Een voortreffelijk horrorkabinet

Het origineel is ontleed tot de essentie. Dit is het toppunt van theater-rock 'n' roll.

Theater


****


Naar Seneca door Belvoir, regie Simon Stone.


23/6, Bellevue theater, Amsterdam (Holland Festival). Daar t/m 27/6. hollandfestival.nl


Een grote hit vorig jaar op het Holland Festival was The Wild Duck. De jonge Australische regisseur Simon Stone had een oude tekst van Henrik Ibsen compleet herschreven en gemoderniseerd. Personages hadden het opeens over isotone sportdrankjes en tv-series als Full House. Deze tekst liet hij vervolgens razendsnel spelen door steengoede acteurs in een glazen kooi.


Nu is Stone logischerwijs terug in het festival. Met een minstens even verbijsterende bewerking, dit keer van Seneca's Thyestes. Weliswaar is deze voorstelling (uit 2010) een jaar ouder dan The Wild Duck, maar hij is ook bruter, explicieter, sneller en zo ongeveer het toppunt van theater-rock 'n' roll.


Opnieuw heeft Stone het origineel ontleedt tot de ultieme essentie. Twaalf veelal korte scènes zijn overgebleven. Die heeft hij met zijn drie Australische acteurs herschreven en laat hij opvoeren op een smal wit podium midden in de zaal. Aan weerszijden daarvan staat een tribune met publiek. Bedoeling is dat iedereen met zijn neus boven op het bloederige en onsmakelijke schouwspel zit, dat de mythe rond de broers Atreus en Thyestes belooft.


De eerste scène laat zien hoe de twee hun halfbroer Chrysippos vermoorden, waarmee een keten van geweld in gang wordt gezet. Maar voordat het pistool tevoorschijn komt, krijgen we eerst nog een bij vlagen hilarische conversatie over koetjes en kalfjes te horen. Vakanties worden besproken, gedoe op luchthavens, liefdesperikelen en een enkele obscene seksuele uitspatting. Er wordt wijn gedronken en Atreus is voortdurend afgeleid door zijn iPhone.


Extreem geweld gaat in deze voorstelling vergezeld met de meest banale dingen. Het wordt uitgevoerd door herkenbare jongens in hoodies en met iPhones. Het ene moment staan ze te pingpongen of verklaart iemand zijn liefde voor de Wu-Tang Clan, het andere vindt er een bloedige verkrachting plaats. De gruwelijkste daad bewaart Stone voor het laatst. Na de moord op hun halfbroer krijgen Atreus en Thyestes al snel zelf ruzie. Uiteindelijk nodigt Atreus zijn broer uit voor een etentje, zogenaamd bij wijze van verzoening. Maar wat die niet weet, is dat Atreus zijn kinderen heeft afgeslacht en in het eten verwerkt. Thyestes verorbert zijn eigen kinderen, terwijl Atreus triomfantelijk toekijkt.


Thyestes is niet perfect, het is een voorstelling waarin het gaat om het effect, om de shock and gore. Stone lijkt nauwelijks geïnteresseerd in het medeleven van zijn publiek. De affectloze vorm waarin hij deze Griekse mythe giet - met harde muziek tijdens scènewissels, groteske beelden en maniakale spelers - verraadt zijn voorliefde voor show, of voor opera.


Zijn Thyestes is een voortreffelijk horrorkabinet, van een intensiteit die je zelden ziet in het theater. Tegelijk stelt het de onbehaaglijke vraag in hoeverre het extreme geweld, ingebed in de banale werkelijkheid van alledag, ons nog kan raken.


Volgend seizoen is Stone gastregisseur bij Toneelgroep Amsterdam. Hij gaat Medea maken met Nederlandse acteurs. Wederom benieuwd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden