Een voornemen voor talkshows in 2018: vaker kwesties agenderen in plaats van -discussie opblazen

Tv-recensie Hanna Bervoets

Deze vijf aannames over discussies kunnen de talkshowtafels in 2018 best missen.

2017 was het jaar van het achtervoegsel -discussie. We hadden de Zwarte Pietendiscussie, de #MeToo-discussie, menige genderdiscussie. Al die -discussies werden gevoerd aan Nederlandse talkshowtafels, waardoor het op primetime opeens ging over seksueel geweld, institutioneel racisme en seksisme. Daarvoor niets dan lof voor onze talkshowmakers. De manier waarop de -discussies gevoerd werden, viel alleen weleens tegen. Het zijn, denk ik, een aantal hardnekkige ideeën over wat een -discussie zou moeten wezen die de ongemakkelijkste items van 2017 opleverden. Daarom: vijf aannames over -discussie die 2018 best kan missen.

1. Het achtervoegsel -discussie past elk onderwerp. Zo ging het al snel over de #MeToo-discussie, terwijl #MeToo eigenlijk geen discussie is, maar een beweging van mensen die ervaringen delen. Daaromheen ontstond wel discussie, die twee soorten talkshowitems opleverde. A) Items óver de discussie - die dus eigenlijk geen discussie was - een #MeToo-discussie-discussie over dat #MeToo vermoeiend was. Dat geluid verdiende aandacht, al was het alleen omdat het ook klonk in huiskamers, maar het eindigde vaak in termen als 'heksenjacht' en 'overdreven', en om te staven of iets overdreven is moet je gaan wroeten in privézaken, wat leidde tot: B) Items waarin men specifieke casussen ging uitpluizen: was iemand wel of niet verkracht? Je kunt je afvragen in hoeverre zulke kwesties geschikt zijn voor -discussie door buitenstaanders.

2. Iedereen moet aan elke -discussie meedoen. Sinds Barend & Van Dorp is het gangbaar dat alle talkshowgasten aan tafel meepraten. Dus spuwde Anita Witzier minutenlang haar gal over genderneutrale kinderkleding in Pauw; we mochten ook al geen Pasen meer vieren, onze traditie! Tegengeluid is belangrijk. Maar met Pasen heeft genderneutrale kinderkleding weinig te maken.

3. Een -discussie is pas een -discussie als twee partijen recht tegenover elkaar staan. Maar dan is het wel handig als de partijen het over hetzelfde hebben. In DWDD zat anti-Zwarte Piet-activist Anousha Nzume tegenover AD-hoofdredacteur Hans Nijenhuis, bedenker van het Sinterklaasbestand. Nzume zat klaar voor een Zwarte Pietendiscussie, Nijenhuis voor een Zwarte Pietendiscussie-discussie, en zo legde Nzume nog eens uit waarom Zwarte Piet racistisch is, waarop Nijenhuis haar vertelde dat haar manier van actievoeren anders kan: Nijenhuis leek een mansplainer, Nzumes argumenten gingen verloren in de mist van de metadiscussie.

4. Gaat het om eigen coryfeeën, dan is er géén -discussie. In RTL Late Night kwamen de heteroseksuele Anna Nooshin en Monica Geuze over de representatie van homo's praten, naar aanleiding van kritiek op hun lesbo-erotische fotoshoot voor Linda Meiden. Die kritiek behoefde uitleg, maar werd weggewuifd door de volledig heteroseksuele tafel. Niet gek: Nooshin heeft een RTL-contract; haar imago was belangrijker dan de -discussie.

5. -discussie begint op Twitter. In talkshows gaat het vaak over dingen waarover het op internet gaat: culture wars, -discussies over identiteit en representatie. Belangrijk. Maar tegelijkertijd is er minder aandacht voor andere prangende kwesties: de zeepbeleconomie, armoedekloof, AI-ethiek - onderwerpen die zich niet laten vatten in 280 tekens. Talkshowvoornemen voor 2018: vaker kwesties agenderen in plaats van -discussies opblazen.

Het televisierecensententeam van de Volkskrant bestaat uit Julien Althuisius, Gidi Heesakkers, Frank Heinen, Haro Kraak en, deze week, Hanna Bervoets.

Meer over