Een veredeld schoolelftal op reis

Zo groot als Ajax is gegroeid buiten het veld, zo nietig en jong oogt de groep die zich in Schotland voorbereidt op weer een Europese wedstrijd....

Van der Vaart is een fantastisch talent, maar hij is pas achttien jaar. In welk Europees topelftal neemt een achttienjarige de leiding? Ajax, dat na de 1-3 in de Arena voor een schier hopeloze opgave staat om zich te plaatsen voor de Champions League, is groen als het gras dat opeens groeit in de Arena. Spelers leren elkaar kennen.

Geen wonder dat het op Schiphol zo stil was voor het vertrek van de voetbalclub uit Amsterdam. Hier waren negentien voetballers verzameld, verdeeld over elf nationaliteiten. Wie elkaar niet verstaat, zwijge liever. De bijbelse Toren van Babel werd immers ook nooit voltooid door de plotse spraakverwarring onder de arbeiders.

Negen spelers, onder wie voor het eerst doelman Stekelenburg (uit Haarlem), middenvelder Walker (uit Americana, Brazilië) en verdediger Pienaar (uit Johannesburg) zijn nog geen twintig jaar. En de groep telt opvallend veel kleine mannetjes. Het is, met alle respect voor het aanwezige talent, een veredeld schoolelftal waarmee hoofdmeester Adriaanse op reis is.

Op de training bedient Adriaanse zich veelvuldig van het Engels. Hij kan niet verwachten dat spelers die net zijn gekomen uit Zweden, Brazilië of Tunesië zijn nette Amsterdams verstaan. Qu'est ce que c'est?, riep grapjas Arveladze onlangs om de haverklap tegen nieuweling Trabelsi uit Ariana, Tunesië.

Het kan niet anders of afzwaaiend penningmeester Van Os wordt hier, tijdens de training in het door Nederlanders gebouwde, gloednieuwe stadion van FC Hamilton, overvallen door melancholie. Net als nu stond hij ruim vijf jaar geleden langs velden in Split, Wenen, Boedapest, Rome, München. Vervuld van trots, met de handen in de zakken van het driedelig pak, omringd door honderden liefhebbers die zich vergaapten aan de sterren uit Amsterdam.

Een dag eerder heeft Van Os nog eens verteld hoe Ajax is getroffen door het Bosman-arrest en hoe moeilijk het is om weer een topteam te bouwen. Eens in de drie of vier jaar een kwartfinale halen in de Europa Cup, dat zou al mooi zijn, zegt hij. Of hij het echt gelooft?

Ajax is nog wel Ajax, om met Van Os te spreken, maar het is ook Ajax niet meer. De club ontdeed zich van zijn jasje en kreeg een stadion dat vorige week vijf jaar werd, gaf aandelen uit, ging opleiden in Afrika. Kijk in de presentatiegids en wees verbaasd over een begrip als 'gedetacheerde spelers'. Er is een Raad van Commissarissen, een creche, een veldcommissaris (Bobby Haarms), een afdeling communicatie van tien man en natuurlijk een sfeerteam.

In de laatste gouden episode had Ajax Blind, Rijkaard, Litmanen, De Boer en De Boer, Kluivert en Davids. Op de training van Van Gaal was menig scheldpartij te horen.

Op deze druilerige dinsdag doen de Ajacieden anno 2001 zwijgzaam hun werk. Hier ontbreekt elke vorm van natuurlijke hiërarchie. En wie begrijpt het grapje van schoolmeester Adriaanse die, als de spelers tijdens de warming-up een zwemslag maken, verwijst naar Ada Kok? Om nog maar te zwijgen van de humor van assistent Peter Boeve, die zelfs voor Nederlanders moeilijk te bevatten is.

Doelman Grim, 36 jaar, is de relikwie uit de laatste bloeiperiode. Toen hoefde vrijwel nooit een verslaggever met hem te spreken, want hij was reserve achter Van der Sar. Nu wordt hij naar voren geschoven als woordvoerder. Hij vertelt dat Ajax niet van plan is het eigen doel dicht te spijkeren, want dat druist in tegen alle principes van de club.

De multinational Ajax is zoekende naar zijn identiteit. Op het vliegveld van Glasgow vulde een groepje mannen in rood-wit een formulier in. Het waren spelers van buiten de EU. En toch zegt Adriaanse, hoewel negen spelers geblesseerd zijn achtergebleven in Amsterdam, dat de groep 'veel trainbaarder is dan vorig seizoen'. De spelers kunnen volgens hem meer belasting aan en de natuurlijke selectie is achter de rug.

Ervaring is in de ogen van Adriaanse een relatief begrip. Hij heeft al verteld over Mosveld-baby's, een jonge, winnende ploeg van de Volewijckers uit de begintijd van het betaald voetbal.

Maar wat mag je op de keper beschouwd van dit Ajax verwachten op korte termijn? Neem de nieuwelingen. Zlatan Ibrahimovic, voor negentien miljoen gulden gehaald als zogenoemde kwaliteitsinjectie, zit vermoedelijk weer op de bank tegen Celtic. 'Zlatan gaat nog veel voor zijn eigen actie. Hij is nog geen combinatiespeler', zegt Adriaanse.

Wanneer is hij dat dan wel? Over drie maanden, over een half jaar, als Ajax ook in de competitie op achterstand is gezet en de doelstelling (kampioen) ver weg is? Of Maxwell, de Braziliaan die nooit in het eerste elftal van Cruzeiro voetbalde. Of Ahmed Hossam, de Egyptenaar die nooit een echte linksbuiten was en het vak aan de zijlijn moet leren.

En dus wordt Ajax vandaag in een kolkend stadion Parkhead vrijwel zeker uitgeschakeld door Celtic, om zich meteen te mogen voorbereiden op de klassieker tegen Feyenoord van zondag. 'Ik heb nog niet aan de wedstrijd tegen Feyenoord gedacht', aldus Adriaanse. Dat is maar beter ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden