Reconstructie

Een veredeld jeugdelftal? FC Twente hoor je niet klagen

FC Twente mag in de eredivisie blijven. Daar alles mee gezegd. De club moest halsoverkop op zoek naar geld én naar spelers om het jonge team ook in de eredivisie te houden.

Onno Jacobs op de persconferentie over het onderzoek naar de onregelmatigheden bij FC Twente.Beeld anp

Met klamme handen en klotsende oksels zit Onno Jacobs op vrijdag 17 juni achter zijn bureau. De ogen van de FC Twente-directeur staren onophoudelijk naar zijn telefoon en computerscherm. Om 13.47 uur komt het mailtje binnen dat aan alle onzekerheid een eind maakt. 'GEWONNEN', stuurt FC Twente-advocaat Dolf Segaar vanaf de Spaanse Trappen in Rome.

Met een homerische schreeuw herhaalt Jacobs de boodschap tegen bestuurslid Jan Schutrups, technisch en commercieel directeur Jan van Halst, bestuursadviseur Marcel Wendrich en twee communicatiemedewerkers die zich aan het bureau van Jacobs hebben vastgeklampt. Terwijl het zestal elkaar in de armen valt, vliegen de vreugdekreten door de benauwde werkkamer in de Grolsch Veste.

De beroepscommissie van de KNVB heeft geheel tegen de verwachting in bepaald dat Twente zijn eredivisielicentie behoudt. Wel krijgt de club een boete van 181 duizend euro opgelegd. De uitspraak staat haaks op het eerdere oordeel van de licentiecommissie. Die zette Twente vanwege financieel wanbeleid terug naar de eerste divisie. Bovendien stelde de rechter de club na het kort geding in haar ongelijk. Dat is allemaal verleden tijd, nu het wonder van Enschede zich heeft voltrokken.

Kim Oosting van de FC Twente Kidsclub zit naast de kamer van Jacobs en heeft al snel door wat er aan de hand is. In jubelstemming rent ze de gang op en roept: 'Ja, ja, ja!' Het goede nieuws verspreidt zich vervolgens als een olievlek over de werkvloer van de Grolsch Veste. Medewerkers van alle afdelingen omhelzen elkaar en barsten in tranen uit. Maandenlang zijn zij gegijzeld door onzekerheid. De bar gaat open.

Eerder op de dag hebben het Twentebestuur en de twee communicatiemedewerkers tijdens een spoedberaad twee toespraken geschreven. Een van die twee kan in de prullenbak: Jacobs kan het mooie verhaal vertellen. Veertig minuten na het verlossende mailtje spreekt de directeur zijn personeel toe. 'Ik ben hartstikke blij. Maar er is geen tijd te verliezen. Het echte werk gaat nu pas beginnen.'

Nog zeven weken heeft de club voor de competitie begint, een thuiswedstrijd tegen Excelsior.

Commercieel beleid

Nog voordat Jacobs is uitgesproken, schiet Eddy Achterberg achter zijn computer. De 69-jarige Utrechter speelde in het verleden voor FC Twente en won als assistent-coach de beker met de club. Tegenwoordig is hij er commercieel medewerker.

In de aanloop naar 'D-day' heeft de voormalig middenvelder alle sponsoren van een kleur voorzien. De bedrijven die hebben aangegeven te stoppen of hebben gezegd te twijfelen, zijn rood of oranje. De geldschieters die hun onvoorwaardelijke steun hebben uitgesproken bij behoud van de licentie, voorziet Achterberg van een groen vinkje.

Honderden sponsoren krijgen een telefoontje van het belteam dat de club in allerijl heeft opgetuigd. Blijven ze FC Twente trouw? Zo ja, kunnen zij het geld dan zo snel mogelijk overmaken?

De bodem van de schatkist is in zicht. Geld van sponsorpakketten of seizoenskaarten heeft Twente nog niet kunnen incasseren. Jacobs: 'Maar een week later moest het personeel betaald worden. Met het geld dat we op dat moment in kas hadden, was dat niet gelukt. We hadden direct liquiditeiten nodig, anders waren we failliet.' Die vrijdag ontvangt Twente 5,5 miljoen euro aan sponsorinkomsten die tot dan 'on hold' hebben gestaan.

Het is 18 uur als Jacobs zijn auto richting zijn woonplaats Bleiswijk stuurt. 's Avonds duikt hij met zijn vrienden de kroeg in. Achterberg hangt dan nog met sponsoren aan de telefoon. 'De meesten gaven direct hun steun.' Hij wordt de volgende ochtend zelfs gebeld door een oud-sponsor die op vakantie is in Spanje. 'Hij had het goede nieuws gehoord en vroeg me waar hij geld kon doneren. Hij stortte, hup, zo 250 euro. Er hing ineens weer een positieve vibe rond de club', zegt Achterberg.

In de begroting van komend seizoen heeft de club laten opnemen dat het minimaal 11 miljoen euro aan commerciële inkomsten wil genereren. Dat bedrag zou voor september op de rekening moeten staan. Vorige week was er al meer dan tien miljoen euro opgehaald. Met Pure Energie presenteert Twente een week na de veelbesproken vrijdag de nieuwe shirtsponsor. Commercieel directeur Van Halst noemt het een belangrijk signaal naar andere sponsoren om over de brug te komen.

Jan van Halst, technisch en commercieel directeur en Alfons Wispels, oprichter Pure Energie, tijdens de presentatie van de nieuwe hoofdsponsor van FC Twente. Pure Energie, de leverancier van groene energie, verbindt zich voor vijf jaar aan de Twentse eredivisionistBeeld anp

Inmiddels heeft de club 90 procent van de geldschieters binnenboord weten te houden. Van Halst: 'In Twente staan we niet alleen op het podium als we kampioen worden.'

Hij wijst op het aantal verkochte seizoenkaarten. Negenduizend supporters hadden toegezegd hun kaart te verlengen mocht Twente de eredivisielicentie behouden. Zes dagen na het goede nieuws staat de teller al op twaalfduizend. Een week voor de eerste competitiewedstrijd hebben bijna zeventienduizend supporters toegezegd Twente bij thuiswedstrijden te steunen: duizend meer dan vorig seizoen.

'Terwijl de fans redenen genoeg hadden hun seizoenkaart niet te verlengen. Ze zijn niet bepaald verwend het afgelopen jaar', bekent Van Halst.

Supporters

Het wordt een seizoen van overleven, de supporters zijn zich er terdege van bewust. Ufuk Ermis, de voorzitter van supportersvereniging Vriendenkring FC Twente, zegt dat het verwachtingspatroon is gekelderd. Maar het belangrijkste is dat alle fans eindelijk weer op de tribune commentaar kunnen leveren op het voetbal. Geen verhitte discussies meer over financiële malversaties of het juridische steekspel tussen de KNVB en de club. 'Gewoon weer praten over de rechtsback die klote is of de scheids die ons genaaid heeft.'

Het voetbal voert in Enschede en omstreken al maanden niet meer de boventoon. Daarom beginnen de 27 Twentse supportersverenigingen op 20 juni een inzamelingsactie: Twente voor Twente.

Niet zozeer het opgehaalde bedrag staat centraal. Doel is de regio weer achter de club te krijgen. 'Van Markelo tot Denekamp en van Haaksbergen tot Vriezenveen.'

Het levert legio initiatieven op. Een meisje uit Borne haalt voor 1.200 euro aan statiegeld op. Het stadje Delden organiseert een voetgolfoernooi. Supporterscafé De Peppel in Hengelo houdt een bingoavond met drank, eten en bingokaarten voor 30 euro. En op twee veilingen kunnen fans onder meer bieden op de voetbalschoenen van Dusan Tadic, een gesigneerd shirt van oud-voetballer Nico-Jan Hoogma of een dagje meelopen met stadionspeaker Jan Bruins.

Op 10 juli vieren de verenigingen samen dat Twente in de eredivisie blijft. Op die feestelijke dag wordt ook een tussenstand van de inzameling bekendgemaakt: 60 duizend euro is er opgehaald. Tijdens de open dag, afgelopen zondag presenteerden de verenigingen de totale geldsom, opgelopen tot grofweg 80 duizend euro.

Tekst gaat verder onder de foto.

De selectie en staf van FC Twente poseren voor het supportersvak P tijdens de open dag van eredivisieclub FC Twente.Beeld anp

Lang is het niet eens zeker of die open dag er wel komt. Na het verlossende bericht op vrijdag 17 juni wordt halsoverkop een commissie opgericht die met het supportersfeest aan de gang gaat. Veel geld is er niet en de festiviteiten zijn dan ook minder uitbundig dan normaal. Het is kenmerkend voor de omslag die de club maakt.

De open dag staat ook symbool voor de tijd die de club achter zich heeft liggen. Bestuurslid Schutrups: 'Al die maanden stonden in het teken van het behouden van de licentie, van overleven. Daarna konden we pas echt naar de organisatie kijken.'

Schutrups wordt voorzitter van de Raad van Commissarissen, in een toezichthoudende rol. De 'wie bepaalt, betaalt-cultuur' uit de tijd van oud-voorzitter Joop Munsterman is voorbij.

Uit categorie 1?

Vanaf dat moment vormt Jacobs samen met technisch en commercieel directeur Van Halst het bestuur van Twente. Maar nog voordat het duo goed en wel is begonnen, barst bij de club een interne strijd los. Partijen die tot voor kort samen optrokken om Twente te redden, zijn nu vooral met hun eigen belangen bezig.

Investeerders willen invloed uitoefenen op de beleidsvoering. Schutrups begrijpt dat. 'Maar dat kunnen wij volgens de eisen van de licentiecommissie en de gemeente niet toestaan.'

Jacobs verbaast zich over de sterke mening van alle partijen. Dan doelt hij op de supportersverenigingen, private garantstellers, sponsoren, financiers en de gemeente. 'Allemaal wilden ze mij vertellen hoe ik het beste kon werken.'

Al na twee weken besluit hij vanwege alle tegenstellingen een stap terug te doen. Ook stelt hij dat Twente een directeur nodig heeft die altijd aanwezig kan zijn. Tot zeker 1 oktober blijft hij verbonden aan Twente, maar dan in zijn oude rol als interim.

Toch kijkt Jacobs verder. Doordat de begroting van komend seizoen door de KNVB is goedgekeurd, kan Twente eind dit jaar uit categorie 1 geraken, de financiële zorgengroep. Categorie 2 komt pas in zicht als de uiterlijk op 1 november ingeleverde jaarcijfers van het afgelopen jaar en de prognose over het seizoen 2016-2017 ook aan de eisen voldoen. Maar ook dan kan de club de komende twee jaar zich geen misrekeningen veroorloven. Anders wordt de licentie alsnog definitief ingetrokken.

Intussen probeert Twente de harde eisen van het rapport van Ben Knüppe na te leven. In opdracht van de KNVB stelde de onderzoeker voor een ondernemingsraad op te tuigen en te zorgen voor een zogeheten 'klokkenluidersregeling'. Hij bemerkte een 'angstcultuur' onder de Twentse werknemers. Van Halst wil open kaart spelen. 'Ze hoeven niet te klikken. Mijn deur staat altijd open. Ze kunnen gewoon binnenlopen.'

Sportief

Los van alle begrotingen, jaarcijfers en bezuinigingen moet er ook worden gevoetbald. Zaterdag wacht de wedstrijd tegen Excelsior en de ploeg van trainer René Hake is nog allerminst op orde. De club die in 2010 pronkte met de landstitel, wil zich dit seizoen handhaven in de eredivisie. Maar of dat lukt, is de vraag. 'Het team dat er nu staat is niet eredivisiewaardig', zegt technisch manager Ted van Leeuwen. 'Een aantal cruciale posities moet nog worden ingevuld.'

Normaal gesproken begint Van Leeuwen na de laatste competitiewedstrijd met het benaderen van nieuwe spelers. Nu moest hij wachten tot duidelijk was in welke competitie Twente dit seizoen zou spelen. 'Ik heb zes weken niets kunnen doen', zegt hij. Het gevolg: de spelers die op zijn schaduwlijsten stonden, hebben hun contract al verlengd of zijn naar een andere club vertrokken.

Geld om versterkingen te halen is er niet. Van Leeuwen is aangewezen op huurlingen of transfervrije spelers. Doordat Twente nog altijd in de zorgwekkende categorie 1 zit, moeten de Tukkers elke uitgave boven de 50 duizend euro melden bij de KNVB.

Het vergt voor Van Leeuweneen creatieve en intensieve manier van werken. Van 's ochtends vroeg tot middernacht rinkelt zijn telefoon. Dat Twente de selectie nog niet rond heeft, is een publiek geheim.

Van Leeuwen: 'Ik krijg elke dag wel veertig spelers op mijn bureau. Vaak ook van lui van wie ik nog nooit heb gehoord.' Geduld is een schone zaak: voor elke transfer die slaagt, zijn er volgens Van Leeuwen negen mislukt.

De basisspelers Gutiérrez, Uvini, Cabral en Schilder zijn vertrokken. De kans is groot dat ook Mokotjo nog weggaat en een transfer van sterspeler Hakim Ziyech hangt al maanden in de lucht. De transferinkomsten worden niet geïnvesteerd in de selectie. Het geld is nodig om de financiële gaten te dichten, zodat de club minder snel naar de twaalf miljoen euro garantstelling van de externe financiers hoeft te grijpen. Ook heeft de transferopbrengst nog invloed op de garantstelling van 32 miljoen euro van de gemeente. Dan kan het zijn dat Twente nog om de tafel moet om deze afspraak opnieuw te bespreken. Op 31 oktober neemt de gemeente definitief een besluit over het beschikbaar stellen van die garantstelling.

Hakim Ziyech scoort tegen Ajax.Beeld anp

In de plaats van de ervaren basiskrachten wordt de transfervrije Stefan Thesker vastgelegd. De verdediger doorliep de jeugdopleiding in Enschede en werd afgelopen seizoen al gehuurd van Greuther Fürth. Daarnaast huurt de club drie 19-jarige talenten: Ünal, Yeboah, Seys en de 24-jarige linksback Trajkovski.

Het is de nieuwe realiteit. Twente begint aankomende zaterdag met een veredeld jeugdelftal aan de competitie. Daar hadden ze twee maanden geleden voor getekend in Enschede. Van Halst: 'De ballen zijn opgepompt, de wedstrijdshirts zijn binnen en de grasmat ligt er nog. We kunnen beginnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden