InterviewGynaecoloog Caroline Vos

‘Een verbod op hersteloperaties maagdenvlies? Dat gaat zomaar niet’

Maagdenvlieshersteloperaties gaan in de ban, schrijft minister De Jonge van Volksgezondheid in een brief aan de Kamer. Maar een verbod kan nadelige gevolgen hebben, zegt gynaecoloog Caroline Vos van de NVOG (Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie).

De behandelkamer van een gynaecoloog. Beeld Getty Images / iStockphoto

De minister stelt dat artsen hebben toegezegd geen maagdenvlieshersteloperaties meer uit te voeren. Stoppen jullie daar inderdaad mee?

‘Het huidige uitgangspunt is dat artsen de ingreep niet uitvoeren, tenzij de veiligheid van de vrouw in het geding is. Dat zal in essentie niet veranderen. Wel zullen we de handelwijze voor artsen bij een verzoek om maagdenvliesherstel scherper formuleren en verduidelijken. Artsen moeten in elk geval het gesprek aangaan met de vrouw die om deze ingreep vraagt, de vrouw voorlichten over de misverstanden over nut en noodzaak van deze ingreep en informatie verstrekken over minder ingrijpende alternatieven.’

Als de operaties blijven plaatsvinden, overweegt de minister een verbod. Wat vindt de NVOG daarvan?

‘Wij willen ook van de maagdenvlieshersteloperaties af en begrijpen dat de minister een verbod achter de hand houdt. Maar het gevolg van een verbod kan zijn dat ook de consulten met voorlichting niet meer zullen plaatsvinden. Daarnaast bestaat de kans dat de ingreep illegaal of in het buitenland gebeurt. En het is dan maar de vraag of voorlichting en afweging dan nog zo zorgvuldig plaatsvinden als nu.’

Nog even terug naar het maagdenvlies, dat feitelijk niet bestaat. Hoe zit dat precies?

‘Er zitten plooitjes bij de ingang van de schede, maar er is geen daadwerkelijk vlies. Menstruatiebloed kan gewoon afvloeien, en je kunt ook een tampon plaatsen en verwijderen zonder dat je iets kapotmaakt. De meeste vrouwen bloeden ook niet bij de eerste keer dat ze gemeenschap hebben.

‘Het is niet helemaal duidelijk wat mensen die een reconstructie overwegen hierover weten. Daarom is het zo belangrijk dat de betrokken vrouwen in gesprek gaan met een kundige arts of zorgverlener. Het liefst zou je ook partners en eventueel familieleden daarbij willen betrekken, om ook aan hen uit te leggen dat vrouwen niet per definitie hoeven te bloeden. Soms staan zij daar wel voor open.’

Hoe gaat een reconstructie van iets dat niet bestaat in zijn werk?

‘Het enige fysiologische doel van de ingreep is bloeding bij de gemeenschap. Je kunt een hechting plaatsen, die dan inscheurt en bloedt.’

De NVOG wil enerzijds de autonomie van de patiënt waarborgen en respect tonen voor niet-westerse culturen. Anderzijds spelen gelijkwaardigheid tussen man en vrouw en het voorkomen van schade een rol. Hoe maak je die afweging?

‘De ingreep is medisch niet noodzakelijk en kan altijd schadelijk zijn. Zo kan de vrouw meer bloeden dan voorzien en kan er littekenvorming optreden. Pijn bij gemeenschap als gevolg van de ingreep kan ook op langere termijn tot blijvende klachten leiden. Hierbij kan de littekenvorming een rol spelen.

‘Als de vrouw zelf de ingreep niet wil en zich gedwongen voelt door anderen of door de angst voor ontdekking, kun je je voorstellen dat zij veel spanningsklachten heeft. Misschien worden deze iets minder na de ingreep, maar dat is niet gezegd.

‘De belangrijkste reden om wel te kiezen voor de ingreep is de veiligheid van de vrouw in kwestie, als er bijvoorbeeld sprake is van dreiging vanuit de familie.’

Maagdenvlies?

Eigenlijk is het maagdenvlies helemaal geen vlies, schrijft het RIVM, maar een randje weefsel bij de ingang van de vagina. Het vormt bovendien geen aanwijzing of een vrouw al vaginale seks heeft gehad. Een arts noch een partner kan aan de hand van dit weefsel constateren of er gemeenschap is geweest voor het huwelijk, aldus het RIVM. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden