Een vooruitblik op het komend jaar door 25 columnisten en 6 tekenaars

Zondag kwamen, ondanks de aanslag op vakgenoten in Parijs, columnisten en tekenaars van de Volkskrant in Amsterdam bij elkaar voor de eerste Columnistenmarathon. Ze gaven het publiek een vooruitblik op 2015.

Beeld Guus Dubbelman

Hartelijk welkom bij de eerste, enige, echte Volkskrant Columnistenmarathon. We leiden 2015 in door onze hele rijkdom aan columnisten en tekenaars nu eens in vivo aan u voor te stellen. Ze geven allen een vooruitblik op het nieuwe jaar.

So far, so good. Woensdag vond een terreuraanslag plaats in Parijs die ons allen diep schokte. Op vakgenoten van ons nog wel. Een enkele aangekondigde columnist vindt het ongemakkelijk om hier op te treden en is niet gekomen. Maar wij wilden de marathon juist niet afzeggen. De enige manier om op deze intimidatie te reageren is door ons niet van de wijs te laten brengen. De pen die overal in de lucht wordt gehouden, betekent dit: we schrijven en tekenen verder.

De meeste stukjes waren al af voor de aanslag, enkele columnisten en tekenaars hebben een nieuwe versie gemaakt. Zo tonen we vanmiddag ook dat het leven doorgaat, dat vrije opinie en satire doorgaan.

Een hoofdredacteur en zijn columnisten, dat voelt soms als een circusdirecteur en zijn artiesten: van het elegante trapezewerk op pagina 2 tot de brullende leeuwen op de opiniepagina's wie de clown is, mag u zelf uitmaken: een grillige verzameling smaakmakers die samen het circus zijn, zonder wie niemand komt kijken. Dus zelfs als de directeur wel eens zucht van al die persoonlijkheden, denkt hij er meteen achteraan: ik hou van jullie allemaal. Hooggeëerd publiek, onze columnisten en tekenaars....

Philippe Remarque

Terugkijken

Via deze link kunt u een registratie van de Columnistenmarathon bekijken.

Beeld Stefan Verwey

Verleden

Mijn voorspelling voor 2015 is dat er veel voorspeld gaat worden. Wij denken dat die wichelroederij rond de jaarwisseling gewoon is, maar nee hoor. In de jaren vijftig had je één toekomstvoorspeller. Hij heette Fred Polak en hij was officieel futuroloog. Hij voorspelde vliegende auto's en voedselvoorziening per buizenpost. Hij werd ernstig genomen, want hij was ook directeur van het CPB.

De nieuwe media had hij niet voorzien. Wij van de journalistiek trouwens ook niet. Journalisten schreven altijd over wat er gebeurd is. In het Haagse Nieuwspoort hing de spreuk: 'Hij wist het nieuws als eerste en schreef daar reeds gisteren over'. Daar lachen wij nu om. Wat er is gebeurd weten we allemaal al, want het staat gratis op het net. Journalistiek gaat tegenwoordig over de toekomst. Journalistiek wordt hogere wichelarij.

Gezag ontlenen aan je toekomstvoorspelling is riskant, dat kan elke beleggingsanalist je vertellen. Een aap kan het immers ook. Bovendien gaat iedereen zich ermee bemoeien. Via Twitter bestaat Nederland nu uit zeventien miljoen futurologen. De toekomstmarkt is verpest en mijn advies aan mijn vakgenoten luidt dan ook: vertellen wat er gebeurd is, dat is pas een uitdaging. In de journalistiek heeft het verleden de toekomst.

Martin Sommer

Op bezoek bij Reve

Op 5 maart 2001 toog ik met Remco Meijer naar Machelen aan de Leie, om Gerard Reve te spreken. De Volksschrijver was dementerende, maar deed ook heldere uitspraken, zoals later de kop bewees: 'Vrolijke mensen zijn eng.'

In het stuk verzuimde ik te vermelden dat hij me vroeg of wij in Nederland nou een koning hadden of een koningin. Het laatste, zei ik, Beatrix.

Nee, die zei hem niets. 'Wie ík nog heb gekend', sprak Reve, 'was koningin Emma. Elke zondag ging ik naar het paleis, en dan mocht ik bij Emma op schoot om haar verhaaltjes voor te lezen die ik zelf had geschreven. Maar op een zeker moment heeft mijn oudere broer dat schrift in het water gegooid.'

Om de haverklap moest hij naar de wc. Dat kwam doordat hij niet meer wist of hij al geweest was of niet. Voor de zekerheid ging hij dan nóg een keer, en keerde hij hoofdschuddend terug: 'Alweer niks. Alleen maar por-por.'

'Zeg, als u even uw kop opzij doet, dan kan ik de zonsondergang zien. Een fraai natuurtafereel, en helemaal gratis.'

Er is momenteel niet één boek van Gerard Reve leverbaar. Herdruk hem, herlees hem.

Arjan Peters

Ziener

Van alle zinloze bezigheden is vooruitkijken wel de meest zinloze. Dingen gaan nooit zoals je denkt dat ze zullen gaan, en als dat wel gebeurt, heb je er doorgaans nog weinig aan behalve dat je jezelf kunt neerzetten als ziener.

Vorige week zat ik in een radioprogramma. Ik moest vooruitkijken naar het politieke en sportieve nieuws van 2015. Of ik even wilde vertellen wat er ging gebeuren. Ik had geen idee, maar de presentator eiste een antwoord en het was live.

'Het kabinet valt', riep ik in de microfoon.

'O ja?', vroeg hij verbaasd, 'wanneer?'

'In juni. Dan komt er een regering van VVD, D66 en CDA onder leiding van Edith Schippers, onze eerste vrouwelijke premier!'

'Zo!', zei de presentator oprecht verrast.

Hierdoor gestimuleerd bereikte ik nu het gevaarlijke punt waarop je tong er met je brein vandoor gaat en de toekomst voorspellen een fluitje van een cent lijkt.

'En Wilco Kelderman eindigt top-5 in de Tour', zei ik.

'Geweldig!', zei de presentator. 'Die Wilco!'

Ik bedacht hoe blij je mensen kunt maken met een mooie voorspelling politici en reclamemakers weten dat allang.

'In december', voorspelde de presentator, 'zit jij weer hier. Het is allemaal opgenomen. Ik bén benieuwd!'

'Dat is natuurlijk jammer', zei ik.

Bert Wagendorp

Beeld Bas van der Schot

Oogstjaar

2015 wordt een goed jaar voor de bedenkers van de selfie. Dat zijn namelijk de Lepi. Lepi zijn konijnachtige aliens, groot, sterk, agressief, met enorme oren en voortanden, en vachten in allerlei kleuren. Ze planten zich razendsnel voort, zo snel dat ze hun thuisplaneet moesten verlaten, en sindsdien hele planetenstelsels koloniseren. Ze eten vlees en zijn ons technologisch de baas. Ik bedenk dit niet zelf, het staat op Wikipedia.

Sympathiek aan de Lepi is dat ze ijdeltuiten vreten. Uit het vuistje en huilend van genot, omdat vlees dat zichzelf geweldig vindt gewoon stukken malser is.

Mark Zuckerberg is een vermomde Lepi. Als u goed kijkt, ziet u dat hij donzige, gecoupeerde oren heeft. Zijn snijtanden zaagt hij iedere zaterdagochtend af. (Op de vrijdagborrel lijkt hij verdomme wel een konijn!)

Zuckerberg is een van de vooruitgestuurde Lepi die oogstjaar 2015 hebben 'ingezaaid'. Bekende Nederlandse Lepi zijn Alexander Klöpping en Maurice de Hond. Maar ook uw handige computermannetje is er een. Rond maart landen duizenden Lepi in alle grote wereldsteden en gaan ze met uitgedraaide selfies de deuren af.

Dus als er deze lente een enorm konijn in een ongebruikelijke kleur uw voordeur verbrijzelt, kijk dan nog snel even in de spiegel. Dat is wel zo smakelijk!

Peter Buwalda

Schizofreen 2015

In 2015 wordt de aarde 1,5 graad warmer. Bij Zandvoort eet een witte mensenhaai de eerste Nederlander op.

In 2015 opent zorgverzekeraar Menzis een luchtbrug op ziekenhuizen in Botswana voor houders van de zogenoemde Afrika Naturapolis. Zij krijgen daar Derde Wereldzorg op maat.

In 2015 komen er de eerste wijken voor hogeropgeleiden only. Niet-academici worden gedeporteerd uit Baarn, Wageningen en Haarlem.

In 2015 geeft NRC Handelsblad veertig iPads cadeau aan hun drie nieuwe abonnees, en komt Trouw met een wetenschappelijk Godsbewijs.

In 2015 komt er een fusie tussen Ajax, PSV en Feyenoord. Deze nieuwe club, FCHolland, overwintert een maand in de Champions League.

En Adri Duijvestein wordt in 2015 uit de PvdA-Eerste Kamerfractie verwijderd wegens het hebben van te veel principes en idealen.

In 2015 belandt Duitsland tijdelijk in de diabolische romanwereld van Houellebecq, met een halve burgeroorlog tussen Pegida en No-Pegida, salafisten en hooligans. MuttiAngela Merkel haalt de stoom van de snelkookpan.

Onze eigen Nederlandse Pegida-beweging van de PVV start in 2015 tot ieders verbijstering een verzoenend rondetafeloverleg met vertegenwoordigers van de Nederlandse islam. Dit nadat moskeeën in Venlo en Zutphen door brandbommen werden verwoest. Ook Wilders wil niet in een land wonen waar moskeeën worden aangevallen.

René Cuperus

Eeuwigheid

Eigenlijk wilde ik iets over niets schrijven, een werkstuk gefabriekt met een druppel water, twee mussenveertjes, een paperclip, een kaarsvlam en een sliertje rook iets zo vluchtig dat het ieder moment in de eeuwigheid verdwijnen kan.

Maar nu de krant me vraagt om mijn visie op het jaar 2015 te geven, zie ik me genoopt het eeuwige in te wisselen voor het tijdelijke en iets over iets te schrijven. Ik kreeg onlangs te horen dat ik de langst schrijvende columnist van de Volkskrant ben. Mijn visie op 2015 en zelfs 2016 is dat ik dat blijf. Een paar jonge collega's zullen dan het veld moeten ruimen, maar voor een goede zaak moet men iets over hebben.

Verder heb ik niet veel visie. Ik lijd niet alleen aan een kortetermijngeheugen, maar ook aan een kortetermijnvisie. Dat er geen gebrek aan oorlogen zal zijn, durf ik wel te voorspellen, maar wat ik morgen of overmorgen zal doen, daar heb ik geen blik op.

In het begin van het jaar wordt visie vast ondersteund door goede voornemens. Zo drink ik nu minder wijn en rook ik minder sigaretten, maar met één oude gewoonte, het schrijven van columns voor de Volkskrant, zal ik pas breken als de dood me haalt. In mijn visie kan dat nog even duren, want de column houdt me in leven, misschien wel tot in de eeuwigheid.

Remco Campert

Remco Campert met op de achtergrond een cartoon van Collignon. Beeld Guus Dubbelman

Hebben

Wat willen wij het komende jaar zijn en wat willen wij het komende jaar hebben?

Wat wij willen zijn, dat kan ik echt niet zeggen.

Wat wij willen hebben, dat is makkelijk. Als je wilt weten wat de Nederlander niet wil hebben, kijk je op Marktplaats. Maar, gek genoeg: als je wilt weten wat de Nederlander wel wil hebben, kijk je ook op Marktplaats.

Kort geleden werd bekend wat wij het liefst willen hebben, en dus het meest zoeken, op Marktplaats. Een iPhone. Daar ga ik niet het Object van 2015 van maken, want de iPhone was ook al het object van 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 en 2014.

Kijken we naar de zoekterm die op nummer 2 staat bij Marktplaats, dan is dat: Rivièra Maison. Dat is verrassender. Rivièra Maison is een Nederlandse winkelketen die objecten maakt waarop in krullerige letters geschreven staat waar ze voor bedoeld zijn.

Op een mok staat Chocolat Chaud. Op een glazen pot staat Sugar. Op een witte houten doos staat Watches & More. Op een wijnrek staat Vin. Op een soeppan staat Zuppa.

Dit wordt het jaar van het product waarop woorden staan.

Dit lijkt me goed nieuws voor de krant.

Aaf Brandt Corstius

Gerust hart

Een goede voorspelling levert geld op.

De euro zal niet verder zakken dan 1,15 dollar. Als u nog dollars wilt kopen, bent u laat.

De olieprijs zal in 2015 weer langzaam stijgen. Koop dus nu olie.

Er komt dit jaar geen Gaza-oorlog, de Gaza-oorlogen vinden om de drie jaar plaats. Oftewel: u kunt van de zomer met een gerust hart naar Gaza op vakantie en via de toeristische weg wat aan wederopbouw doen.

Griekenland zal ook in 2015 niet de eurozone verlaten, u reist van de zomer probleemloos met uw euro's naar een heerlijk Grieks eiland waar zon en vis nog betaalbaar zijn.

Er komt in 2015 geen Dag van Nationale Rouw. U kunt hierover met mij een weddenschap afsluiten. Inzet is een fles Veuve Clicquot. Mocht uzelf de initiator zijn van de Dag van Nationale Rouw komt de weddenschap te vervallen, want dat zou handelen met voorkennis zijn.

Arnon Grunberg

Beeld Peter van Straaten

LVG

Overal zijn extreme partijen populair. Ook de PVV kan dit jaar na waarschijnlijk twee verkiezingen de grootste zijn. Daarom is het belangrijk naar de feiten te kijken, de verkiezingsuitslagen koel en rationeel te analyseren. Bijvoorbeeld die van 9juni 2010.

Eerst een vaststelling. 13,59procent van ons heeft een IQ van 85 en lager. Deze mensen worden LVG'ers genoemd, licht verstandelijk gehandicapten. LVG'ers stemmen zonder uitzondering PVV. Er is maar één ding op de wereld waarvan ze meer houden dan van Wilders, en dat is vlees. Hamburgers vooral.

Gaan we serieus rekenen. 13,59 procent van 13 miljoenkiesgerechtigden is 1.766.700. Voor één zetel zijn 65.000stemmen nodig. 1.766.700gedeeld door 65.000 maakt 27,18 LVG-zetels in het parlement. Kijken we naar het aantal zetels dat de PVV binnenhaalde, 24, dan moeten we vaststellen dat 195.000 mensen op 9 juni 2010 onderweg naar de stembus een hamburgertent zijn tegengekomen.

Wij hoeven ons niet superieur te wanen. Geen IQ is hoog genoeg om de wereld te begrijpen. Maar sommige dingen zijn eenvoudig. Zet op verkiezingsdag uw barbecue buiten. Verzoening wilde ik zeggen, voordat ik van de aanslagen had gehoord werkelijke verzoening is een vleesproduct.

Intussen denk ik dat ook intelligentere mensen PVV gaan stemmen. En vrees ik met name ook de vegetariërs.

Peter Middendorp

Tien jaar verder

Toen Theo van Gogh werd vermoord, organiseerden wij in de Partij van de Arbeid een hele reeks debatavonden. Op die avonden sprak ik ook veel moslims en dat viel me niet mee. Veel te vaak hoorde ik dat afschuwelijke woordje 'maar'. Ja, die moord was natuurlijk af te keuren, maar... Of ja, we hebben vrijheid van meningsuiting, maar...

Als er iets is wat me de afgelopen dagen prettig heeft getroffen, dan is het de bijna totale afwezigheid van dat woordje 'maar'. Ook en juist moslims spraken zich zonder enig voorbehoud uit tegen de laffe moorden en voor de vrijheid. Hebben we in die tien jaar toch vooruitgang geboekt, dacht ik.

En dan lees je op vrijdag in je eigen krant Peter Buwalda die zich afvraagt of we niet voorzichtiger moeten zijn met het beledigen van de profeet, want het pronken met Zwarte Piet is toch ook racistisch...

Werden hier de affaires rond Charlie Hebdo en Zwarte Piet echt vergeleken? Stond Quinsy Gario eind november soms met een kalasjnikov bij de intocht van Sinterklaas? Waren die bezoekers van die Joodse supermarkt soms ook onverantwoordelijke cartoonisten?

Ik heb niets tegen pleidooien voor beschaving en terughoudendheid. Maar verwar nooit wie hier de slachtoffers zijn en wie de daders.

Wouter Bos

Stout

IK BEN LEKKER STOUT. Dat is mijn slechte voornemen voor 2015.

Stout? Ho! Stel je voor dat ik me op de valreep toch nog ontpop tot een zelfvertederd oudje, zo'n gek mens dat van plan is dit nieuwe jaar een nog veel gekker mens te worden, zo'n Komische Alte met uilenbril, stekeltjeshaar en pimpelpaarse lippenstift!

Nee, liever het huiselijke uiterlijk van de onvolprezen Annie M.G. Schmidt, gecombineerd met haar niet kapot te krijgen gevoel voor humor.

Ik ben lekker stout is de titel van een van de talloze versjes van een echt Komische, helaas dode Alte, die bejaarde kleuter die lak had aan de grotemensenwereld, stout bleef tot op hoge leeftijd.

Van deze rebelse levenshouding ben ik, omringd door - dankzij familieomstandigheden - zeven kleinkinderen van diep onder de 10, geregeld getuige.

En ik zeg die nee-zeggertjes en Annie M.G. na:

Ik wil niet meer,
ik wil niet meer al die kwaliteitskranten lezen, lacherige televisietalkshows ondergaan, zelfgenoegzame prietpraat tot me nemen.
Ik wil geen handjes geven en helemaal geen drie hypocriete klapzoenen aan welke truttebol van welke kunne dan ook.
Ik wil niet zeggen elke keer:
jawel mevrouw, jawel meneer,
nee nooit meer van mijn leven.
Ik hou mijn handen op mijn rug
en ik zeg lekker niks terug.
Maar schrijf wel lekker alles op.

Annemarie Oster

Nieuwsjaar

Journalisten moeten niet voorspellen. De dag van gisteren is al moeilijk genoeg. Maar wij moeten 'iets' zeggen over het nieuwe jaar, in 200 woorden. Nog 175.

Gelukkig is er de glazen bol van mijn televisie. Die toont de toekomst helder: volgens nog onbevestigde berichten zal er Iets gebeuren. Onze verslaggever is 'live' ter plekke; het laatste nieuws is dat op dit moment nog onduidelijk is wat zich precies heeft afgespeeld, maar dat het erop lijkt dat het wachten is op nadere mededelingen in een persconferentie die gehouden zal worden. Alles wijst op nieuwe feiten. Zodra daarover meer nieuws is, komen wij terug; houdt u onze extra bulletins in de gaten.

Hier in de studio praten wij verder met onze deskundige. Welkom. Hoe kijkt u hiernaar. Wat kunt u vanuit uw expertise zeggen over hetgeen zich vandaag mogelijk heeft voorgedaan we herhalen voor wie zojuist is ingeschakeld: er is sprake van een gebeurtenis. Wilt u twitteren, doe dat dan onder hashtag #Nieuws.

Intussen heeft de hoofdredactie een commissie benoemd die de bronnen van dit bericht zal onderzoeken. Meer nieuws daarover later. Volgens speculaties is veel nieuws in wezen ouds.

Tot zover onze berichtgeving voor dit moment. Terug naar de studio in Hilversum.

Jean-Pierre Geelen

Van links naar rechts: Marcel van Dam, Remco Campert, Jean-Pierre Geelen en Philippe Remarque Beeld Guus Dubbelman

That's another cook

Ook in 2015 gaan we, goddank, weer veel horen van Louis van Gaal, bijvoorbeeld als hij weer eens een Nederlandse uitdrukking letterlijk in het Engels vertaalt.

Na een overwinning van zijn club Manchester United op West Bromwich Albion keek Van Gaal bezorgd vooruit naar de volgende wedstrijd. 'Now we have to play against Chelsea. That's another cook.' Toen hij zag dat de Engelse pers geen flauw benul had waar hij het over had, zei hij snel: 'Another biscuit.'

Verder noteerden we vorig jaar onder meer 'We are running after the facts' en 'the three points are inside'.

Het is niet moeilijk hier de gezichten bij voor te stellen van de verbijsterde Engelse verslaggevers. De uitspraak die hij in Duitsland als trainer van Bayern München deed over zijn positie in bed en die van zijn vrouw Truus, het befaamde 'löffelchen, löffelchen', heeft hij nog niet overtroffen, maar dat is slechts een kwestie van tijd.

Taal is zeg maar echt zijn ding geworden. Daar kunnen we hem om bespotten, maar hij doet het toch maar, Louis, zonder schroom en volkomen zichzelf. Het is misschien wat saai, maar nu al weten we: Louis van Gaal is de man van 2015.

Paul Onkenhout

Beeld Gummbah

Geknapt

Ik weet dat voorspellingen bullshit zijn, maar ik voel dat er iets is geknapt. Ik besef dat dit extremisten zijn, dat de meeste moslims dit nooit zouden doen, maar ik snap van die milde meerderheid nog minder dan van die terroristen. Ik probeer te begrijpen hoe je kunt geloven in iets dat ontworpen lijkt om alles kapot te maken wat leuk is en fijn, maar ik kan het niet.

Nee, ik geloof niet dat de Derde Wereldoorlog is uitgebroken in Parijs. Maar ik zie dit soort klootzakken steeds maar weer en ik vraag mij af hoe dit ooit kan stoppen. Ik hoor dat we samen sterk zullen staan, maar wie zijn 'wij' dan eigenlijk, en wie zijn zij? Ik lees dat verraders onder ons zijn, lafaards en wegkijkers, maar ik ruik vooral angst en paniek.

Ik wil Mohammed beledigen, opperklootzak en pedoprofeet, net zo lang totdat al zijn failliete volgelingen eraan gewend zijn. Maar ik betwijfel ten zeerste of dat moment ooit komt. Ik hoop dat iedereen wakker wordt, opstaat en doorgaat en zorgt dat terrorisme niet werkt, maar ik voorspel dat het alleen maar erger wordt. Ik vrees dat terrorisme wél werkt.

Jonathan van het Reve

Sponsored Satire

2015 wordt het jaar van de sponsored content. Journalisten als verkapte storytellers voor A-merken, redacties die doubleren als reclamebureau. Je moet wat, om als dagblad te overleven. Het afgelopen jaar hebben we bij de Volkskrant al flink proefgedraaid. En zeg nou eerlijk, heeft u er last van gehad? Nee toch? Neem nou Sylvia Witteman, onze nationale roomboterheldin. Die laat geen kans onbenut om margarine aan de hoogste schandpaal te smeren. Dat levert een volvette bijdrage op van het Zuivelbureau. Daarmee kan de Volkskrant zich een glossy kleurenbijlage veroorloven.

Dat Bert Wagendorp door de fietsindustrie wordt betaald en Aaf zich door diverse modemerken laat sponsoren, het zal de lezer worst wezen. Sterker nog, dankzij al die slagers in de columns van Nico Dijkshoorn krijgt de redactie wekelijks een vrachtwagen vol gratis kogelbiefstukken.

Mag dat allemaal? Ja hoor. In kleine lettertjes staat straks 'advertorial' boven het Volkskrantlogo. Daardoor kan Peter van Straaten ongestraft zijn cartoonvrouwen van flesjes Yakult voorzien. Maar branded journalism kan ook iets nobels doen. In een tijd waarin cartoonisten onder vuur liggen, gaan grote adverteerders met sponsored satireonze vrijheid van meningsuiting helpen verdedigen. Dat wordt lachen. Ik wens u, mede namens Unilever, Facebook en Coca-Cola een vrij en onafhankelijk nieuwjaar.

Scato van Opstall

Kinderlijke wensdroom

In 2015... Werkt Dagobert Duck vredig in zijn moestuin.
Heffen we taks op de grootste schreeuwers.
Verschoont de Maseratiman luiers bij bejaarden.
Is versleten en dement zijn geen schande en is ziekte geen kans, maar domme pech.
Zetten we géén stip aan de horizon.
Hebben we openlijk ergens spijt van.
Vinden we niet meer alles bizarrrr. Zeggen we nooit 'deze gaat 'm niet worden' en houden we 'ons dna' erbuiten.
Lossen we problemen niet op door er een app voor te maken. Of er een kwaliteitsvenster voor te zetten. Of een regisseur voor aan te stellen.
Slaat niemand zijn kind, man, vrouw of hond.
Slaan alle slachtoffers van pesten keihard terug.
Neemt deze lieve paus het op voor homo's.
Vertellen we elkaar sprookjes.
Lezen we meer gedichten.
En kook ik pannen dampende soep.
Heeft het noodlot een goede bui.
Blijven de hoofden op de rompen.
En de vliegtuigen in de lucht.
Neemt de dood een tijdje vakantie.
Krijgen alle kankerdokters vrijaf.
En de hartchirurgen ook.
En niet te vergeten de brandweermannen.
Is het een vrolijke kermis in de hel.
Heffen mijn doden het glas.
Strijken de goden over hun hart.
Zijn mijn liefsten gelukkig.
En komen er toch weer blaadjes aan de bomen.

Aleid Truijens

Aleid Truijens voor een cartoon van Peter de Wit. Beeld Guus Dubbelman

Als mens

Beste lezers, een heel goed 2015. Dat wens ik u als 'mens'. Want dat ben ik ook, al word ik in uw krant steevast aangeduid als 'econoom'. Een titel die, ondanks de naar ons vernoemde crisis, nog steeds een zeker respect afdwingt.

Een econoom wordt geacht over kennis te beschikken die de gemiddelde krantenlezer ontbeert. Economen zijn wat dat betreft net bankiers. Erg veel warme gevoelens maken we niet los, maar niemand denkt zonder te kunnen. Want hoe geëmancipeerd we ook zijn in de kennissamenleving, onderzoek toont dat in het aangezicht van het streepjespak van de bankier, net als bij de witte doktersjas, ons IQ ineenschrompelt.

Ik benadrukte u als 'mens' een gelukkig nieuwjaar te wensen, omdat economen wel beter weten. Wij zien elk nieuw jaar met angst en beven tegemoet dat nieuwe jaar, waarvan we hadden voorspeld dat daarin de crisis zou eindigen. Ook als mens zult u niet aan deze economische ellende ontkomen. Economie is uiteindelijk maar mensenwerk.

Dat betekent echter ook dat de mens er iets aan kan veranderen. Als kiezer bijvoorbeeld. Leer de politici in 2015 een economisch lesje. Als we dit jaar nu eens niet bezuinigen, dan laten we in 2016 de crisis definitief achter ons.

Rens van Tilburg

Economen

Waar zijn economen voor? Als het voor wetenschappelijk onderzoek van de markt is, zijn ze overbodig, want dat hebben Keynes, Marx en Adam Smith al uitgezocht.

Als het voor het voorspellen van de toekomst is, kan beter een astroloog worden ingehuurd. Als het een geloof is, kan beter een beroep worden gedaan op paus Franciscus. Als het gossip of achterklap is, is het nuttiger journalisten in te schakelen.

De economische experts, de verkopers van economische verhaaltjes, hebben nut als exorcisten van de toekomst. Ze hebben dezelfde functie als goeroes en cultfiguren. Velen combineren die twee bezigheden.

Ze spelen ook een rol als bard, sjamaan of als die van medicijnmannen van Indiaanse stammen die continu praten, omdat anders de hemel naar beneden valt. Ze zijn de onuitputtelijke verhalenvertellers van irrationele, goedgelovige, ongeletterde maar cultureel hoogwaardige volken die tenminste vrolijker zijn dan de onze.

Wat moeten de kinderen van Smith, Marx en Keynes nu doen? Laat ze een rode neus opzetten, laat ze met grote oren zwaaien en laat ze zichzelf onder hun armen kietelen. Waar waren economen voor, zo zal iedereen zich over honderd jaar afvragen.

Alleen om iedereen te laten lachen.

Getekend: Charlie Hebdo

Peter de Waard

Beeld Peter de Wit

Nieuwe inzichten

1. VVD-premier Rutte maakt bekend dat ook ministers voortaan loon naar prestatie krijgen. In antwoord op Kamervragen heeft staatssecretaris Klijnsma toegegeven dat minister Plasterk nu in aanmerking komt voor aanvullende bijstand.

2. Martin Sommer wordt dit jaar tafelheer bij DWDD. Hij zal Jort Kelder vervangen die te links is. Martin volgt een spoedcursus snelpraten.

3. Bij het Leger des Heils in Amsterdam worden steeds meer zwervende bejaarden afgeleverd. Zie je wel dat burgers heel goed in staat zijn verantwoordelijkheid voor elkaar te nemen?

4. In 2015 wordt definitief bewezen dat de vergrijzing de schuld is van de babyboomers. Die hebben te weinig kleinkinderen verwekt.

5. De kenniseconomie zet door. Mensen die veel weten krijgen een steeds hoger salaris om ervoor te zorgen dat mensen die minder weten voor een steeds lager loon het vuile werk doen.

6. In 2015 komt Diederik Samsom erachter dat het begrip 'sociale grondrechten' altijd verkeerd is uitgelegd. Volgens hem wordt met grondrechten bedoeld dat het rechten zijn die je kunt begraven.

7. Dat gepensioneerden hun pensioen voor zichzelf willen houden maakt schrijnend duidelijk dat ze niet van deze tijd zijn.

8. De vrijheid van meningsuiting houdt in dat over elke bewering het tegendeel mag worden beweerd, behalve over de bewering dat je niemand met geweld het zwijgen op mag leggen.

Marcel van Dam

Incontinentieluiers

Eigenlijk zou ik voorspellen dat 2015 hét jaar wordt van de ouderdom. Dat de sfeer in dit land nog meer wordt gedomineerd door de mensen die in de herfst van hun leven verkeren. Dat de rollator voorrang krijgt in het verkeer. Dat we het zullen hebben over hoe u bewaakt wat u hebt en over hoe bang u bent voor alles daarbuiten, want dat gebeurt als je ouder wordt, dan word je bang. Dat het maatschappelijk debat zal gaan over euthanasie en dementie en nordic walking en getrut over vuurwerk. En dat er een wet komt die risico verbiedt, en lawaaierig plezier.

Dat niemand meer bezig zal zijn met verder en hoger reiken, ontdekken, luidruchtig klieren, meisjes nasissen op straat, in het diepe springen zonder vleugeltjes, seks en drugs en rock 'n' roll en de roekeloosheid die het leven zo leuk maakt.

Dat zou ik voorspellen.

En toen werden tien Franse journalisten vermoord en dacht ik: oei, nou moet ik iets anders voorspellen, want voorspellen is een grillige business.

Maar toen dacht ik: er zijn in 2014 ook journalisten vermoord door islamisten. Zoals Abdulkamir Ahmed en Mohamed Isaq, in Somalië, door Al Shabaab. Die dingen gebeuren.

En overmorgen gaat het gewoon weer over incontinentieluiers, wat ik u brom.

Sheila Sitalsing

Toestand van de wereld

De ouderen onder u herinneren zich ongetwijfeld mr. G.B.J. Hiltermann. Hij besprak elke zondagmiddag voor de AVRO-radio de toestand van de wereld. Met zijn krachtige, licht raspende stem was hij een vertrouwde en gerespecteerde gast in menige huiskamer. Zijn voorname dictie duidde op een totale afwezigheid van twijfel. Bij hem bewoog de Sovjet-Unie zich op het wereldtoneel onveranderlijk als 'Russische beer', de Polen waren een 'romantisch volk' en de Italiaanse politici voerden een 'divina comedia' op.

In de ogen van mr. G.B.J. Hiltermann was de toestand van de wereld doorgaans zorgwekkend, om niet te zeggen alarmerend. Maar door die stem en die dictie ging er toch iets geruststellends uit van zijn wekelijkse tour d'horizon. Het mocht dan wel een bende zijn in de wereld, maar de onverdroten commentator had de vinger aan de pols.

Het laat zich slechts raden wat mr. G.B.J. Hiltermann over het drama in Parijs zou hebben gezegd. De woorden honneur en Marianne dringen zich op. Hoe dan ook, we missen heden ten dage zo'n radiobaken in onze woelige wereld. Tot de AVRO zeg ik: als het moet, ben ik beschikbaar. En ik ben zelfs bereid elke zondag eerst drie whisky te drinken zodat ik met het juiste timbre tot het Nederlandse volk kan zeggen dat zich wederom donkere wolken samenpakken boven de toestand van de wereld.

Paul Brill

Beeld Collignon

Donderdag

Ik had een heel ander stukje geschreven, de dinsdag voor de woensdag. Iets over een vogelboek, over korhoentjes. Ik las het over, de donderdag na de woensdag, en dacht: dit lees ik vandaag niet voor. Toch wil ik bij mijn leest blijven. Ik spaar laatste nummers van tijdschriften. Al drie jaar ben ik druk! Van sommige tijdschriften koop ik voor alle zekerheid élk nummer, je weet maar nooit. (Trouwens, Charlie Hebdo zal nooit in mijn verzameling komen, Charlie forever, hooguit het laatste nummer van voor de woensdag).

Bladen verdwijnen, maar er is ook goed tijdschriftennieuws: er zijn zes massabladen bijgekomen. De printedities van de landelijke dagbladen werden tijdschriften. De zaterdag-Volkskrant lees ik, tijdgebrek, pas op maandag. Geen probleem. Het nieuws kwam al. Interviewvormen, columns, foto/emo-rubrieken, alles wat een tijdschrift tot een tijdschrift maakt, ploft 's ochtends om half zeven in de bus. Neem pagina één van de donderdag na de woensdag. Ik zie tijdschriftcovers. Grote teksten. Beeldfocus. Commentaren van BN'ers. De beste woensdagcartoons. Profiel Charlie Hebdo. Alles wat vroeger alleen in Vrij Nederland stond, staat nu in de Volkskrant.

De donderdag na de woensdag zichtbaarder dan ooit.

Rob van Vuure

Doodgewone moslims

Een weerzinwekkende aanslag, op uitingsvrijheid, op humor, op ons. De tragiek van een goedlachse agent. Ahmed riep in die laatste, bangste seconden van zijn leven ongetwijfeld in zijn hart dezelfde Allah aan uit wiens naam gemaskerde duivels hem koelbloedig executeerden. Stervend voor het oog van de wereld. Zijn leven gevend voor het recht diezelfde Allah te mogen bespotten. Een moslimleven.

Een loyale Franse staatsburger die toevallig ook moslim was. Twee verenigbare componenten van zijn identiteit. Misschien slikte hij bij sommige spotprenten uit Charlie Hebdo best eens wat weg, omdat ze zaken op de hak namen die voor hem heilig waren.

Een doodgewone moslim dus. Net als held Lassana Bathily, die toevallig een baantje had bij de belegerde kosjere supermarkt.

Ik ben bang. Voor jihadisten, uiteraard, maar ook voor de opera-achtige Heimatromantikvan een beweging als Pegida, die doodgewone moslims, uit die angst voor terreur, tot zondebok maakt. Hoewel dat nog lieflijk is, vergeleken met oproepen om moskeeën in de hens te steken.

Gewantrouwd, aangevallen door zowel jihadisten als extreemrechts, valt de overgrote, doodgewone moslimmeerderheid tussen wal en schip. Terwijl zij nota bene de enigen zijn die radicalisering echt kunnen aanpakken. Laten we daarom in 2015 solidair zijn met doodgewone moslims. We delen, in onze doodgewoonheid, zoveel met elkaar.

Harriet Duurvoort

Harriet Duurvoort voor een cartoon van Peter de Wit. Beeld Guus Dubbelman

Dankwoord

Ehm, ik ben bang dat wij de bedoeling een tikje verkeerd begrepen hebben. Maar we hebben iets gemaakt, dus komt ie:

'Jeetje. Winnaar van de Columnistenmarathon 2014. Wie had dat kunnen denken? Wij niet. We hebben ook helemaal geen dankwoord voorbereid. Allereerst willen we natuurlijk Philippe Remarque bedanken, zonder wie dit nooit mogelijk was geweest. Kustaw Bessems, geweldig bedankt. Omdat je altijd in ons bent blijven geloven. Niet dat dat lastig is, maar toch. Dank ook aan onze vrouwen, die wekelijks meeleven en dagelijks niet geheel vrijwillig namens ons Jinek kijken, mocht daar iets gebeuren. En ten slotte alle andere genomineerden: voor ons zijn jullie evengoed winnaars.

Krap twee jaar bezig met De Betrouwbare Mannetjes en nu al deze prijs, tussen al deze kanonnen. Concurrentie was er genoeg. De kritische kijk van Willem Vissers tijdens het WK, de vlijmscherpe analyses van Martin Sommer, de buurman van Peter Middendorp. Ook 2015 zal een heel lastig jaar worden, maar wij verheugen ons. Sheila en de provinciale- statenverkiezingen, Bert en de Tourstart in Utrecht, en Peter uiteraard, en zijn buurman. Wie volgend jaar de marathon ook wint, als het van de Volkskrant komt, moet het wederom wel een heel grote zijn.'

De Betrouwbare Mannetjes

#Kneveleitjeaan

Er is altijd wel iets om je vrolijk over te maken. Neem de prostitutiedocumentaire die de EO afgelopen dinsdag uitzond. Op zich was er weinig te lachen: Jojanneke van den Berge stelde leidende vragen aan sekswerkers, liet rare twitterhashtags voorbijkomen, goochelde met hysterische cijfers over betaalseks met twintig mannen per dag en vroeg zich tot slot op dramatische toon af: 'Kan íémand me vertellen waarom ik dát normaal zou moeten vinden?'

Maar gelukkig was daar het aansluitende programma, waarin vijf meisjes een liedje wilden zingen terwijl ze een orgasme kregen via een op afstand bedienbaar vibrerend vagina-eitje. Of al klaarkomend een interview wilden doen. Of zoiets.

Ik dacht: zou Jojanneke dát wel normaal vinden? En toen: dat orgasme-interviewen, daar zou het gemiddelde EO-programma enorm van opknappen. Wat nou als we Knevel en Van den Brink met zo'n eitje zouden uitrusten? En dat mensen dan kunnen twitteren hashtag #Kneveleitjeaan en als dat trending wordt, dat het ding dan helemaal losgaat. Dan waren de heren vast niet zo onceremonieel van de zender gewipt (excusez le mot).

Kijk, dit soort gedachten, daar knapt een mens van op. Ik zou bijna zeggen: zo kreeg de avond toch nog een happy ending. Maar dat vindt Jojanneke vast niet goed.

Asha ten Broeke

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden