Een winkelstraat vol seks, en geen pooier te zien

De geraniums hangen er mooi bij in het prostitutiehart van Alkmaar. 'Rode Oostenrijkse hanggeraniums', zegt seksondernemer Kees van Ojen, terwijl een collega secuur de dorre bloemen wegknipt....

Een winkelstraat vol seks. De meisjes (zo heten de prostituees hier) betalen per dag 150 gulden voor een raam, de heren (zo heten de exploitanten hier) regelen ruimte en veiligheid. De Achterdam is een proefproject: Alkmaar gedoogt de dames zolang de exploitanten van de 126 ramen het netjes houden. Geen rotzooi, geen pooiers, geen drugs.

Het loopt lekker, meldt Koos Nool in het kantoor annex belhuis waar de heren hun imperium met een videosysteem in de gaten houden. De ramen zijn redelijk bezet, de rust is weergekeerd.

Nool: 'Veel beter dan het opjaagbeleid van vroeger.' Maar in oktober wordt het bordeelverbod afgeschaft en krijgen de heren alleen een vergunning als ze zich aan strenge regels houden. Het gros van de meisjes kan meteen vertrekken: prostituees uit landen buiten de Europese Unie mogen niet meer op de Achterdam werken. De rest moet belasting gaan betalen. En daar hebben ze geen zin in. 'Het zal stil worden hier', zegt Nool. 'De bezettingsgraad van de ramen daalt naar 20 procent, hebben we uitgerekend.'

Ook seksclubs lopen leeg, waarschuwt secretaris A. Posthuma van de Vereniging Eigenaren Relaxbedrijven (VER). 'De afgelopen maanden vertrokken vijftien- tot twintigduizend meisjes uit de bij ons aangesloten bedrijven. Die hebben allemaal vanwege de wet het hazenpad gekozen.' Sommigen verlaten het vak, de meesten wijken uit naar een zwart circuit, zoals de illegale escort. Thuisprostitutie of het huren van een hotelkamer kan ook. Gevreesd wordt dat de overheid na 1 oktober het zicht op de vrouwenhandel volledig verliest. Meer dan ooit zullen vooral buitenlandse vrouwen zijn overgeleverd aan de prostitutiemaffia.

De prostituees zelf maken zich niet druk om de nieuwe wet, merkt Th. van der Helm, vertrouwensvrouw voor prostituees bij de Amsterdamse GG en GD. Maar hun vriendjes, pooiers en begeleiders zoeken wel degelijk nieuwe mogelijkheden. Ze proberen nog snel een papieren huwelijk met een Nederlander te regelen, of wijken uit naar het buitenland. Het gros echter maakt zich op voor de onderduik. 'Kijk maar eens hoeveel er al met 06-nummers in de kranten wordt geadverteerd.'

Bedoeling is dat met intensieve controle te voorkomen. De politie moet vanaf oktober niet alleen toezien op de gelegaliseerde sekshuizen, maar ook het illegale circuit aan banden leggen. Dat kan, zegt M. Schouten, ex-korpschef van Amersfoort en nu projecleider prostitutie voor alle 26 korpsen, maar trek er wel een jaar of vijf voor uit. Plus flink wat mankracht en geld. 'De korpsen zien de afschaffing van het bordeelverbod als een vooruitgang, maar ze zullen veel moeten investeren. Goed en consequent toezicht is duur. De criminele druk zal alleen maar groter worden. Vrouwenhandel levert goudgeld op - als we even niet opletten is het gebeurd.'

Schouten reist al bijna een jaar door Nederland om alle korpsen op één lijn te krijgen bij de aanpak van illegale prostitutie, en om informatie uit te wisselen over opsporingsmethoden. 'Escort is niet eenvoudig aan te pakken, maar alle prostituees hebben gemeen dat ze op zoek moeten naar klanten en dus kenbaar moeten maken dat ze in de markt zijn. Zo kun je ze traceren.' Daarnaast rekent Schouten op hulp van legale seksbazen, die illegale concurrenten een hak zetten door ze aan te geven. 'Maar het blijft moeilijk voorbereiden, want niemand weet wat er precies gaat gebeuren na 1 oktober.'

En dat terwijl er een veel betere oplossing is, zegt advocaat A. van Driel, die de meiden van de Alkmaarse Achterdam bijstaat. Er is een markt voor buitenlandse vrouwen, laat ze dan ook gewoon toe. Als zelfstandig ondernemer. 'Dat is de enige manier om achterbuurtpraktijken te voorkomen.'

Hij procedeert zich suf om aan te tonen dat prostituees van buiten de EU wel degelijk hier mogen werken, omdat ze voorzien in een behoefte. De rechter gaf hem twee keer gelijk, maar de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) wil er niet aan en ook de gemeente Alkmaar is huiverig dames zonder verblijfsvergunning toe te laten op de Achterdam. 'Er is angst dat een liberaler beleid nóg meer vrouwen uit Oost-Europa trekt. Dat het de vrouwenhandel stimuleert. Dat klopt misschien, maar wat nu gebeurt is erger.'

De heren van de Achterdam vinden het wel mooi, die kruistocht van Van Driel. En verder zien ze wel. Koos Nool zit dertig jaar in het prostitutievak en heeft wel meer gekke dingen meegemaakt. 'Misschien blijft Nederland in de praktijk ook wel gewoon een gedoogland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden