Een week vol verrassingen voor Colombia

'Ik denk dat ze vanuit het buitenland de vrede helderder zien dan wijzelf.' Angela  Velandia (48) runt een bloemenkraam in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá, en is stomverbaasd over het nieuws dat al de hele ochtend rond zingt. 'Dit had niemand verwacht', aldus Velandia met een brede lach. 'Maar ik ben blij. Dit duwt ons op weg naar echte vrede.'

Angela Velandia.Beeld Marjolein van de Water

Het is vrijdagochtend en druk op straat. De inwoners van Bogotá worstelen zich door de gebruikelijke verkeersopstoppingen, stadsbussen zitten afgeladen vol en de grijze lucht voorspelt een flinke regenbui. Veel gesprekken gaan over president Juan Manuel Santos, die de Nobelprijs voor de Vrede heeft gewonnen. 'Hij heeft het verdiend', vindt Velandia.

Het Nobelcomité maakt het nieuws om vier uur 's ochtends wereldkundig, tegen de tijd dat de meeste Colombianen wakker werden gaat het nergens anders meer over op radio en televisie. 'Wat een schizofrene week', verzucht een presentator van radiozender Blu. 'Colombiaan zijn is niet geschikt voor hartpatiënten', aldus een collega.

Het was inderdaad een week vol verrassingen. Afgelopen zondag verwierp een nipte meerderheid van de bevolking tegen alle verwachtingen in het vredesakkoord tussen de regering en guerrillabeweging FARC. Het referendum is bindend, en er was geen plan B. Santos was toen al genomineerd voor de Nobelprijs, samen met FARC-leider Timochenko, maar na zijn nederlaag zondag had niemand het daar meer over.

De vraag was vooral hoe nu verder. Santos ging de dialoog aan met vertegenwoordigers uit het nee-kamp, in de hoop alsnog tot een voor een meerderheid acceptabel akkoord te komen. Voor het Nobelcomité een van de redenen om de prijs aan Santos toe te kennen. 'We hopen dat alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen, en constructief bijdragen aan de komende vredesbesprekingen', aldus het comité.

De belangrijkste oppositiefiguren hebben Santos gefeliciteerd met de prijs, maar niet van harte. 'Ik feliciteer president Santos, en ik hoop dat dit leidt tot verandering van de akkoorden, die schadelijk zijn voor de democratie', aldus oud-president Álvaro Uribe op Twitter.

Veel commentatoren beschouwen de toekenning als een aanmoedigingsprijs. 'Het Nobelcomité doet hiermee een oproep het staakt-het-vuren in stand te houden', zei Oscar Arias die in 1987 de Nobelprijs kreeg voor zijn vredesinspanningen in Midden-Amerika. 'Santos kreeg de prijs niet omdat hij de vrede al heeft bereikt, maar om een signaal te sturen naar het volk', aldus de oud-president van Costa Rica. 'Zodat broeders stoppen met elkaar vermoorden.'

Ook de meeste Colombianen die zich vrijdagochtend naar hun werk haasten, verwachten dat de erkenning zal helpen het vredesproces weer op de rails te krijgen. Maar er is ook scepsis. 'Het is helemaal geen vrede', zegt Álvaro Moreno die samen met zijn geliefde een sigaretje zit te roken op het Lourdes plein. 'En ik verwacht ook niet dat die er nog komt', aldus de 21-jarige psychologiestudent die nee stemde in het referendum. 'Daar zal een Nobelprijs weinig aan veranderen.'

Lees ook

De keuze is verrassend omdat de Colombianen het vredesakkoord in een referendum hebben afgewezen. Santos: 'Ik ontvang de Nobelprijs voor de Vrede namens het Colombiaanse volk'

Met de uitslag van het referendum staat de vrede op losse schroeven. Lees hier een analyse van correspondent Marjolein van de Water.

Sinds zijn aantreden als president heeft de 61-jarige econoom Juan Manuel Santos vriend en vijand verrast. Portret: een 'pokerspeler met groot inzicht'.

Zijn vriend Edwin Lemos (30) heeft ja gestemd, maar ziet het eveneens somber in. 'Deze prijs kan de verdeeldheid juist verder aanwakkeren', vreest hij. 'De tegenstanders zullen zich nu harder verzetten tegen Santos, ze gunnen hem het succes niet.' Lemos neemt een diepe haal van zijn sigaret. 'Vrede bereiken is een politiek gevecht.'

Dat Timochenko buiten de prijzen is gevallen vinden de meeste mensen logisch. De FARC-leider kan op weinig sympathie rekenen onder de bevolking. Alleen fruitverkoper Luis Álvarez vindt dat ook de FARC erkenning moet krijgen. 'Hij heeft de helft van het werk gedaan', aldus de 51-jarige man. 'Maar misschien is het handig dat ze nog even wachten met de prijs voor de FARC', gaat hij na enig nadenken verder. 'Nu ligt het allemaal nog wat gevoelig.'

Luis Álvarez.Beeld Marjolein van de Water
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden