Nieuws Vrouwenquotum

Een verplichtend vrouwenquotum? Wel meer topvrouwen, niet meer winst (maar ook niet minder)

Nieuwe munitie in het slepende maatschappelijke debat over het invoeren van een verplichtend vrouwenquotum: een wettelijk bindend quotum zal het al jarenlang bedroevend achterblijvende aantal vrouwen in de top in Nederland inderdaad snel vergroten. Maar een wondermiddel is het niet: zo wordt de winstgevendheid van bedrijven niet groter (maar ook niet kleiner). 

Minister Ingrid van Engelshoven Ingrid van Engelshoven noemde het achterblijvende aandeel topvrouwen ‘om te huilen’ en ‘beschamend’. Beeld ANP

Ook wordt het aantal vrouwen in het middenmanagement - de kweekvijver voor de top – niet groter door een quotum.

Dat melden het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), die de kwestie op verzoek van het ministerie van OCW (waaronder emancipatie valt) hebben onderzocht. Nederland kent al jaren  een ‘wettelijk streefcijfer’ voor minimaal 30 procent vrouwen in de top. Maar dat wordt ondanks allerlei goedbedoelde pogingen en mooie woorden bij lange na niet gehaald. De afgelopen tien jaar steeg het aandeel vrouwen in de raad van bestuur en de raad van commissarissen bij de grootste vijfduizend bedrijven en organisaties in Nederland van 4 procent naar 15 procent, nog ver onder het streefcijfer.

Op het niet halen van het streefcijfer staan nu geen sancties. Als die wel zouden worden ingesteld - het uitsluiten van opdrachten bijvoorbeeld - dan leidt dit volgens het CPB en het SCP tot een snelle stijging van het aantal vrouwen in de top. In Noorwegen en Italië, waar verplichtende quota zijn ingevoerd, voldeden bedrijven die jarenlang achterbleven binnen een paar jaar aan het vereiste aantal topvrouwen.

Volgens de voorstanders van een vrouwenquotum leiden meer vrouwen in de top ook nog tot meer winst, omdat het management breder en diverser wordt en anders naar besluiten gaat kijken. Maar daar hebben CPB en SCP geen bewijs voor gevonden. Maar het tegendeel, aangevoerd door de tegenstanders (onervaren vrouwen in de top benoemen is slecht voor de winst) is volgens de onderzoekers ook niet hard te maken. Volgens die tegenstanders is een quotum een paardenmiddel dat stigmatiserend werkt voor vrouwen. Volgens de voorstanders is het blijkbaar nodig, omdat andere, niet-verplichtende, maatregelen de afgelopen jaren weinig tot niets opleverden.    

Het invoeren van een wettelijk vrouwenquotum komt binnenkort weer op de agenda, omdat de regeling voor het wettelijk streefcijfer van 30 procent dit jaar afloopt. Volgend jaar moet duidelijk worden of het niet - of onvoldoende snel - werkende streefcijfer inderdaad vervangen wordt door een verplichtend quotum.  Verantwoordelijk D66-minister Ingrid van Engelshoven noemde het achterblijvende aandeel topvrouwen eerder ‘om te huilen’ en ‘beschamend’.  VNO-NCW-voorman Hans de Boer gaat een uiterste inspanning doen om een dreigend wettelijk vrouwenquotum volgend jaar te voorkomen – het gros van zijn achterban gruwt van een quotum. De Boer heeft substantieel meer vrouwen in de top van het bedrijfsleven beloofd. 

Prima, Mark Rutte, dat je opkomt voor hogere lonen voor de hard werkende Nederlander

Maar kijk ook eens naar een andere groep die stelselmatig over het hoofd wordt gezien: de vrouwen, schrijft Marry de Gaay Fortman in een open brief aan de minister-president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden