Commentaar

Een veroordeling van politiek opportunisme

De staat heeft een zorgplicht, ook voor het milieu. Als het kabinet nou maar niet gaat tegensputteren.

De Hoogovens van staalproducent Tata Steel gezien vanaf de Noordzee. Beeld anp

Het klimaatvonnis van de Haagse rechtbank leest als een strenge vermaning aan de politiek. Het is een veroordeling van politiek opportunisme en het breken van afspraken zonder deugdelijke argumenten. Kort samengevat is het vonnis een gebod aan de staat zich aan z'n eigen beleid te houden. Het waren onze eigen parlementen en kabinetten die het VN-klimaatverdrag en de klimaatprotocollen ondertekenden en vervolgens tot 2010 mikten op 30 procent minder uitstoot van broeikasgas in 2020. Todat Rutte I daar in 2010 plots 20 procent van maakte - zonder veel omhaal van woorden - waarna Rutte II de nieuwe lijn gemakshalve overnam. Het lijkt intussen 17 procent te gaan worden.

Profiel

Wie zit er achter 'revolutionaire' klimaatzaak tegen overheid? Lees meer over Urgenda en oprichtster Marjan Minnesma. (+)

Er volgden geen argumenten waarom snellere reductie niet meer nodig zou zijn. En evenmin bewijzen dat het onbetaalbaar werd. Die argumenten kwamen ook in de rechtbank niet. Integendeel: de staat erkent volmondig dat ongeremde CO2-uitstoot gevaarlijk is. Het enige argument dat wel steeds terugkeert is dat Nederland zo klein is en dat het toch vooral van China en de VS moet komen. Dat veegt de rechtbank terecht van tafel. Ieder land heeft z'n eigen verantwoordelijkheid. Bovendien staat Nederland met de CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking nog altijd in de toptien van de wereldranglijst.

De kabinetten-Rutte hebben het probleem in feite op de lange baan geschoven: op termijn moet de CO2-uitstoot nog steeds omlaag, maar nu even niet. Ook hiermee maken de rechters korte metten. Want later optreden wordt zeker niet goedkoper. En de vervuiling gaat langer door. De zorgplicht van de staat reikt verder dan vandaag. Of, zoals de rechtbank stelt: 'Voorkomen is beter dan genezen.'

Is het daarmee een politiek vonnis? In elk geval zijn er politieke consequenties. Ongetwijfeld gaat nu nog veel juridisch getouwtrek volgen. Het zou mooi zijn als de politiek - VVD en PvdA voorop - daarop niet wacht maar het heft in handen neemt. In dat opzicht is er goed nieuws: de landsadvocaat bevestigde op de rechtszitting dat Nederland in 2020 nog best aan de gewenste reductie van minstens 25 procent kan voldoen, mits het nu snel de juiste maatregelen neemt. De komende herziening van het belastingstelsel biedt een eerste uitgelezen kans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden