met de inspectie data. Ik wil zien: werkt het systeem goed? Hoeveel leren de kinderen?'

Waarom baseert u zich vooral op de examencijfers? Een school is toch meer dan een cijferfabriek?
'Het doel van onderwijs is het overdragen van kennis en vaardigheden aan de volgende generatie. Natuurlijk moet een school ook leuk en gezellig zijn. Maar een ziekenhuis kies je ook niet op de kwaliteiten van de keuken. Cijfers maken wel degelijk uit.'

Zo gek is het toch niet wanneer ouders een diploma belangrijker vinden dan de cijferlijst?
'Ik ben niet geïnteresseerd in een dag vreugde voor ouders en leerlingen. Leren gaat nou eenmaal niet vanzelf. De homo sapiens gaat niet op een bepaalde leeftijd vanzelf vuur maken, dat moet geleerd worden.'

Waarom maakt u onderscheid tussen de schoolexamens en het centraal examen?
'Omdat bij veel scholen de cijfers voor de schoolexamens veel hoger liggen dan die van het centraal eindexamen. Daarom krijgt een school in mijn beoordeling strafstrafpunten als die verschillen groot zijn. Ik ben er tegen dat ze worden gemiddeld met de examencijfers. Het risico bestaat dat leerlingen steeds hogere adviezen krijgen terwijl ze minder weten. Dat is geen tekortkoming van de leraren, maar er is altijd druk van leerlingen en ouders en de neiging om met vanalles rekening te houden. Op zwarte scholen bijvoorbeeld, komt een groter verschil vaker voor.'
'Ik ben gefascineerd door de schoolcarrière van Mohammed B.. Die haalde zijn diploma op een openbare havo, maar bleek slecht te spellen. Kijk maar naar de brief die hij schreef aan Ayaan Hirsi Ali. Misschien is er toen gedacht, ach zo'n zielige Marokkaan, die gun je toch een diploma. Maar dat is dan wel een diploma zonder kwaliteit. Je kunt natuurlijk tegenwerpen dat spelling niet in het centraal eindexamen wordt getoetst. Des te erger, zeg ik dan.'

Lees het hele interview in de Volkskrant van vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden