Een wit bolwerk in een veelkleurig land

MARGREET VERMEULEN

Werkgevers 'moeten hun witte bril afzetten' schreef de Volkskrant onlangs in een hoofdredactioneel commentaar. De aanleiding was het nieuws dat eenderde van de allochtone jongeren werkloos thuis zit.

'Prima dat de krant anderen de maat neemt', mailde een lezer. 'Maar wat doe de krant zelf?' Ook andere lezers vroegen zich door het commentaar af hoe divers het personeelsbestand van de Volkskrant eigenlijk is. 'Aan de namen boven de artikelen te zien, is het merendeel lelieblank.'

Dat is waar. Op een redactie van 170 voltijdbanen (inclusief opmakers en beeldredactie) werken zes niet-westerse allochtone verslaggevers. Daarnaast heeft de krant drie allochtone columnisten. Dat is opvallend weinig als je bedenkt dat allochtonen wel goed zijn voor een enorm nieuwsaanbod. Denkt u maar aan thema's als taalachterstanden, zwarte scholen, het suikerfeest, islam, shariawetgeving en discriminatie. De krant is een wit eiland en beschrijft een steeds veelkleuriger samenleving door een overwegend witte bril.

Ook andere kranten en media in Nederland en de rest van de westerse wereld zijn witte bolwerken. Peter Vandermeersch noemde zijn hoofdredacteurschap van de Belgische krant De Standaard op dit punt zelfs mislukt, omdat hij maar één allochtone journalist in dienst had.

Als er een krant is die zich heeft ingespannen om allochtoon talent binnen te halen, is het de Volkskrant. In 2008 leverde (een groot deel van) de redactie zijn bonus in om vier allochtone jongeren intern op te leiden tot journalist. Er werkt er niet één bij de Volkskrant. Ze waren niet goed genoeg, aldus de verslaggeefster die destijds het initiatief nam voor dit klasje. Het lukte hun ook niet om elders een baan in de journalistiek te vinden, op eentje na.

De krant doet geen moeite (meer) om zelf allochtoon talent te scouten. Maar als ze solliciteren of zich melden voor een stage krijgen ze extra aandacht, aldus de adjunct-hoofdredacteur, 'zonder onze kwaliteitseisen te laten vallen.' 'Maar ze zijn er blijkbaar niet', voegt hij er een beetje moedeloos aan toe. Journalistiek is inderdaad geen populaire studie onder allochtonen, zeker niet op universitair niveau. Ze gaan liever rechten studeren of medicijnen. Dat levert meer status, geld en zekerheid op dan een baan bij een krant.

De belangstelling voor het thema culturele diversiteit lijkt weggezakt. Niet alleen bij de Volkskrant;de Amerikaanse newsrooms zijn de afgelopen jaren weer witter geworden. Daar is zelfs sprake van 'omgekeerde migratie': zwarte en gekleurde journalisten kiezen voor een medium dat zich richt op de eigen minderheidsgroep. Deels uit vrije keuze, maar ook omdat de witte, gevestigde media moeten bezuinigen en er steeds minder werk is.

Het redactiestatuut van de Volkskrant meldt dat de krant 'vooruitstrevend wil zijn en (..) wil opkomen voor verdrukten en ontrechten'. De Volkskrant is dus een krant met een missie - en dat schept een zekere morele verplichting. Niet om de werkloosheid onder allochtonen te bestrijden maar wel om de samenleving te beschrijven vanuit een breed perspectief.

Journalisten halen hun inspiratie grotendeels uit hun directe omgeving. Niet voor niets is de Volkskrant pas serieus over opvoeding, relaties en persoonlijke kwesties gaan schrijven nadat de vrouwen aan hun lange mars door de krant begonnen. Hoe diverser de redactie is - qua geslacht, culturele wortels, sociaal-economische achtergrond, seksuele geaardheid en leeftijd - des te beter de krant kan beschrijven wat de stand van het land is.

Een groeiende groep nieuwe Nederlanders is op de krant niet vertegenwoordigd. De allochtonen op de redactie zijn overwegend Surinaams. Turkse of Marokkaanse journalisten zijn er helemaal niet. De redactie heeft weinig voeling met de leefwereld van nieuwe Nederlanders, op een enkeling na die zich heeft gespecialiseerd in multiculturele vraagstukken.

Wie niet gelooft dat een krant een ander product wordt zodra de redactie van kleur verschiet, raad ik aan eens naar The Huffington Post te kijken op internet. Deze Amerikaanse nieuwswebsite heeft sinds vorig jaar naast de traditionele, witte versie ook aparte edities voor zwarten en Latino's. De drie edities maken een totaal verschillende selectie uit het nieuws. De redacteuren van de verschillende katernen leven letterlijk en figuurlijk in andere werelden.

Harde quota voor allochtone journalisten? Positieve discriminatie? De hoofdredactie voelt er niets voor. Ook op de werkvloer is er weinig animo voor, onder allochtone journalisten al helemaal niet. Ze willen niet op kleur maar op kwaliteit aangenomen worden. Terecht.

Maar nu toont de krant wel erg weinig ambitie. Wachten tot allochtoon talent zich bij de poort meldt - of niet, gaat ten koste van de kwaliteit van de krant. Maar, eerlijk gezegd, heb ik ook niet de oplossing.

De Ombudsvrouw behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over

de inhoud van redactionele pagina's en over de journalistieke aanpak.

ombudsvrouw@volkskrant.nl

vk.nl/ombudsvrouw

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden