Een verbluffende, maar ook zeer ongelijke groei

‘Ik verwacht niet dat de jaren van grote economische bloei nog terugkomen in mijn leven.’

Van onze verslaggever Cor Speksnijder

‘Toen de aanslagen van 11 september werden gepleegd, woonde ik in New York. Ze betekenden dan ook veel voor me, maar dat werd allengs minder. In India wordt elk jaar wel een grote aanslag gepleegd. 11 September was niet uniek. In India is terrorisme een fact of life.’

De Indiase auteur Aravind Adiga (35) verbleef in november 2008 weer in een stad die doelwit werd van terroristen. Hij was in Mumbai toen het in november 2008 drie dagen lang in de greep verkeerde van aanvallen op twee grote hotels, het treinstation en een Joods cultureel centrum. Kort na deze aanslagen zei hij over de telefoon dat terreur en angst deel van Mumbai zijn geworden. ‘Het gevoel van veiligheid is weg.’

De vrees voor terrorisme keert terug in zijn onlangs verschenen verhalenbundel Tussen de aanslagen (Between the Assassinations) over India in de periode tussen de moord op Indira Gandhi in 1984 en die op haar zoon Rajiv Gandhi in 1991. Dat boek volgt op zijn debuut De witte tijger (The White Tiger), een cynische roman over de kloof tussen het India van de middenklasse en het India van de onderklasse, waarmee hij wereldwijde bekendheid verwierf.

Volgens Adiga zouden de bijkomende effecten van 11 september op den duur wel eens even belangrijk kunnen blijken als de WTC-aanslagen zelf. ‘Over bepaalde bijkomende gevolgen van 11/9 wordt in het Westen niet gesproken. Toch hebben ze Azië opnieuw vormgegeven. Bijvoorbeeld: de beweging van kapitaal en migranten vanuit de Verenigde Staten terug naar het eigen land.’

Voor Adiga was het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral een tijd waarin India is opgekomen als een invloedrijke financiële macht en cultureel zelfbewust is geworden. ‘Indiase bedrijven nemen ondernemingen in de VS over. Jonge Indiërs blijven nu liever in eigen land dan dat ze emigreren naar Amerika of Europa. Maar onze groei is erg ongelijk geweest: de economische boom is voorbijgegaan aan grote delen van de bevolking.’

‘De verwachtingen worden snel hoger en het asymmetrische karakter van de groei veroorzaken al problemen. We kampen met een toenemende maoïstische rebellie in het hart van India.’

‘Een andere bedreiging van onze toekomst betreft het milieu. We hebben een chronisch watertekort in delen van India en dat lijkt alleen maar erger te worden. Terwijl het decennium over het algemeen goed is geweest voor het land, hebben zich twee grote problemen ontwikkeld.’

Dat de financiële, politieke en culturele macht van het Westen naar China en India zou verschuiven was volgens Adiga al duidelijk geworden in de jaren negentig. ‘Maar de snelheid waarmee die verschuiving zich in de afgelopen tien jaar daadwerkelijk heeft voorgedaan is verbazingwekkend. Landen in Azië, en zelfs in Afrika, hebben nu meer vat op hun lot dan in enige andere periode na de achttiende eeuw. Obama heeft minder invloed op de wereldzaken dan enige andere Amerikaanse president na de Tweede Wereldoorlog.’

Adiga zegt dat zijn politieke opvattingen in het voorbije decennium zijn veranderd onder invloed van persoonlijke ervaringen. ‘Ik begon het decennium als student aan de universiteit en ik sluit het af als journalist. In het begin van het decennium werden mijn meningen gevormd door boeken en artikelen. Mijn opvattingen waren behoorlijk links. Maar conventionele politieke opvattingen overleven niet in de echte wereld. Ik zie nu in dat in de wereld evenveel schade is aangericht door goedbedoeld en paternalistisch links beleid als door egoïstisch, rechts beleid.’

Van de jaren tot 2020 heeft de auteur niet al te hoge verwachtingen. ‘Midden jaren negentig maakten mensen over de hele wereld een grote economische bloei mee. Maar terugkijkend lijken de jaren van 1993 tot 1999 utopisch. Ik verwacht niet dat ze in mijn leven zullen terugkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden