Eén zege binnen, maar Bush vecht door

Voor Democraten die hopen over twee jaar het Witte Huis te betrekken, moet het slotakkoord waarmee president Bush gisteren de militaire operatie in Irak afsloot ontmoedigend zijn geweest. Dit is een president die complete vliegdekschepen inzet om het Witte Huis te verdedigen...

De ceremonie aan boord van de USS Abraham Lincoln was bedoeld als een eerbewijs aan de troepen, maar natuurlijk ook aan de president, die in een pilotenpak rondstapte tussen de manschappen, met boven zijn hoofd een bord met de tekst: 'Missie volbracht'.

Het was niet moeilijk te raden wie de regisseur was van die patriottische beelden vanaf het vliegdekschip dat opstoomde naar de kust van Californië: Karl Rove, het wonderkind achter het politieke succes van Bush. De beelden passen precies in de verkiezingsstrategie die Rove voor 2004 op het oog heeft: Bush moet zich presenteren als oorlogspresident, als de beschermer van de natie.

'In de slag om Irak hebben de Verenigde Staten en onze bondgenoten de overhand behaald', sprak Bush glunderend. Maar hij was voorzichtig genoeg om het woord 'overwinning' niet in de mond te nemen.

Niet alleen zou dat ongewenste praktische consequenties hebben voor de VS - het zou onder meer betekenen dat de geallieerden alle krijgsgevangenen moeten laten gaan en de gewapende jacht op Saddam Hussein moeten staken -, maar het zou ook een verkeerd diplomatiek signaal zijn, vooral voor de Arabische wereld. Het zou daar de indruk versterken dat de VS als bezetters zijn gekomen.

Maar ook op de leuze 'Missie volbracht' valt wel wat af te dingen. Vooralsnog zijn de geallieerden er niet in geslaagd in Irak bewijzen te vinden dat het bewind van Saddam Hussein inderdaad de beschikking had over massavernietigingswapens, hetgeen toch het voornaamste argument voor de militaire operatie was.

Bush sprak gisteren nog eens de overtuiging uit dat die wapens wel zullen worden gevonden, maar tegelijk verschoof hij het accent stilletjes naar de banden die het Iraakse regime zou hebben gehad met terroristische bewegingen als Al Qa'ida. 'We hebben een bondgenoot van Al Qa'ida verwijderd en een geldstroom voor het terrorisme afgesneden', vatte hij het resultaat van de operatie samen.

Diplomatiek is het uiteraard pijnlijk dat de VS Saddam Husseins biologische en chemische wapens nog niet op het spoor zijn gekomen, maar politiek gesproken vormt het nauwelijks een probleem voor Bush. Ook al is daar geen bewijs voor, veel Amerikanen blijken ervan overtuigd dat Saddam Hussein bij de aanslagen van 11 september betrokken was.

Bush speelde in op dat gevoel: 'Met die aanvallen verklaarden de terroristen en de mensen die hen steunen de Verenigde Staten de oorlog. En dat is ook wat ze hebben gekregen.'

Nu hij de oorlog in Irak feitelijk beëindigd heeft verklaard, krijgt Bush de handen vrij voor zijn volgende offensief: een agressieve campagne om 200 miljoen dollar te vergaren voor zijn verkiezingskas voor 2004. In tijden van oorlog is het ongepast voor de opperbevelhebber om aan te zitten aan diners met gefortuneerde bewonderaars en geldschieters uit het bedrijfsleven.

Gezien Rove's talent om geldbronnen aan te boren, lijdt het geen twijfel dat Bush zijn Democratische rivalen op dit punt ver achter zich zal laten, als het om zijn verkiezingskas gaat.

De grootste bedreiging voor Bush zijn de zwakke economie - iets waarop de president maar weinig greep heeft, maar waarop de kiezers hem wel beoordelen - en de mogelijkheid dat de Amerikaanse troepen in Irak verstrikt raken in een karwei waarvoor Bush ook zelf nooit veel animo heeft getoond: nation building, de politieke wederopbouw van Irak.

Het risico bestaat dat de Amerikanen ongeduldig worden als dat proces moeizaam verloopt en gepaard gaat met Amerikaanse verliezen. Zeker na de snelle oorlog tegen Saddam Hussein valt de kiezers moeilijk uit te leggen dat de vrede ook levens eist.

Om zich daartegen in te dekken waarschuwde Bush gisteren al dat de slag in Irak voorbij is, maar dat de oorlog tegen het terrorisme doorgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden