Een 'wij' creëert automatisch een 'zij', dikwijls de vijand

Arnon Grunberg

'Democratie is een podiumkunst zonder vierde wand', schrijft Marjan Slob maandag in de Volkskrant. Dat van die vierde wand weet ik niet zeker, maar dat democratie noodzakelijkerwijs theatraal is, staat vast.

Slob voegt eraan toe dat van de idealen van de Franse Revolutie de broederschap een beetje is verdwenen. Waar, en de cabaretier Fons Jansen zong daar lang geleden al een aardig lied over. Volgens Slob moeten wij, om de broederschap nieuw leven in te blazen, 'snappen dat we een 'wij' zijn'.

Met 'wij' heb ik moeite. Een 'wij' creëert automatisch een 'zij', dikwijls de vijand. Wie broederschap afhankelijk maakt van het 'wij', suggereert dat men zich slechts redelijk kan gedragen tegenover hen die bij dat 'wij' horen.

De ander is altijd een vreemde. Je hoeft hem niet op te zadelen met de identiteit van het 'wij' om verlangens met hem te kunnen delen, bijvoorbeeld het verlangen naar rechtvaardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden