Een vertrapt rood veertje op de vloer

De rijen zijn gesloten bij de PvdA. Het congres steunt Bos en Tichelaar massaal. Er is anti-ontslagrechttaart...

Van onze verslaggevers Marc Peeperkorn en Sheila Sitalsing

amsterdam Dick Kalkman komt uit Alphen aan den Rijn, is al 33 jaar partijlid, combineert een bescheiden snor met een uitstekend humeur en borrelt over van de goede adviezen voor zijn Partij van de Arbeid. Ze komen hier op neer: de partijbonzen moeten zeggen waar het op staat. In straattaal.

Maar ondertussen gaat het deze zaterdag over procedures en tekstexegese van het verkiezingsprogramma. Terwijl een sociaal-democraat, doceert Dick Kalkman, ‘moet zeggen waar hij van droomt en waar hij van wakker ligt. Darfur, mishandeling, ontslagrecht’.

Met z’n 1.169’en zijn Kalkmans partijgenoten uit Hoogeveen, Enschede en nog verder naar Amsterdam getogen. Het is congresdag, de dag waarop afgevaardigden van de lokale PvdA-afdelingen de partijtop en de Kamerfractie ter verantwoording roepen en via een baaierd aan voorstellen op koers trachten te houden.

Een toogdag. Er is anti-ontslagrechttaart en er is Agnes Jongerius van de FNV, die uitlegt dat Nederland één groot uitzendbureau wordt als de werknemersbescherming wordt afgeschaft. Er zijn kraampjes over Uruzgan (weggaan) en de bio-industrie (fout).

Hier en daar valt een onvertogen woord. Zo weigert Frans Timmermans, PvdA-staatssecretaris van Europese Zaken, handen te schudden met Niesco Dubbelboer, een oud-Kamerlid dat het afwijzen van een Europa-referendum door de PvdA-fractie en -bewindslieden ‘politieke zelfmoord’ noemde. In de marge wordt gemeesmuild over de ‘hang naar zelfdestructie’ (kritisch lid Jacques Monasch), die ‘een constante factor is bij de PvdA sinds WO II’ (Kamerlid Ferd Crone). Leden die de partij te rechts vinden, delen rode veren uit.

Liefst 56 sprekers hebben zich aangemeld om – soms gloedvol, soms onnavolgbaar – toelichting te geven op een hele serie voorstellen. Voor meer ledendemocratie in de partij, voor terugtrekking uit Uruzgan, voor alsnog een referendum over Europa, tegen zelfverrijking, tegen aantasting van het ontslagrecht, voor betere communicatie tussen partijtop en achterban en voor solidariteit met de Birmezen en de Nicaraguanen.

Dick Kalkman voert overleg met zijn mede-motie-indieners. Hij is van de school niet treuren over het referendum. ‘Inschikken hoort bij regeren.’ Nu komt het aan op de fractie steunen, houdt hij het congres voor, als hij het podium op mag voor zijn minuutje in de spotlights. ‘Onze mannen en vrouwen aan het front in de Kamer hebben gevochten. Blijf ze steunen zodat ze de strijd voor het ontslagrecht kunnen voortzetten.’ Dat laatste is hem wel een kabinetscrisis waard. ‘Solidariteit, hè?’

Partijleider Wouter Bos zal het Kalkman later nazeggen: ‘Regeren doet pijn.’ Wen er maar aan, adviseert Bos de achterban, dat de PvdA vaker niet zal bereiken wat in het verkiezingsprogramma staat. Wie daar geen genoegen mee neemt, ‘moet op het pluche van de oppositiebankjes blijven zitten’. Ze klappen de handen bijna stuk.

Zo worden alle bommen ontmanteld. Referendum? Het congres steunt de fractie en de partijtop. Uruzgan? Er komt een onderzoek. Ledendemocratie? Het volgende congres zal niet, zoals het hoofdbestuur wilde, pas over een jaar plaatsvinden, maar komend voorjaar al. Ontslagrecht aantasten? Mariëtte Hamer, vicefractievoorzitter, haalt elke twijfel weg: ‘We gaan het gewoon niet doen.’

Dick Kalkman: ‘Duidelijke taal.’

De partijtop is geslaagd. De rijen zijn gesloten. De applausmachine is hersteld. Op de vloer ligt een vertrapt rood veertje.

Alhoewel. Op de tweede rij links zit een lid al uren sereen te wachten of zijn aanvraag voor spreektijd gehonoreerd wordt. Maar Ehsan Jami zal niet op het podium worden genood.

En als Jan Pronk naar Lilianne Ploumen, de vrouw die het partijvoorzitterschap voor zijn neus wegkaapte, toesnelt om haar te zoenen, barst een extatisch applaus los. ‘Hoor je?’ zegt Dick Kalkman, ‘hij krijgt meer applaus dan zij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden