'Een vooroordeel is ook discriminatie'

Werkgevers nemen weinig allochtonen aan en ook e werkvloer wordt gediscrimineerd. Antiracismeclubs en FNV praten vandaag over oplossingen...

Van onze verslaggeefster Kim van Keken

Probeer maar eens hard te maken dat een baas zijn personeel selecteert op basis van huidskleur. Zo'n motivatie voor een afwijzing krijgt een sollicitant zelden zwart op wit. Net zo moeilijk is het om aan te tonen dat allochtonen worden gepest op het werk. Gediscrimineerde werknemers klagen daarom nauwelijks, uit angst dat de pesterijen toenemen.

Volgens betrokken organisaties komt discriminatie op het werk steeds vaker voor. Ook het kabineterkent dat. Volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben veel werkgevers vooroordelen en 'slechte ervaringen' met allochtonen. Dat schreef staatssecretaris Rutte onlangs in het kabinetsstandpunt dat een einde maakte aan de Wet Samen, die bedrijven verplichtte om het aantal allochtonen dat zij in dienst hadden, te registreren.

'Een vooroordeel is ook discriminatie', zegt onderzoeker Theo Veld, van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 2002 bracht hij het onderzoek 'Een gekleurd beeld' uit, waarin een kwart van de ondervraagde werkgevers meldde een voorkeur te hebben voor autochtone werknemers. Een groot deel van hen wilde zelfs helemaal geen allochtone werknemer in dienst hebben.

Zeker 18 procent van de werkgevers was over minderheden zeer negatief, stelt hij. Ze denken dan aan een taalachterstand en een laag opleidingsniveau. 'Dat zijn werkgevers die niet meer openstaan voor nieuwe informatie over of positieve ervaringen met allochtonen.' Die zullen volgens Veld daarom nooit een allochtone werknemer aannemen. 'Zo'n houding verander je niet snel.'

Het Landelijk Bureau ter Bestrijding van Rassendiscriminatie (LBR) kreeg in 2002 ruim tweeduizend klachten binnen, 20 procent daarvan ging om discriminatie op het werk. Dat is een stijging volgens het bureau. Vandaag discussieert het met de FNV tijdens de bijeenkomst 'een werkvloer zonder racisme' over oplossingen. De FNV ziet ook geen oplossingen in meer regels, maar gaat komende tijd zorgen voor meer zwarte kaderleden.

De werkloosheid onder allochtonen bedroeg in 2002 volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 14 procent. Dat is bijna drie keer hoger dan onder autochtonen.

Regelgeving helpt niet om werkgevers allochtonen in dienst te latennemen, stelt staatssecretaris Rutte. Hij liet in november de Wet Samen vervallen, maar hij wil toch dat meer allochtonen gaan werken. Rutte wil nu een kenniscentrum oprichten dat bedrijven informeert over allochtone werknemers.

Psychologe Adrienne Hubert denkt dat je er met een kenniscentrumalleen niet komt. Zij heeft een onderzoeks-en trainingsbureau en deed onderzoek voor onder meer het ministerie van Sociale Zaken op het gebied van conflicten en discriminatie op het werk. De Arbowetgeving gaat volgens haar nauwelijks in op discriminatie. Die verplicht een werkgeverbeleid te voeren tegen seksuele intimidatie en agressie en geweld. 'Als je tegen een vrouw roept dat ze een lekker ding is en zij daarvan niet is gediend, moet de werkgever maatregelen treffen. Als je een Marokkaan uitscheldt voor kamelendrijver, is de Arbowet minder duidelijk.'

Ook Celil Coban, bestuurder bij vakcentrale FNV, zegt dat racisme moeilijk hard te maken is. 'Een baas of collega zet discriminerende opmerkingen niet op papier.' Volgens hem denken veel allochtone werknemers dat het zinloos is om een klacht in te dienen. Hij werkt voor het meldpunt discriminatie in het Westland en ontving de afgelopen tijd maar twee klachten.

'Ik weet zeker dat er veel vaker wordt gediscrimineerd', zegt hij. Signalen krijgt hij wel. 'Vooral moslims krijgen het voor de kiezen. Alles wat er momenteel in de wereld gebeurt, is de schuld van de allochtone werknemer, vinden sommige autochtone collega's.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden