Een wat al te vurig requisitoir

Voor Roma is criminaliteit normaal, zei officier van justitie Martijn van E. tijdens een rechtszaak. Later bood hij daarvoor zijn excuses aan, maar nu staat hij alsnog zelf terecht....

Van onze verslaggeefster Kim van Keken

Officier van justitie Martijn van E. wil echt niet oneerbiedig overkomen, maar toch: soms zitten die rechters er wat slaperig bij, volgens hem. ‘Dan probeer je ze wakker te schudden.’ En dat deed hij op 14 mei 2003. Hij hield een ‘vurig’ requisitoir in de rechtbank te Arnhem. Te vurig.

‘In de gemeenschap van de Roma wordt criminaliteit normaal gevonden’, betoogde Van E. (36) in de zaak tegen een Roma-familie uit Ede. ‘Waar over Marokkanen en voetbalsupporters wordt gesproken, is het een kleine groep die het verpest voor het geheel. En in de Roma-gemeenschap is dat precies andersom; het zijn de uitzonderingen die geen misdrijven plegen.’

Donderdag, ruim tweeënhalf jaar nadat Van E. deze ‘ongelukkige’ formuleringen heeft gebruikt, zit hij zelf in de beklaagdenbank. ‘Deze zitting komt toch als een verrassing’, zegt hij tegen de Amsterdamse rechters. De laatste weken werkt hij niet meer. Om misverstanden of verkeerde interpretaties te voorkomen: ‘Ik ben niet op non-actief gesteld.’

Ook het Openbaar Ministerie (OM) had niet gedacht hem te vervolgen. Vlak na de uitspraak deed de stichting Roma Emancipatie aangifte van discriminatie en belediging. Het OM distantieerde zich kort daarop van de uitlatingen die Van E. deed en de officier van justitie zelf zei in een persbericht ‘zijn uitlatingen te betreuren’.

Het Amsterdamse OM onderzocht de zaak en kwam in januari 2004 tot de conclusie dat de uitspraken beledigend waren en de Roma in diskrediet brachten. Maar het parket zag geen aanleiding Van E. strafrechtelijk te vervolgen. ‘Hij heeft geen onnodig grievende of kwetsende taal gebruikt.’

Maar de stichting Roma Emancipatie procedeerde door en kreeg gelijk van het gerechtshof in Amsterdam dat eind december 2005 oordeelde dat het OM Van E. wel moest vervolgen.

‘Een officier van justitie heeft een buitengewoon groot probleem als hij wordt veroordeeld voor een misdrijf’, zegt officier van justitie Goossens donderdag op de zitting. ‘Zijn bestaan als officier van justitie kan ter discussie komen te staan.’

De Arnhemse rechter die in 2003 het omstreden pleidooi hoorde, zegt in een verklaring dat ze de uitspraken op z’n minst opmerkelijk vond. ‘Ik weet nog dat ik naar de raadsman van de verdachte keek, maar die reageerde niet.’ Zij kan zich niet alle uitspraken voor de geest halen en het gewraakte pleidooi staat nergens op schrift.

In een ellenlang pleidooi stelt officier van justitie Goossens dat Van E.’s uitspraken ver gaan en ‘kantje boord zijn’. Maar onnodig grievend zijn ze niet, zegt hij. ‘Het zijn geen scheldwoorden.’ Wel zijn de uitlatingen kwetsend en krenkend, stelt hij. Dat is niet strafbaar.

Goossens eist daarom vrijspraak. Excuses zijn gemaakt, zegt hij. ‘En nu doe ik dat weer.’

Advocaat Erik Olof, die namens de Roma het woord doet, reageert laconiek op de eis van het Amerdamse parket. ‘Deze officier van justitie zou een geweldige advocaat zijn.’ Het hele OM zit wat hem betreft in de beklaagdenbank. Toch heeft hij nog hoop dat de rechters wel een straf opleggen.

Over twee weken, op de verjaardag van Van E., doet de rechtbank uitspraak.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden