Een William Hague zonder kwinkslagen

OF DE DUBBELE naam een nadeel is? Niet voor de Conservatieve achterban, misschien wel voor de media', gniffelde Iain Duncan Smith tijdens zijn leiderschapscampagne....

De Britse media die de gematigde krachten in het land vertegenwoordigen moeten weinig van hem hebben; niet vanwege de onpraktische lange naam - die hebben ze in hun koppen al verbasterd tot IDS - maar vooral vanwege zijn gebrek aan charisma, zijn rechtlijnigheid, zijn onervarenheid en vooral zijn rechtse standpunten. Iain Duncan Smith zal in hun ogen de Conservatieve partij ondanks twee desastreuze verkiezingsnederlagen niet gaan veranderen. Hij is door critici al een tweede William Hague genoemd - 'maar dan zonder de kwinkslagen'. Hoewel hij zalvender spreekt dan zijn al veelvuldig als 'extremist' afgeschilderde voorganger zal onder zijn leiding de partij nog verder naar rechts afglijden.

Iain Duncan Smith werd geboren in Edinburgh als de jongste zoon van een Ierse balletdanseres en een RAF-oorlogsheld Smithy of Drunken Smith, die als vlieger elf Duitse vliegtuigen had neergehaald. Zijn moeder was zeer in politiek geïnteresseerd, terwijl zijn vader politici haatte. Het gezin werd gedrild als een squadron oorlogsvliegers. De eigenzinnige Iain koos aanvankelijk voor zijn vaders carrière en volgde een opleiding aan een marineschool en de befaamde militaire academie in Sandhurst. Als lid van de Schotse Guards diende hij in Duitsland, Canada, Noord-Ierland en het toenmalige Rhodesië (nu Zimbabwe).

Op zijn 27-ste jaar verliet hij het leger - enigszins teleurgesteld, omdat hij het slechts tot kapitein had geschopt - en ging werken bij de multinational GEC Marconi. Tegelijkertijd werd hij uit pure bewondering voor Margaret Thatcher lid van de Conservatieve Partij. In de jaren tachtig probeerde hij tevergeefs een aantal malen een Conservatieve parlementszetel te veroveren. Met zijn collega's op de werkvloer repte hij nooit over zijn politieke ambities. Hij gold als 'saai' en ging buiten kantoortijden nauwelijks met collega's om. 'Het in onvoorstelbaar dat hij politicus is geworden', zei een ex-collega gisteren over hem.

In 1992 kreeg hij eindelijk de kans van zijn leven. Hij werd de Conservatieve kandidaat voor Chingford in Essex, een district van het terugtredende Conservatieve kopstuk Norman Tebbit. Binnen de partij maakte hij na zijn verkiezing onmiddellijk naam door zich als leider op te werpen van een groep Conservatieven die rebelleerden tegen John Majors ondertekening van het Verdrag van Maastricht. In 1997 nam William Hague hem op in zijn schaduwkabinet, maar als woordvoerder voor Sociale Zaken was Iain Duncan Smith geen succes. Als schaduwminister voor Defensie voelde hij zich als een vis in het water en leidde hij de Conservatieve campagne tegen de vorming van de snelle Europese interventiemacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden