Profiel Stefan Jagsch

Een week na zijn verkiezing zit neonazi-burgemeester Stefan Jagsch alweer op de wip

Stefan Jagsch (34), deelburgemeester van een vakwerkstadje in de Duitse deelstaat Hessen, werd vorige week unaniem verkozen, maar dezelfde negenkoppige deelgemeenteraad (met leden van CDU, SPD en FDP) wil nu alweer van hem af. Dinsdag namen ze een motie aan om hem uit het ambt te ontheffen. Stefan Jagsch is namelijk ook een neonazi.

Stefan Jagsch. Beeld AP

Jagsch is actief lid van de extreemrechtse splinterpartij NPD, die zichzelf als navolger van Hitlers NSDAP ziet, en postte onlangs op zijn Facebook-account de tekst ‘migratie is dodelijk’.

De deelgemeente Waldviertel telt maar zo’n 2.600 leden en de functie van burgemeester is er voornamelijk symbolisch. Toch is een extreem-rechtse gezagsdrager in Duitsland best verwonderlijk, omdat er vanwege het naziverleden een taboe rust op samenwerking met alle partijen rechts van Merkels CDU.

Maar het meest opmerkelijke aan het verhaal van Stefan Jagsch is dat hij vorige week unaniem werd verkozen – door dezelfde negenkoppige deelgemeenteraad die hem nu af wil zetten, met leden van de CDU, SPD en FDP.

Ali Risa Agdas, een sociaal-democratisch raadslid met Turkse wortels, zei tegen de Süddeutsche Zeitung dat hij Jagsch al jaren kent ‘en nog nooit een probleem met hem heeft gehad’. Volgens CDU’er Norbert Szielasko heeft hij een hart voor de stad en gedraagt hij zich in de deelgemeenteraad ‘absoluut collegiaal en rustig’. De CDU’er zei ook: ‘Wat hij bij de partij doet en privé, dat is mijn zaak niet, onze zaak niet.’

Daar dachten de hogere echelons van de grote partijen anders over. Nadat het nieuwtje uit Altenstadt tot de landelijke kranten was doorgedrongen, ontstond er ophef. Lars Klingbeil, secretaris-generaal van de SPD, twitterde: ‘Wij werken niet samen met nazi’s! Nooit!’ Een vergelijkbaar geluid kwam van de secretaris-generaal van de CDU, Paul Ziemiak: ‘Ik ben geschokt, een burgemeester van de NPD, een partij die doelen nastreeft die in strijd zijn met de grondwet.’

Doodgeschoten

Dat dit in Hessen gebeurt in des te pijnlijker, omdat hier in april dit jaar CDU-politicus Walter Lübcke in zijn tuin doodgeschoten door een neonazi. Lübcke was een groot pleitbezorger van Merkels vluchtelingenpolitiek.

Jagsch is geen neonazi in het geniep. Hij bekleedde talloze functies in het regionale bestuur en wordt daarom genoemd in de jaarverslagen de binnenlandse veiligheidsdienst in Hessen. Ook was hij volop in de media toen hij in 2014 een rechtszaak aanspande tegen zijn werkgever, de gemeente Frankfurt, die hem vanwege zijn politieke voorkeur wilde ontslaan. Jagsch haalde zijn gelijk. Omdat hij de Duitse staat volgens de rechter ‘niet actief’ ondermijnde, mocht hij zijn baan als begeleider van werklozen houden.

Twee jaar later verwierf hij opnieuw naamsbekendheid, nu na een zwaar ongeluk waarbij hij aan de dood ontsnapte, met hulp van twee Syrische vluchtelingen die hem uit het wrak van zijn auto redden. Jagsch trok de hulp van de Syriërs later openlijk in twijfel, noemde het een gerucht uit de media dat hij niet kon bevestigen omdat hij buiten bewustzijn was. Zijn vreugde over zijn verkiezing tot burgemeester uitte hij op Facebook met de spreuk ‘Aus dem Volk, für das Volk’ oftwel ‘uit het volk, voor het volk’ – in het Duits is dat typisch neonazi-jargon.

Het burgemeesterschap van Stefan Jagsch  is een symptoom van de toenemende desinteresse van grote partijen in lokale politiek. Jagsch’ voorganger, van de liberale FDP, was voor de zomer opgestapt omdat het baantje inhoudelijk niets voor zou stellen. En van de andere partijen had niemand zin om hem op te volgen.

Hobbelig wegdek

Waarop Die Zeit uitzocht waarmee de deelraad van Waldviertel zich het afgelopen jaar had beziggehouden en vond verzakte stoepranden, hobbelig wegdek en overlastgevende honden. Problemen waarvan de oplossing geen partij-ideologische component kent. Dossiers waar dus weinig te halen valt voor ambitieuze politici van grote partijen, maar wél dossiers waarmee je als politicus ter plaatse veel sympathie kunt winnen.

En dan heeft Jagsch blijkbaar gedaan, getuige de verslagen van verschillende Duitse kranten die verslaggevers naar Waldviertel stuurden. Allemaal hoorden die burgers vertellen dat Jagsch zo ontzettend betrokken was bij het stadsdeel, dat hij de bevolking echt kende. Het is dezelfde tactiek waarmee de AfD zoveel stemmen wint in Oost-Duitsland.

Ook de politieke vergrijzing speelde Jagsch in de hand, zoals CDU-raadslid Szielasko toegaf: ‘We hebben geen ander, vooral geen jongere, die wat van computers weet, die e-mails kan schrijven.’

Lees ook:

Het oosten van Duitsland is een voedingsbodem voor rechts-extremisme. Verwaarloosd gebied met een sombere toekomst. De Duitse punkband Feine Sahne Fischfilet maakt muziek als tegengeluid voor neonazisme: ‘Weg met nazi’s! Wir schaffen das!’

De rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) gooit hoge ogen in Oost-Duitsland. Wat maakt de AfD juist daar zo populair? Vier factoren die een rol spelen.

Görlitz, de meest oostelijke stad van Duitsland, kampt met leegloop en vergrijzing. Het probeert burgers van elders te lokken met een maand gratis proefwonen. Maar het rechtse sentiment in de stad is een obstakel. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden