EEN VORSTELIJK HUWELIJK 2

HOEVEEL mensen in Nederland zouden nog geloven dat het Huis van Oranje bij de gratie Gods Nederland voorziet van koningen en koninginnen?...

De een vindt het een waardevolle traditie, de ander een sprookje en weer een ander een anachronisme. De gebeurtenissen rond het aanstaande huwelijk van de kroonprins maakt het wel heel moeilijk om het niet als een anachronisme te zien. Er is bijna geen onderwerp te bedenken waarbij emoties, principes en rationele overwegingen zo destructief kunnen botsen.

De keuze van een levenspartner is in de moderne tijd bij uitstek een zaak van betrokkenen. Als dat niet het geval is, zoals bij sommige allochtone groepen waar kinderen nog worden uitgehuwelijkt, wordt daar verontwaardigd of meewarig op gereageerd. De grote meerderheid is van mening dat die allochtonen zich aan onze cultuur moeten aanpassen en hun kinderen hun eigen partner moeten laten kiezen. Zo gunt ook iedereen Willem Alexander een vrije partnerkeuze. Maar omdat hij koning wordt, wordt zijn partner koningin. En omdat wij onderdanen zijn die in een democratie leven willen we niet iedereen als koningin accepteren. Want in een moderne democratie kunnen koningen en koninginnen hun functie alleen vervullen als de meerderheid daar geen al te grote bezwaren tegen heeft. Dus mag de partnerkeuze van een kroonprins niet al te veel mensen tegen de haren in strijken.

Tegen Máxima schijnt niemand bezwaar te hebben, tegen haar vader des te meer. In die discussie dwarrelen emotionele en rationele argumenten naar hartelust door elkaar heen en vormen weldra een spaghetti-achtige kluwen. Het emotionele argument is dat je de dochter niet het gedrag van haar vader kunt aanrekenen.

Het merkwaardige is dat ik dat tot nu toe niemand heb horen doen. Wel worden vragen gesteld bij de rol die de vader van Máxima gaat spelen. Ten onrechte gaat het dan vooral over de vraag hoe prominent hij aanwezig zal zijn bij het huwelijk. De vraag hoe prominent hij aanwezig zou kunnen zijn na het huwelijk wordt nauwelijks gesteld.

Er zijn omstandigheden denkbaar dat die vraag erg actueel kan worden. Want stel eens dat het huwelijk door echtscheiding ontbonden wordt? Als er kinderen zijn worden die in normale omstandigheden aan de moeder toegewezen. In die situatie is het heel goed mogelijk, zelfs begrijpelijk, dat Máxima met haar kinderen voor langere tijd naar Argentinië vertrekt.

Wat betekent dat voor de positie van de troonopvolger? Of moet voorafgaande aan het huwelijk in de goedkeuringswet worden vastgelegd dat in dat geval de kinderen aan de vader worden toegewezen? Prevaleert het staatsbelang dan boven het belang van de kinderen? Het zijn vragen die bij ieder ander huwelijk als impertinente bemoeizucht verontwaardigd van de hand zouden worden gewezen. Bij dit huwelijk zou het vreemd zijn als ze niet worden gesteld.

Er zijn meer absurditeiten. Het schijnt dat de zuster van Máxima publiekelijk afstand heeft genomen van het bewind van Videla. Het is heel goed mogelijk dat Máxima er net zo over denkt. Als zij niet het pad van Willem Alexander had gekruist, had zij die opvatting zonder enig probleem kunnen uiten.

Waarschijnlijk zou haar vader dat ook wel hebben kunnen billijken. Welke oud-lid van de CPN kijkt er van op als zijn kinderen afstand nemen van zijn verleden? Maar juist omdat zij wil trouwen met een toekomstige koning en er daarom van haar wordt gevraagd afstand te nemen van haar vader wordt het haar eigenlijk onmogelijk gemaakt. Je verraadt je vader nu eenmaal niet op bevel voor het oog van de hele wereld. Ook niet als je dat in familiekring al lang gedaan zou hebben.

Het huwelijk tussen onze kroonprins en Máxima is ondanks het geduld dat Wim Kok van ons vraagt allang een voldongen feit. De regering kan niet meer terug, het kabinet kan hooguit in de marge nog wat plooien proberen glad te strijken.

De meest koninklijke oplossing zou zijn als de vader van Máxima zich zou opofferen en zou verklaren dat hij, gegeven de gevoeligheden in Nederland, het huwelijk niet bij zal wonen. Te vrezen valt dat deze stap na alle publiciteit die er al geweest is voor een Argentijn met zijn verleden onmogelijk is geworden.

Iedere geëmancipeerde staatsburger ondergaat de perikelen rond het komende huwelijk van de kroonprins met de nodige gêne. Toen ik dinsdagavond in het televisieprogramma Twee Vandaag de flagrante schending van de privacy van het toekomstige bruidspaar zag, realiseerde ik mij dat een snelle afwikkeling van het huwelijk zonder veel mitsen en maren in het belang is van iedereen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.