Een vind-je-fiets-terug-ding

In een stationsstalling zijn fietsbezitters vaak lang op zoek naar hun exemplaar. Rolf Hut vond de oplossing: een zendertje in je sleutelbos en een ontvangertje in je fiets.

Beeld Thinkstock

Aargh... ik heb hem gister hier neergezet, waar is ie? Minstens een keer per week loop ik vloekend door de fietsenstalling van station Delft: ik weet dat mijn fiets er staat. Maar waar? Dit pad? Of toch twee paden verder? Ik ben niet de enige: elke ochtend zie ik al even verdwaasde gezichten door de fietsenstalling schuifelen: allemaal op zoek naar de fiets die ze toch echt de vorige dag zelf hebben weggezet.

Zendertje

Hoe moeilijk kan het zijn? Net zoals je je autosleutels gebruikt om je auto op de parkeerplaats te lokaliseren: een klein zendertje in de sleutelbos en een bijpassend ontvangertje in de fiets. Probleem is dat je in Nederland niet zomaar zendertjes mag maken. Jammer voor radioamateurs, maar ik snap het wel: ik woon dicht bij Schiphol en wil niet dat mijn vind-je-fiets-ding opeens het landingsgestel van een vliegtuig doet dichtklappen. Gelukkig bestaan er kant en klare zenders en ontvangers voor knutselaars. Die zijn al goedgekeurd en kan je, legaal, in projecten verwerken. Ik kies voor de Velleman TX433 zender en RX433 ontvanger 1. Met een bereik van ongeveer 50 meter genoeg voor het zoeken naar je fiets.

Hij werkt!

Ik bouw snel een prototype op een 'breadboard', een bordje met handig doorverbonden gaten waarin je makkelijk electronica steekt om schakelingen te testen. Drukknopje op de zender, lampje op de ontvanger en inderdaad: druk op knop, lamp aan. Maar als ik me wegdraai, zie ik opeens het lampje weer aan gaan. En nog een keer. En nog een keer. Oeps?

De 433 in TX433N staat voor 433 MegaHertz, de frequentie waarop wordt uitgezonden en ontvangen. De 433 MHz frequentie is 'vrijgegeven'. Iedereen mag daar, mits niet te hard en niet te lang, op zenden. 433 MHz wordt veel gebruikt voor garagedeuropeners, draadloze koptelefoons, draadloze weerstations en veel knutselprojecten. Mijn lampje gaat dus aan bij alles wat in de buurt gebeurt.

Ik moet ervoor zorgen dat ik een uniek signaal uitzendt en dat mijn ontvanger alleen op dat unieke signaal reageert. Dat kan met de HF12E-encoder- en HF12D-decoder-chips. Je geeft de encoder een getal tussen 0 en 256. De chip versleuteld dat en geeft een signaal aan de zender. De decoder luistert naar alles wat de ontvanger ontvangt en zet alleen mijn lampje aan wanneer hetzelfde getal langskomt. De schakeling ziet er iets complexer uit, maar: hij werkt!

Geluid

Het lampje moet nog vervangen worden door iets dat geluid maakt. Een piep-geluidje kan ik zo maken, maar ik heb iets leukers: ik heb nog een politiesirenestarterssetje van Velleman liggen. Ik vervang het lampje in mijn schakeling met een transistor die de politiesirene aan-, of uitzet. Bijkomend voordeel: de batterij van de politiesirene gebruik ik om de rest van de ontvanger van stroom te voorzien 2.

Tot slot moet het bereik groot genoeg zijn om in de fietsenstalling te werken. Om bereik te vergroten, kan je harder zenden of beter luisteren. Probleem met harder zenden: dat mag niet, omdat anders iedereen elkaar gaat overschreeuwen op de 433MHz frequentie. Dus moet je beter luisteren. Dat doe je met een goede antenne. Voor advies ga ik, net als bij mijn frituurspaan-babyfoon-antenne-ding langs bij Henk: vroeger radiopiraat en nu eigenaar van Eurosound Elektronics in Haarlem. Hij raadt een relatief simpele antenne aan: een stukje metaal van de halve golflengte, dus 34,4 centimeter bij 433 MHz, waar je de antenne-kabel precies halverwege op soldeert. Ik heb laatst bij de bijna-gratis-markt nog stukken metaal van die lengte zien liggen: breinaalden!

De ontvanger in een doosje, met een breinaaldantenne die eruit komt, ducttape ik aan mijn fiets. Tijd voor een test. Ik parkeer mijn fiets in de stalling in Haarlem, loop terug naar ingang en 'TaToeTaToe' ik hoor precies waar mijn fiets staat! En ik niet alleen: vijf hoofden draaien mijn kant op.

'Wow, dat is handig, waar koop je dat?'

'Uhm: koop de Volkskrant van 6 juni als je dit wil namaken.'

Als ik Anne (editor van mijn boek, woont in Amsterdam), Felienne (mede-maakster LEGO-kopieer-ding, de Volkskrant 24 januari, werkt in Delft) en een aantal thuiswonende Delftse studenten mijn vind-je-fiets-ding laat zien, reageren ze precies hetzelfde: 'Hebben!'. Oké, misschien heb ik iets echt nuttigs gemaakt.

Als men het wil kopen, waarom niet? Zou niet meer dan 19 euro moeten kosten. Iedereen die een vind-je-fiets-ding wil: vul het formulier in op rolfhut.nl/vindjefiets. Bij genoeg belangstelling ga ik dan, via crowd-funding, zorgen dat er een professionelere versie van wordt gemaakt. Wie niet kan wachten: lekker zelf namaken!

Beeld Bier en Brood
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden